--Quảng cáo---
--Quảng cáo---

Cột kinh Phật ở chùa Nhất Trụ

04:43 22/11/2017

Chùa Một Cột nổi tiếng ở Hà Nội, tương truyền là tên được các vua nhà Lý đem theo từ ngôi chùa Nhất Trụ ở Hoa Lư (Ninh Nình). Nằm trong quần thể Khu di tích Cố đô Hoa Lư ngày nay vẫn trường tồn ngôi chùa Nhất Trụ. Đến chùa Nhất Trụ, không ai có thể bỏ qua cột kinh Phật độc đáo được làm bằng đá đầy bí ẩn

Cổng tam quan chùa Nhất Trụ.

Bố cục chữ Đinh

Chùa Nhất Trụ, còn được gọi là chùa Một Cột, là một trong những ngôi chùa nổi tiếng đã được xếp hạng di tích cấp quốc gia, nằm trong quần thể khu di tích Cố đô Hoa Lư thuộc địa phận xã Trường Yên cùng với đình Yên Thành, đền thờ công chúa và đền vua Lê Đại Hành, là di tích có giá trị lịch sử và kiến trúc nghệ thuật đặc sắc của kinh đô Hoa Lư xưa.

Chùa toạ lạc trên khoảng đất rộng hơn 3000 m2, quay về hướng Tây với các hạng mục kiến trúc gồm: chùa chính theo bố cục chữ Đinh gồm Tiền đường và Thượng điện, nhà Tổ, nhà khách, khu vườn tháp và các công trình phụ trợ.

Cổng vào chùa được xây dựng ngay bên phải sân chùa theo kiểu 2 tầng 8 mái, mặt ngoài là đại tự khắc 3 chữ Hán “Nhất Trụ Tự” (chùa Nhất Trụ). Tòa Tiền đường 5 gian được làm kiểu tường hồi bít đốc, các bộ vì nóc kiểu kèo kẻ giá chiêng chủ yếu được bào trơn đóng bén với một số mảng chạm khắc lá lật, vân xoắn trên đầu xà hoặc chạm chữ thọ trong vòng tròn mang đậm dấu ấn nghệ thuật của thời Nguyễn.

Tòa Thượng điện 3 gian nối liền với gian giữa Tiền đường cũng có kết cấu tương tự. Đây chính là không gian cho việc bài trí tượng Phật trong chùa với các lớp tượng: Tam Thế, Di Đà Tam Tôn, Quan Âm chuẩn đề, Quan Âm tọa sơn, Thích Ca sơ sinh… Ngoài ra còn có tượng Tổ, tượng Thị giả được bày ở nhà Tổ của chùa.

Hệ thống di vật ở chùa khá phong phú nhưng nổi bật là quả chuông đồng đúc vào năm Cảnh Thịnh thứ 7 (1799) với những lời răn dạy mang đậm chất nhân văn của Phật giáo: “Làm việc thiện sẽ gặp trăm điều tốt lành… Nhà làm việc thiện thì tấm lòng luôn vui vẻ không dừng, luật nhân quả tỏ rõ”. Đặc biệt nhất trong hệ thống di vật của chùa phải kể đến là Thạch kinh, tức cột kinh Phật ở sân trước chùa.

Cột kinh Lăng Nghiêm.

Độc đáo cột kinh bằng đá

Trong thuật ngữ Phật giáo, gọi đó là kinh Lăng Nghiêm có kiểu dáng tương tự những cột kinh Đinh Liễn tìm thấy ven bờ sông Hoàng Long. Điểm khác nhau là cột kinh chùa Nhất Trụ có kích thước lớn hơn nhiều, mặt khác có một vòng cánh sen bao quanh đế cột, trong khi những cột kinh Đinh Liễn không có hoa văn. Cột kinh chùa Nhất Trụ có hình bát giác cao 4,16m, gồm 6 bộ phận gá lắp với nhau bởi các ngõng, bao gồm: tảng đế vuông, đế tròn, thân bát giác, bông hoa đá tám cánh, và đỉnh hồ lô.

Tất cả các bộ phận gắn với nhau hoàn toàn không sử dụng chất kết dính, nhưng rất vững trãi dù đã trải qua ngàn năm mưa gió. Theo ghi chép của chùa Nhất Trụ, tảng đế dưới cùng có hình gần vuông góc mỗi chiều 140cm, dày 30cm; lỗ mộng tròn ở giữa tảng có đường kính 29cm, sâu 55cm. Đế tròn trên to dưới nhỏ, dày 32,5cm; đường kính phía trên 76cm, đường kính phía dưới 66cm.

Bên dưới đế có ngõng tròn đường kính 15,5cm, dài 3,5cm, ngõng lắp vừa khít vào lỗ mộng ở tảng đế vuông. Trên mặt đế tròn có lỗ mộng đường kính 34,5cm; sâu 9cm. Bao quanh đế cột có vòng cánh sen đường kính 107cm, với tổ hợp 22 cánh đơn, chiều dài mỗi cánh 15-17cm, rộng 13cm. Cánh sen thon tương tự cánh sen trên một số tảng đá làm bậc đi ở trong động Am Tiên (Động và chùa Am Tiên là nơi vua Đinh nuôi nhốt hổ báo để trừng trị những kẻ phản quốc hoặc có tội nặng – PV).

Giếng đá của chùa.

Cột kinh Lăng Nghiêm là nơi giấu vàng?

Theo các nhà nghiên cứu về Phật giáo nói riêng và nghệ thuật kiến trúc nói chung thì những cánh sen xuất hiện sớm nhất ở Việt Nam trong kiến trúc nghệ thuật cùng các hình thức trang trí cánh sen trong kiến trúc Lý – Trần đều bắt nguồn từ cột kinh Lăng Nghiêm.

Quan sát kỹ sẽ thấy thân cột bát giác có số đo qua tâm hai mặt đối diện là 65cm. Hai đầu cột đều có ngõng cắm vào đế và thớt. Thớt bát giác dày 13cm, có số đo qua tâm hai mặt đối diện là 61cm (ở phía dưới) và 65cm (ở phía trên), như vậy cột có dáng trên to dưới nhỏ.

Hai đầu cột đều có ngõng cắm vào đế và thớt: ngõng dưới dài 5cm, đường kính 16cm; ngõng trên dài 6m, đường kính 18cm. Thớt bát giác có số đo qua tâm 2 mặt đối diện là 69cm, dày 13 cm, mặt trên phẳng, mặt dưới có lỗ mộng sâu 7cm, đường kính 31cm để ngậm vào ngõng trên của thân.

Đấu cao 26cm có đường gờ miệng uốn lượn tạo nên 8 đỉnh nhọn, phía dưới được thu nhỏ tạo hình tròn, phía trên đấu có lỗ mộng tròn sâu 7cm để gắn chóp hồ lô. Chóp trên cùng đã bị mất, nhưng căn cứ vào chóp trên những cột kinh Đinh Liễn so sánh tỷ lệ với thân, các nhà khoa học đoán định chóp có hình chiếc hồ lô thóp bụng, cổ dài, miệng tù, cao 80cm, đường kính 30cm.

Trên tám mặt của thân cột khắc đầy chữ Hán, nhưng trải qua thời gian hơn 1000 năm, nửa dưới và ba mặt nửa trên cột đã bị mờ hoàn toàn. Năm mặt nửa trên còn lại cũng không đọc được nguyên vẹn. Nếu còn nguyên vẹn, ước khoảng 2500 chữ, giờ đây số chữ có thể khổ tâm đọc được hoặc nhận dạng là 1200 chữ. Theo sư thầy Thích Đàm An – Trụ trì chùa Nhất Trụ thì nội dung văn tự có 3 phần: kệ, kinh, lạc khoản. Nội dung văn tự là kinh Thủ Lăng Nghiêm, ca ngợi sự bền vững của Đức Phật, sự to lớn bao trùm của tài năng Phật Như Lai”.

Ông Nguyễn Văn Sang, Phó Chủ tịch UBND xã Trường Yên, thì từ xưa tại đài sen này đã tồn tại những câu chuyện liên quan đến việc giấu vàng của người Tàu. Minh chứng rõ nhất là phần rời của phía trên cột kinh là nơi để cho vàng vào bên trong. Tuy nhiên, truyền thuyết vẫn chỉ là những câu chuyện mang tính hư cấu nhưng nhiều người ở địa phương vẫn tin vào điều ấy.

Trần Hòa

  • Bí ẩn hình khắc cổ ở Xín Mần
    Dọc đường- 04:17 25/06/2018
    Những hình khắc cổ ở Xín Mần (Hà Giang) đã đi vào tín ngưỡng với tục thờ đá của người dân địa phương đang dần được giải mã và hé lộ những bí ẩn cổ xưa.

(0) Bình luận
Nổi bật Khoa học & Đời sống
Không quản chung cư mini, rủi ro sẽ rất lớn
Kinh tế- Hữu Thông - 05:33 10/07/2020
(khoahocdoisong.vn) - Chung cư mini xây dựng trái phép phá vỡ quy hoạch, gia tăng áp lực lên hệ thống hạ tầng đô thị, không đảm bảo an toàn phòng cháy chữa cháy, không đủ điều kiện để được cấp giấy chủ quyền cho người mua...
--Quảng cáo---
--Quảng cáo---
--Quảng cáo---
  • Toyota Corolla Cross ra mắt tại Thái Lan và sẽ sớm có mặt tại Việt Nam
    Xe hay- Cẩm Tú - 09:59 09/07/2020
    Trước sự kiện giới thiệu Toyota Cross tại Thái Lan ngày hôm nay (9/7), TMV xác nhận mẫu xe này cũng sẽ sớm được ra mắt tại Việt Nam.
  • Thuốc Nam điều trị viêm họng
    Gia truyền trị bệnh- Lương y Hoàng Duy Tân - 09:43 09/07/2020
    (khoahocdoisong.vn) - Viêm họng là chứng bệnh thường gặp khi gió lạnh bất ngờ, sức đề kháng giảm sút hoặc do môi trường ô nhiễm, nhiều khói bụi. Bệnh xuất hiện những triệu chứng ban đầu như ngứa trong họng; khản tiếng; có khi sốt, nhức đầu, đau họng khi nuốt. Nếu không điều trị sớm, viêm họng có thể dẫn đến nguy cơ mắc bệnh thấp tim gây tử vong ở trẻ em.
  • Các món canh chữa ho khan
    Khỏe- Lương y Phan Thị Thạnh - 09:05 09/07/2020
    (khoahocdoisong.vn) - Ho khan là tình trạng ho nhưng không khạc ra đờm, dù người bệnh có thể ho nhiều và dữ dội. Tuy nhiên vẫn có trường hợp người bệnh nuốt đờm hoặc vì không muốn khạc hoặc không biết khạc đờm.
  • Bộ Chính trị điều động Bí thư Phú Yên ra Trung ương
    Thời sự- An Bình - 08:02 09/07/2020
    Bộ Chính trị điều động, phân công ông Huỳnh Tấn Việt tham gia Ban chấp hành, Ban thường vụ, giữ chức Phó bí thư Đảng ủy khối các cơ quan Trung ương nhiệm kỳ 2015-2020.
  • Hạt tía tô trị sởi
    Khỏe- DS Nguyễn Văn Hào - 08:00 09/07/2020
    (khoahocdoisong.vn) - Tô tử là hạt cây tía tô có vị cay tính ấm, vào phế, vị giúp tiêu đàm, giảm ho, giáng khí, ôn hòa đàm thấp, chủ trị đàm nhiều ho suyễn, bụng đầy. Dưới đây là một số bài thuốc từ hạt tía tô.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO