--Quảng cáo---
--Quảng cáo---

Đi tìm vật liệu thay thế cát tự nhiên

QUỐC TRỌNG - 13:40 13/07/2020

(khoahocdoisong.vn) - Việc khai thác cát quá mức làm ảnh hưởng đến môi trường, sạt lở bờ sông... Chính phủ đã có Nghị định 23/2020 để tăng cường ngăn chặn “cát tặc”.

Sản lượng cát đáp ứng 50%

Theo số liệu báo cáo từ các địa phương, đến năm 2018, tổng trữ lượng cát, sỏi đủ tiêu chuẩn làm cát xây dựng được các địa phương phê duyệt theo thẩm quyền khoảng 692 triệu m3. Công suất cấp phép khai thác cát xây dựng khoảng 62 triệu m3/năm.

Trong khi đó, theo tính toán của Viện Vật liệu xây dựng thuộc Bộ Xây dựng thì nhu cầu sử dụng cát xây dựng cả nước hàng năm khoảng 130 triệu m3. Như vậy, nguồn cung về cát tự nhiên chỉ đáp ứng được 40 - 50% nhu cầu cát xây dựng.

Tình trạng thiếu cát xây dựng luôn diễn ra dẫn đến giá cát tăng cao, khai thác trái phép cát, sỏi trên sông diễn ra ngày càng phức tạp.

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 23/2020/NĐ-CP ngày 24/2/2020 Quy định về quản lý cát, sỏi lòng sông và bảo vệ lòng, bờ, bãi sông, trong đó quy định: “Không sử dụng cát, sỏi lòng sông có đủ chất lượng làm cát, sỏi xây dựng dùng cho mục đích san lấp, cải tạo mặt bằng”.

Đồng thời, tại Nghị định số 23/2020/NĐ-CP cũng đã đề ra nhiều phương án phối hợp giữa các địa phương, quy định về thuyền khai thác cát cho đến những chế tài mạnh để răn đe nạn cát tặc… Tuy nhiên, nhu cầu lớn dẫn đến nguồn lợi cao, nạn “cát tặc” vẫn hoành hành mạnh mẽ tại nhiều địa phương.

Nghịch lý giữa nhu cầu xây dựng hạ tầng phát triển và nguồn tài nguyên cát sỏi ngày càng khan hiếm, đã đặt ra cho các cơ quan chức năng, nhà khoa học việc cấp bách tìm nguồn vật liệu thay thế hợp lý. 

Kinh nghiệm từ nhiều nước trên giới cho thấy, ngay từ thập niên 1970, họ đã bắt đầu sử dụng tro xỉ, tro trấu… làm vật liệu san lấp, làm ổn định nền móng, đất nền, làm gạch ốp lát, gạch xây, gạch lót đường, làm bê tông xi măng xây dựng cảng…

Để thúc đẩy sản xuất các sản phẩm thay thế cát tự nhiên, Bộ Xây dựng đã ban hành Thông tư số 19/2019/TT-BXD về Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng, trong đó có quy định về cát nghiền cho bê tông và vữa. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để việc sản xuất và tiêu thụ cát nghiền được mở rộng trong thực tế.

Tiếp cận mới theo mô hình kinh tế tuần hoàn

PGS.TS Nguyễn Thế Chinh, Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách TN&MT (Bộ TN&MT) cho biết, các nước tiên tiến trên thế giới đã thực hiện theo mô hình kinh tế tuần hoàn để thay thế vật liệu xây dựng là cát. Ví dụ, các vật liệu cứng như gạch đá, phế phẩm, vật liệu đã qua sử dụng có thể tái tạo, xay ra thành cát để làm vật liệu thay thế. Cách tiếp cận mới theo mô hình kinh tế tuần hoàn này vừa không lãng phí, vừa thân thiện với môi trường, giảm áp lực khai thác cát…

Các vật liệu có thể sử dụng gồm: Cát nghiền, đá mi bụi, cát lòng hồ thủy điện, cát nội đồng... Khối lượng của các loại vật liệu thay thế này rất phong phú, đáp ứng được nhu cầu trong tương lai. Nhưng thực tế hiện nay, các loại cát này rất ít được đưa vào các công trình xây dựng, phần vì nguồn cung, chất lượng không đều, phần vì giá thành cao.

Ngoài ra, tro xỉ cũng là một lượng tài nguyên khoáng sản thứ sinh có thể tái chế có sản lượng cực kỳ dồi dào. Xỉ lò cao cũng được sử dụng làm vật liệu thay thế cho cát tự nhiên trong xây dựng. Khi thay thế cát bằng xỉ lò cao, cường độ nén của xi măng tăng.

Một vật liệu khác cũng có thể thay thế cát tự nhiên trong xây dựng đó là tro bay. Các nghiên cứu cho thấy, bê tông sử dụng 30% tro bay thay thế cho cát tự nhiên có cường độ chịu lực tốt. Bụi đá từ các máy nghiền đá kết hợp với tro bay có thể thay thế 100% cát tự nhiên trong xây dựng.

Tuy nhiên, thực tế tro xỉ từ các lò đốt hiện nay tại Việt Nam, nhất là tại các lò luyện thép, thường lẫn nhiều hóa chất độc và các loại kim loại nặng khác nhau. Thành phần trong tro xỉ phụ thuộc vào nguồn than, công nghệ đốt… các chất độc hại trong tro xỉ có nhiều các chất thuộc 5 nhóm trong đó có kim loại nặng, furan, dioxin, thậm chí có cả phóng xạ. 

Đối với tro xỉ của Việt Nam, đã từng có nghiên cứu cho rằng than ở Quảng Ninh lượng chứa thủy ngân là 0,464mg/kg, than Nông Sơn còn có chất phóng xạ… Do đó, tại Thông tư 36/2015, Bộ TN&MT đã đưa tro xỉ của nhiệt điện than vào danh mục các chất thải nguy hại. 

  • Đắk Nông: Phối hợp giám sát khai thác cát
    Môi trường- T. Hòa - 20:22 17/11/2019
    (khoahocdoisong.vn) - UBND tỉnh Đắk Nông đã chỉ đạo cho các Sở, ngành và địa phương tăng cường công tác quản lý, bảo vệ và quyết liệt xử lý trước vấn nạn khai thác tài nguyên khoáng sản như cát, đá, đất… trái phép.

(0) Bình luận
Nổi bật Khoa học & Đời sống
  • 7 đại học dùng chung kết quả đánh giá tư duy để tuyển sinh
    Giáo dục- Nguyễn Sương - 13:01 22/01/2021
    ĐH Bách khoa Hà Nội cùng 6 trường kỹ thuật sẽ sử dụng kết quả kỳ thi đánh giá tư duy để tuyển sinh, tiến tới cùng phối hợp tổ chức.
  •  U nghịch mầm
    Khỏe- Thúy Nga (ghi) - 12:59 22/01/2021
    (khoahocdoisong.vn) - U nghịch mầm là một khối u tế bào mầm ở buồng trứng. Bệnh có thể xảy ra ở mọi độ tuổi nhưng hay gặp nhất là ở trẻ vị thành niên với đỉnh cao là 19 tuổi.
  •  Hay đau đầu vì không ăn sáng
    Khỏe- T.Nga (ghi) - 12:55 22/01/2021
    (khoahocdoisong.vn) - Tế bào thần kinh có đặc điểm là chỉ hoạt động khi được cung cấp dinh dưỡng đầy đủ. Nhịn ăn sáng thiếu chất dinh dưỡng, đặc biệt là đường khiến não bộ hoạt động kém hiệu quả gây ra các triệu chứng: đau đầu, chóng mặt, mất tập trung...
  •  Liên tục viêm tai do dùng kháng sinh dự phòng
    Khỏe- N.Hà (ghi) - 12:44 22/01/2021
    (khoahocdoisong.vn) - Việc thường xuyên dùng kháng sinh mạnh hơn có thể khiến vi khuẩn gây nhiễm trùng tai kháng lại các thuốc kháng sinh mạnh làm cho những đợt nhiễm trùng tai tiếp theo rất khó điều trị.
  •  Phải mổ phổi vì chủ quan với ho
    Khỏe- N.Hà (ghi) - 12:33 22/01/2021
    (khoahocdoisong.vn) - Trong 90% trường hợp, viêm mủ màng phổi khởi đầu bằng biểu hiện ho và sốt, giống như trong các bệnh nhiễm khuẩn hô hấp thông thường và viêm phổi. Quá trình viêm kèm theo tích mủ trong khoang màng phổi do các vi khuẩn sinh mủ.
  • Năm 2021, Tổng cục Hải quan dự toán thu ngân sách 331.000 tỷ đồng
    Kinh tế- T.Phương - 12:11 22/01/2021
    (khoahocdoisong.vn) - Năm 2021, Tổng cục Hải quan được Quốc hội giao dự toán thu ngân sách Nhà nước (NSNN) 315.000 tỷ đồng.
  • Luôn chuẩn bị cho tình huống phát hiện Covid-19 tại cộng đồng
    Khỏe- Thúy nga - 12:00 22/01/2021
    (khoahocdoisong.vn) - Trước tình trạng dịch bệnh Covid-19 lan nhanh hơn cả tốc độ tiêm văcxin, người nhập cảnh trái phép tăng cao... nên phải luôn chuẩn bị cho tình huống phát hiện Covid-19 trong cộng đồng để kịp thời ứng phó.
  •  Phát hiện các bệnh lý dễ phát sinh ung thư dạ dày
    Khỏe- ThS Trần Anh - 11:59 22/01/2021
    (khoahocdoisong.vn) - Có nhiều bệnh lý làm tăng nguy cơ UTDD. Phát hiện sớm có thể tăng tỷ lệ khỏi bệnh lên 60 – 65%.
  • Ăn uống phòng sỏi thận
    Dinh dưỡng học đường- Hương Lan - 11:55 22/01/2021
    (khoahocdoisong.vn) - Có nhiều nguyên nhân gây sỏi thận tiết niệu. Sự hình thành sỏi thường do các muối khoáng hòa tan (canxi, oxalat, urat...) trong nước tiểu. Khi xuất hiện những rối loạn về mặt sinh lý bệnh kết hợp những yếu tố thuận lợi như giảm lưu lượng nước tiểu, nhiễm khuẩn tiết niệu, thay đổi pH nước tiểu, dị dạng đường niệu, yếu tố di truyền... thì các muối khoáng hòa tan sẽ kết tinh, hình thành một nhân nhỏ, sau đó lớn dần thành sỏi tiết niệu.
  •  Phục linh trị viêm cầu thận cấp
    Khỏe- BS Dư Quang Châu - 11:44 22/01/2021
    (khoahocdoisong.vn) - Phục linh (hay bạch phục linh) có tác dụng lợi tiểu, tiêu đờm, để chữa các chứng suy nhược, mệt mỏi, phù thũng, ngực bụng đầy trướng, kém ăn, mất ngủ, lo sợ…
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO