Số 47 (4309) Thứ Năm (23/11/2023) Alexander Đại đế Alexander Đại đế (trước Công nguyên 356 - 323 trước Công nguyên) là một trong những hoàng đế vĩ đại nhất lịch sử nhân loại. Ông hoàng của vương quốc Macedonia được ca ngợi là danh tướng vĩ đại. Trong suốt cuộc đời, Alexander Đại đế chỉ huy quân đội Macedonia thực hiện nhiều cuộc chinh phạt. Theo đó, ông hoàng này chinh phục được vùng đất rộng tới 5 triệu km2, trải dài trên 3 châu lục gồm: Châu Âu, châu Phi, châu Á. Ông lập ra hơn 70 thành phố. Tuy nhiên, khi đang ở đỉnh cao sự nghiệp, Alexander Đại đế đột ngột băng hà khi mới 33 tuổi. Đây là sự mất mát to lớn đối với vương quốc Macedonia. Nhiều sử gia tin rằng, nếu ông sống lâu hơn thì vương quốc này sẽ có thể thống trị phần lớn lãnh thổ thế giới. Thiền vu Attila Thiền vu Attila của đế chế Hung Nô đưa vương triều này bước vào thời kỳ cực thịnh. Trong suốt thời gian trị vì đất nước, ông hoàng nổi tiếng này tiến hành nhiều cuộc chinh phạt đẫm máu. Quân đội Hung Nô dưới sự chỉ huy của Thiền vu Attila càn quét toàn bộ khu vực Đông Âu, đánh bại nhiều bộ tộc ở châu Âu và suýt chinh phục thành công đế chế La Mã. Tương truyền, Thiền vu Attila đột tử sau đêm tân hôn. Nguyên do được cho là vì ông chảy máu mũi quá nhiều sau khi trở về từ bữa tiệc trong ngày hôn lễ. Thành Cát Tư Hãn Thành Cát Tư Hãn là người sáng lập đế quốc Mông Cổ sau khi thống nhất hàng chục bộ tộc ở thảo nguyên. Sau đó, ông chỉ huy quân đội Mông Cổ thực hiện nhiều cuộc chinh phạt ở châu Á và châu Âu. Với tài cầm quân đánh trận và có nhiều kế sách xuất sắc, Thành Cát Tư Hãn đã chinh phục gần 31 triệu km2 lãnh thổ. Theo đó, ông trở thành nhà chinh phục xuất sắc nhất trong lịch sử nhân loại. Sau khi mở rộng lãnh thổ Mông Cổ ở châu Á lẫn châu Âu, Thành Cát Tư Hãn tiến hành những cải cách văn hóa, bảo đảm tự do tôn giáo và đẩy mạnh giao lưu thương mại giữa phương Đông và phương Tây. Nhờ vậy, đế chế Mông Cổ dưới thời Thành Cát Tư Hãn vô cùng phát triển và giàu có. Mỗi khi nghe đến tên cường quốc này, nhiều nước, bộ tộc khiếp sợ, thậm chí không muốn trở thành kẻ thù của ông. TÂM ANH (TH) TRI THỨC NHÂN LOẠI 15 Pho tượng Phật A Di Đà bằng đá Chùa Phật Tích (xã Phật Tích, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh) là một trong những di tích quốc gia đặc biệt của Việt Nam. Đây là nơi lưu giữ pho tượng Phật A Di Đà bằng đá lớn nhất và nguyên vẹn nhất của thời Lý. Theo văn bia Vạn Phúc thiền tự bi thì năm 1057 vua nhà Lý cho xây chùa và dựng một ngọn tháp cao trên núi Lạn Kha, bên trong tôn trí pho tượng Phật cao 6 thước, chính là pho tượng A Di Đà chùa Phật Tích. Đây là pho tượng Phật xưa nhất được văn bia ghi lại của Việt Nam. Tượng xưa được thếp vàng lộng lẫy. Một vài thế k sau, tháp bị đổ, người dân tìm được pho tượng nhưng lớp vàng đã bị tróc, lộ lõi bằng đá. Sự kiện này là nguồn gốc tên gọi làng Phật Tích và chùa Phật Tích. Vào thập niên 1940, làng Phật Tích bị giặc Pháp chiếm đóng. Quân Pháp đã đem tượng A Di Đà dùng làm bia để tập bắn khiến đầu tượng đã bị gãy rời, thân tượng nham nhở vết đạn. Sau năm 1954 tượng được phục chế, nhưng không còn nguyên vẹn như trước. Kiệt tác mỹ thuật thời Lý Theo đo đạc, tượng cao 1,86 m, tính cả phần bệ là 2,69 m. Tượng được tạc với thế ngồi thiền, hơi rướn mình ra phía trước, hai tay đặt ngửa trong lòng kết ấn với tay trái đặt trên tay phải, chân ngồi xếp bằng tròn. Thân Phật mặc áo giao lĩnh, bụng quấn thường, bên ngoài khoác một lớp áo nữa; áo xếp thành nhiều nếp nhẹ nhàng buông xõa. Mặt tượng hình trái xoan, mắt hé mở, chỏm đầu có nhục khấu nhô lên, tóc xoăn, tai dài, cổ cao ba ngấn, vai rộng. THÂM CUNG BÍ SỬ NHỮNG CÁI NHẤT CỦA VIỆT NAM 3 hoàng đế có tài xoay chuyển thời cuộc QUỐC LÊ Trong suốt chiều dài lịch sử, một số hoàng đế vĩ đại xuất hiện. Bằng trí thông minh và tài năng hơn người, họ đã góp phần xoay chuyển thời cuộc. Đâu là tuyến đường sắt đầu tiên của Việt Nam? A: Sài Gòn - Mỹ Tho B: Hà Nội – Hải Phòng C: Hà Nội – Thái Nguyên Đáp án đúng Quizz test số trước: A – Hồ Tây Đầm Xác Cáo là tên gọi xưa nhất của hồ Tây, gắn với sự tích con hồ ly tinh chín đuôi. Trong “Lĩnh Nam chính quái” do Vũ Quỳnh và Kiều Phú soạn vào khoảng năm 1492. Ở đây, tác giả kể: Xưa, ở vùng phía Tây kinh thành có hòn núi đá bên sông, dưới núi có hang động. Đó là nơi trú ngụ của con cáo chín đuôi sống hơn ngàn năm đã thành tinh. Nó gây bao tác hại cho dân lành, bắt con gái, đàn bà đưa về hang hãm hiếp, ăn thịt. Lại hoá thành qu , trêu ghẹo người đang mắc bệnh sợ đến chết. Người trong khu vực phải bỏ nhà cửa, làng xóm, ruộng nương mà lánh đi nơi khác. Lạc Long Quân biết chuyện bèn tìm đến trừ họa cho dân. Cuộc chiến diễn ra gay go, quyết liệt. Hồ Tinh dù lắm tài biến hoá song vẫn không thoát khỏi tay Long Quân. Nó bị giết, hiện nguyên hình con cáo khổng lồ chín đuôi. Long Quân giải thoát cho những người bị Hồ Tinh bắt giam dưới hang sâu, cho họ miếng đất cao gần đó để ở, lập thành làng Hồ Khẩu. Làng Cáo ở Xuân Đỉnh cũng do truyền thuyết này mà có. Sau đó, Lạc Long Quân dâng nước sông Cái tràn vào phá tan sào huyệt của con quái vật. Nước xoáy mạnh vào hang suốt mấy ngày đêm, bố hòn núi đá trôi đi mất tăm, chỗ ấy tụt xuống thành chiếc đầm lớn gọi là đầm Xác Cáo. Theo Cổng thông tin TP Hà Nội, một tài liệu khác lại ghi chép rằng: Huyền Thiên Chấn Vũ cũng vì thương xót và nghe lời cầu khẩn của dân chúng đã diệt trừ con cáo chín đuôi. Sau khi con cáo bị tiêu diệt, một hồ nước đã được tạo ra. Từ đó, hồ có tên là đầm Xác Cáo. Vị thánh sau này được thờ tại đền Quán Thánh, ngay gần hồ Tây. Kiệt tác tượng Phật A Di Đà thời Lý Tượng ngồi trên tòa sen hình bán cầu dẹp, trang trí bằng những cánh hoa sen úp và ngửa. Trong mỗi cánh lại tạc hình rồng cuốn. Chân bệ là một khối hình chóp, cắt thành bốn bậc, có bình đồ hình bát giác, trang trí chân bện là hình rồng, sóng, mây, lửa chập chờn, vần vũ. Các nhà nghiên cứu đánh giá, bức tượng cùng các hoa văn trang trí trên bệ tượng phản ánh sự đặc sắc của nghệ thuật Việt, tiêu biểu cho sự mở đầu của nghệ thuật Phật giáo nói riêng và nghệ thuật độc lập tự chủ Đại Việt nói chung. Với đường nét tinh xảo và mềm mại, tỉ mỉ và sống động, đây là một tượng Phật mẫu mực, một kiệt tác mỹ thuật thời Lý để lại cho muôn đời sau. Hiện tại, tượng A Di Đà chùa Phật Tích đã được công nhận là bảo vật quốc gia của Việt Nam. Tượng A Di Đà chùa Phật Tích là một tượng Phật mẫu mực, một kiệt tác mỹ thuật thời Lý để lại cho muôn đời sau. Tháp nước Hàng Đậu
RkJQdWJsaXNoZXIy MTYzNTY5OA==