Thứ 7, 23/02/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Con lợn trong các nghi lễ tín ngưỡng

Thu Hiền - Đời sống - 04/02/2019 07:36
Con lợn trong các nghi lễ tín ngưỡng
(khoahocdoisong.vn) - Trong các nghi lễ quan trọng, mâm lễ với thủ lợn, cộng thêm chiếc đuôi, có thể thêm ít tiết, đĩa lòng được bày trịnh trọng với mong muốn nhận được sự phù hộ đầy đủ, vẹn tròn của thần linh.

Lợn biểu tượng cho phồn thực

Lợn là loài vật duy nhất được nuôi nhốt trong chuồng, đến bữa (thường gần trùng với bữa ăn của chủ nhà) thì được chủ cho ăn. Chế độ nuôi này tạo cho con lợn bản tính hiền lành, cũng chính vì thế mà lợn biểu tượng cho bình yên, bình ổn và đều đặn hay điều độ (“Lợn ăn xong lợn nằm thì béo; lợn ăn xong lợn réo thì gầy”).

 Thức ăn chính của lợn là cám - sản phẩm phụ từ nghề trồng lúa cùng các loại hoa màu, như ngô, khoai, sắn và các loại rau trồng trong vườn nhà hay ở các ao ngòi, cùng một số loài rau cỏ tự nhiên. Các loại thức ăn này đều sạch sẽ.

Lợn chính là vật nuôi biểu tượng cho sự kết hợp chặt chẽ giữa trồng trọt - chăn nuôi và khai thác các sản vật tự nhiên. Cách nuôi trên đây làm cho lợn là biểu trưng của sự phồn thực (no đủ) và nhàn nhã sung túc.

Rước ra đình, dâng tế thành hoàng

Văn hóa phương Đông, lợn  (Hợi) đứng cuối cùng trong 12 con giáp - ngụ ý mong muốn sự đầy đủ sau 12 năm làm việc để bước vào một giáp mới. Dân gian quan niệm, người nào sinh tuổi Hợi bất kể nam hay nữ thường được nhàn nhã và no đủ. Về sau, người ta còn dùng hình ảnh con lợn đất tượng trưng cho sự dư đủ về tiền bạc. Trong tranh dân gian cũng như điêu khắc dân gian, lợn được khắc họa với hình ảnh lợn mẹ - lợn con tượng trưng cho sự sinh sôi nảy nở, sung túc và quây quần, đoàn tụ.

Trong đời sống tín ngưỡng của người Trung Hoa và người Việt xưa kia, lễ tam sinh gồm thịt của ba loài vật: trâu/bò - dê - lợn thường được dùng trong các lễ tiết lớn của triều đình, cộng đồng và các gia đình giàu có, quyền quý. 

Trước Cách mạng tháng Tám 1945, rất nhiều làng Việt có tục mỗi năm phân công mỗi giáp (thiết chế của nam giới trong làng) phải nuôi một ông ỷ (lợn) với chuồng trại và chế độ ăn khác biệt với nuôi lợn thường, nhìn chung cầu kỳ và tốn kém. Đến ngày hội, ông ỷ này được mổ cẩn thận và trang hoàng, rồi rước ra đình, dâng lên tế thành hoàng, cầu mong thần phù hộ dân làng một năm “nhân khang vật thịnh”.

Trong nhiều lễ lạt, nếu thông gia chết, phải có cỗ xôi thủ lợn để thể hiện sự vẹn tình.

Thủ lợn biểu thị đủ ngũ giác

Tuy nhiên, trong các nghi lễ quan trọng (cưới xin, tang ma, giỗ cha mẹ, lễ thành hoàng), người ta ít dâng lên cả con lợn. Cũng ít dâng lên cúng tế một khổ thịt (miếng thịt) vì làm như vậy sẽ không vẹn tròn với thần linh và không được thần phù hộ đầy đủ.

Trong trường hợp đó, giải pháp tốt nhất là dùng thủ lợn, bởi thủ lợn có đủ ngũ giác - các bộ phận có tác dụng cảm nhận các kích thích của môi trường bên ngoài cơ thể, gồm thị giác (mắt), thính giác (tai), vị giác (lưỡi), khứu giác (mũi) và xúc giác (da). Hơn nữa, còn có bộ óc - cơ quan điều khiển các hoạt động của con vật. Thủ lợn cùng với một ít tiết và một đĩa lòng (có đủ các bộ phận nội tạng), cùng chiếc đuôi được cài ngang miệng lợn được coi là một con lợn hoàn chỉnh để dâng lên làm lễ.

Tóm lại, dùng thủ lợn cộng thêm chiếc đuôi, có thể thêm ít tiết, đĩa lòng thay cho cả con lợn trong các lễ thức, phong tục thể hiện ước vọng có cuộc sống ổn định, bình yên, no đủ; còn trong nghi lễ thờ cúng, dùng thủ lợn nhằm mong muốn nhận được sự phù hộ đầy đủ, vẹn tròn của thần linh.

Khi bày thủ lợn để cúng tế, cần để đầu thủ lợn quay ra phía ngoài (“Lợn quay ra, gà quay vào”).  Khi chọn thủ lợn để cúng tế, cần chọn thủ có mặt to, cân xứng chiều dọc - bề ngang, tai to, không bị rách, mõm dài vừa phải, mắt hơi híp.

PGS.TS Bùi Xuân Đính (Viện Dân tộc học)

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Bài thuốc nam chữa bệnh thận

(khoahocdoisong.vn) - Bài thuốc nam này đã cứu mạng được rất nhiều người do mắc chứng nan y về thận, suy thận, thận hư nhễm mỡ...

Đau bụng, buồn nôn sau uống rượu

(khoahocdoisong.vn) - Đối với những người thường xuyên uống rượu biểu hiện người mệt mỏi, buồn nôn, đau bụng… thì cần thăm khám bác sĩ.

Cách phát hiện sởi từ khi chưa phát ban

(khoahocdoisong.vn) - Sởi lành tính nhưng được xếp vào những bệnh virus gây tử vong cao nhất khi có tổn thương hệ hô hấp, thần kinh... Vì vậy, cần phát hiện sớm và điều trị đúng.

Chủ tọa khuyên vợ 'vua cà phê' về nuôi con có thiên vị, trái luật?

Khoahocdoisong.vn) - "Lời của vị chủ tọa chưa được khéo nhưng cuối cùng đã làm thay đổi quyết định của bà Thảo là rút đơn ly hôn, xem như lời khuyên này có hiệu quả",

Bất động sản 2019: Hà Nội, Đà Nẵng và Tp.HCM vẫn là tâm điểm

(khoahocdoisong.vn) - Hà Nội, Đà Nẵng và Tp.HCM tiếp tục được kỳ vọng sẽ là những "điểm nóng" của thị trường bất động sản trong năm 2019.

Hải Phòng: Bắt giữ vụ vận chuyển 600 kg ngà voi và hơn 2,5 tấn vảy tê tê

(khoahocdoisong.vn) - Liên tiếp trong những ngày đầu năm 2019, các đơn vị chức năng của Cục Hải quan Hải Phòng liên tiếp triệt phá 2 vụ vận chuyển trái phép hàng cấm là ngà voi...

Cách chọn thịt lợn không bị nhiễm dịch tả châu Phi

(khoahocdoisong.vn) - Dù dịch lợn tả châu phi không lây bệnh sang người nhưng người dân cũng cần biết cách chọn thịt không nhiễm bệnh và chế biến cho an toàn.

Mới nhất

Cứu bệnh nhân u trung thất xâm lấn tim, phổi

Y học và đời sống - Thúy Nga - 15:43 22/02/2019
(khoahocdoisong.vn) - Nhờ sự kết hợp nhiều chuyên khoa các bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai đã cứu bệnh nhân có khối u trung thất lớn xâm lấn tim, phổi, làm tắc mạch...

Đau bụng, buồn nôn sau uống rượu

Khỏe - Phạm Hằng - 15:42 22/02/2019
(khoahocdoisong.vn) - Đối với những người thường xuyên uống rượu biểu hiện người mệt mỏi, buồn nôn, đau bụng… thì cần thăm khám bác sĩ.

Cẩn trọng khi chơi tàu lượn cao tốc

Khoa học - Bảo Khánh - 15:42 22/02/2019
(khoahocdoisong.vn) - Tàu lượn cao tốc là trò chơi phổ biến tại các khu vui chơi. Không ít vụ tai nạn nghiêm trọng xảy ra, song vẫn thu hút sự hiếu kỳ của không ít bạn trẻ.

Bài thuốc nam chữa bệnh thận

Khỏe - Phạm Hằng - 15:41 22/02/2019
(khoahocdoisong.vn) - Bài thuốc nam này đã cứu mạng được rất nhiều người do mắc chứng nan y về thận, suy thận, thận hư nhễm mỡ...

Phương pháp điều trị xẹp đốt sống nặng do loãng xương

Y học và đời sống - Mai Nguyễn - 14:15 22/02/2019
(khoahocdoisong.vn) - Vít nở rỗng nòng có thể bơm xi măng qua thân vít, vừa làm chắc vít, vừa bổ sung xi măng vào trong thân đốt “xi măng cốt sắt” điều trị xẹp đốt sống nặng.

Người sau khi đặt stent tim nên ăn gì?

Khỏe - Nguyễn Mai - 14:14 22/02/2019
(khoahocdoisong.vn) - Sau khi đặt stent tim, người bệnh nên ăn cá ít nhất hai lần mỗi tuần, giữ cân nặng lý tưởng, tránh hút thuốc lá.

Để máy phát điện ở khu riêng

Hỏi đáp - PV - 14:14 22/02/2019
(khoahocdoisong.vn) - Khi vận hành, máy phát điện phải được đặt ở vị trí thoáng, không ẩm ướt.

Làm đồ chơi sáng tạo an toàn

Hỏi đáp - PV - 14:14 22/02/2019
(khoahocdoisong.vn) - Có nhiều cách để tự làm đồ chơi sáng tạo nhưng cũng rất an toàn, không nhất thiết phải sử dụng các linh kiện điện tử như pin hay các hóa chất.

-Ung thư đại tràng di căn có phẫu thuật

Bác sĩ của bạn - NHật Hà - 14:13 22/02/2019
(khoahocdoisong.vn) - Ung thư đại tràng có di căn một ổ, nếu phẫu thuật cắt đại tràng và cắt nhân di căn vẫn cho kết quả khả quan, chỉ định phẫu thuật cho các di căn hạ vùng.

Trung tâm báo chí gấp rút hoàn thiện trước thềm Hội nghị Mỹ - Triều

Thời sự - 14:13 22/02/2019
(Khoahocdoisong.vn) - Trung tâm báo chí được thiết lập tại Cung văn hóa Hữu nghị Việt - Xô (Hà Nội) sẽ là nơi diễn ra các hoạt động đưa tin về Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ - Triều.

Máy bay C-130 của Mỹ hạ cánh tại Nội Bài

Thời sự - 14:08 22/02/2019
(Khoahocdoisong.vn) - Máy bay vận tải quân sự C-130 của Mỹ vừa hạ cánh tại Nội Bài sáng 22/2, trước cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un.

Chủ tọa khuyên vợ 'vua cà phê' về nuôi con có thiên vị, trái luật?

Thời sự - 14:02 22/02/2019
Khoahocdoisong.vn) - "Lời của vị chủ tọa chưa được khéo nhưng cuối cùng đã làm thay đổi quyết định của bà Thảo là rút đơn ly hôn, xem như lời khuyên này có hiệu quả",

Cách phát hiện sởi từ khi chưa phát ban

Y học và đời sống - Thúy Nga - 13:30 22/02/2019
(khoahocdoisong.vn) - Sởi lành tính nhưng được xếp vào những bệnh virus gây tử vong cao nhất khi có tổn thương hệ hô hấp, thần kinh... Vì vậy, cần phát hiện sớm và điều trị đúng.

Bất động sản 2019: Hà Nội, Đà Nẵng và Tp.HCM vẫn là tâm điểm

Bất động sản - Hồng Linh - 13:30 22/02/2019
(khoahocdoisong.vn) - Hà Nội, Đà Nẵng và Tp.HCM tiếp tục được kỳ vọng sẽ là những "điểm nóng" của thị trường bất động sản trong năm 2019.

Một số lưu ý khi đầu tư cho khách nước ngoài thuê nhà

Bất động sản - Đức Vinh - 13:00 22/02/2019
(khoahocdoisong.vn) - Đầu tư trực tiếp từ nước ngoài (FDI) đổ vào Việt Nam đang tăng cao kỷ lục, kéo hoạt động cho người nước ngoài thuê trở thành kênh sinh lời hiệu quả.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO