Thứ 6, 19/10/2018
Đường dây nóng: 0327 216 216

Chuyện chưa kể về nhà tù Sơn La – Kỳ 7: Xóa vết tội ác

Dọc đường - 23/04/2018 07:48
Chuyện chưa kể về nhà tù Sơn La – Kỳ 7: Xóa vết tội ác
Một nhà nghiên cứu tội phạm chiến tranh từng nói: “Khuynh hướng tự nhiên của những kẻ gây tội ác là cố gắng xóa đi những dấu vết tội ác do mình gây ra. Những chế độ chính trị ác nghiệt cũng hay có khuynh hướng bôi xóa, thủ tiêu, che đậy những điều thất đức”.

Lính khố xanh ở nhà tù Sơn La.

Và nhà tù Sơn La, một hang ổ của tội ác, kìm kẹp và bất nhẫn. Thực dân Pháp đã lợi dụng quyền Bảo Hộ để áp đặt, giam cầm, đánh đập, thủ tiêu những người tù chính trị. Tội ác ấy đã bị chúng bịt kín mỗi lần đoàn báo chí và nhân quyền quốc tế ghé qua.

Năm 1952, để hoàn toàn xóa sạch những dấu vết tội ác, chúng cho máy bay ném bom phá hủy nhà tù. Nhưng tội ác vẫn còn đấy, những bức tường đổ nát vẫn luôn là nhân chứng sống mãi với thời gian.

“Hành động của chúng ta”

Ngày 12/3/1945 Thường vụ Trung ương Đảng ra Chỉ thị “Nhật – Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”. Đó là kim chỉ nam cho mọi hành động trong cao trào kháng Nhật cứu nước dẫn tới những thắng lợi trực tiếp của Tổng khởi nghĩa tháng Tám.

Tại nhà tù Sơn La, những người tù cộng sản theo dõi chặt chẽ những diễn biến của quân Nhật. Mặc dù Pháp cố bưng bít, nhưng tin Nhật đảo chính Pháp vẫn lọt vào nhà ngục. Trước tình hình đó, những người tù cộng sản họp lại thống nhất phương án thoát ngục.

“Trong 1013 lượt tù nhân bị giam cầm ở nhà tù Sơn La, hiện Bảo tàng Sơn La đã sưu tầm và lưu giữ được 250 hồ sơ gốc của tù nhân, danh sách 63 liệt sĩ, danh sách 978 tù nhân, danh sách 121 người đã được rèn luyện thử thách ở nhà tù Sơn La và sau này giữ chức vụ cao của Đảng, Nhà nước, và các bộ ngành”, bà Vũ Thị Linh, Giám đốc Bảo tàng tỉnh Sơn La.

Tiếp xúc với một số lính cai ngục có cảm tình, những người tù cộng sản biết rõ âm mưu của Pháp là biến nhà tù Sơn La thành lực lượng chiến đấu chống Nhật lâu dài.

Sau khi phân tích tình hình, thẩm định nguồn tin báo từ các cơ sở bí mật của Sơn La, chi bộ nhà tù đã thống nhất: Hợp tác với Pháp để chống Nhật nhưng tranh thủ thời cơ tự do, tìm cách về với phong trào cách mạng; yêu cầu thực dân Pháp thả toàn bộ tù chính trị.

Đại diện nhà ngục đã cử 18 đồng chí làm nhiệm vụ “hợp tác” với Pháp. Pháp đã dùng 18 người này vào nhiệm vụ quân báo đi trước điều tra tình hình Nhật. 18 đồng chí đã lần lượt lợi dụng điều ấy, khéo léo thoát khỏi sự kiểm soát của Pháp về với cách mạng.

Dù cố gắng phá hủy nhà tù nhưng chúng không thể xóa hết những gì đã gây ra.

Di chuyển tù nhân

Trước tình hình sôi sục trong cả nước, chiều 17/3/1945 Giám ngục Lơ Bông buộc phải thông báo lệnh di chuyển tù nhân. Tuy ngoài mặt Lơ Bông tuyên bố với ban đại diện nhà ngục sẽ thả tự do cho các tù chính trị nhưng âm mưu thâm độc bên trong là chuyển toàn bộ tù Sơn La về trại giam Nghĩa Lộ.

Trên đường đi đến đỉnh đèo Khâu Phạ, nghe tin các tù nhân Nghĩa Lộ đã phá còng tự giải thoát, Giám ngục Lơ Bông và tên Tây Đoan sợ hãi bỏ chạy để đoàn tù hoàn toàn tự do.

Tình hình trước mắt dao động, nhưng ban đại diện nhà tù Sơn La trấn an mọi người và thống nhất không ai được bỏ đội hình. Các tù chính trị được phân công gặp gỡ để tuyên truyền và thuyết phục binh lính người Việt trong quân đội Pháp. Ai theo cách mạng thì mang súng đi cùng, ai không theo thì trao súng cho cách mạng và được tự do.

Đến Tú Lệ, ban đại diện tuyên bố từ đây tất cả tù nhân đã thoát khỏi ngục tù. Các nhóm được cử người bắt liên lạc với Xứ ủy và các tổ chức địa phương. Gần 200 Đảng viên đã về với cơ sở gây dựng phong trào tiến tới Tổng khởi nghĩa.

Ông Nguyễn Văn Trân, cựu tù nhân nhà tù Sơn La nhận xét: “Chi bộ Đảng nhà tù Sơn La đã trở thành nơi ươm mầm những hạt giống đỏ đầu tiên của phong trào cách mạng. Từ nhà tù này, ánh sáng cách mạng đã tỏa sáng khắp núi rừng Tây Bắc”.

Xóa dấu vết

Bà Vũ Thị Linh, Giám đốc Bảo tàng tỉnh Sơn La dẫn chúng tôi đi một vòng quanh những bức tường mà mấy chục năm trước đã thành những đống gạch. Bà Linh bảo: Nhà tù Sơn La 2 lần bị ném bom. Lần 1 là Pháp muốn xóa đi tội ác trước dư luận thế giới. Lần 2 do đế quốc Mỹ ném bom năm 1965 hòng phá hủy thị xã Sơn La”.

Trên đường di chuyển tù nhân từ Sơn La sang Nghĩa Lộ, khi biết các tù nhân Nghĩa Lộ đã phá còng, Giám ngục Lơ Bông và Tây Đoan chạy về Sơn La. Tại đây, Lơ Bông nhận được mật lệnh của Công sứ Sơn La phải phá hủy toàn bộ nhà tù trên đồi Khau Cả.

Sau khi bàn bạc, Lơ Bông cho máy bay ném bom phá hủy nhà tù. Nhưng vì tình hình lúc bấy giờ rối ren, quân Pháp đang rúm róm sợ quân Nhật nên chỉ làm cho qua. Dù chúng muốn xóa đi dấu vết tội ác – địa ngục trần gian, nhưng vài quả bom không thể xóa hết những khối đá kiên cố của nhà tù.

Bà Linh cho biết, năm 1980 Bảo tàng Sơn La tiến hành phục chế lại nhà tù, san lấp hố bom, xây lại một số đoạn tường rào bao quanh. Năm 1994 phục chế lần hai đã hoàn thành hai tháp canh, nhà bếp, trại giam lớn, gia cố lại tầng hầm.

“Chúng tôi muốn phục chế lại toàn bộ đúng nguyên trạng ban đầu nhưng không thể sưu tầm được đầy đủ hồ sơ và những bản vẽ chi tiết. Khi không đủ cơ sở khoa học để khôi phục lại nguyên trạng thì đành để các bức tường đổ nát để khách tham quan có thể hình dung được cấu trúc của toàn khu ngục Sơn La”, bà Linh cho biết.

Ngắm kỹ lại chợt nghĩ để nguyên trạng như hiện giờ lại hóa hay. Khách trong và ngoài nước đến với di tích nhà tù Sơn La sẽ dễ dàng hình dung được quang cảnh của một địa ngục trần gian ngày ấy, mà còn tự hiểu được bản chất của thực dân xâm lược khi cố tình xóa đi dấu vết tội ác đã gây ra.

Xin thành kính thắp nén nhang trước đài tưởng niệm để tỏ lòng biết ơn các anh hùng đã ngã xuống cho nền độc lập.

“Biến cái rủi thành cái may, các đồng chí đã lợi dụng những ngày tháng ở tù để hội họp và học tập lý luận. Một lần nữa việc đó lại chứng tỏ rằng, chính sách khủng bố cực kỳ dã man của kẻ thù chẳng những không ngăn cản được bước tiến của cách mạng. Mà trái lại, nó đã trở nên một thứ lửa thử vàng, nó rèn luyện cho người cách mạng càng thêm cứng rắn”, (lời Chủ tịch Hồ Chí Minh viết về những người tù Cộng sản bị giam cầm trong nhà tù Sơn La).

Trần Hòa


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Thấy rẻ mua nhiều

(khoahocdoisong.vn) - Mua hàng online dù rẻ cũng không nên mua nhiều. Chỉ mua những gì thực sự cần vì có những thứ đồ để lâu không dùng đến cũng tự hỏng.

Đèn sáng nhất không phải tốt nhất

(khoahocdoisong.vn) - Ánh sáng tự nhiên là ánh sáng tốt nhất cho mắt, là ánh sáng khuyếch tán của Mặt trời.

Cơ sở để xác định 4 mùa trong năm

(khoahocdoisong.vn) - Có nhiều cách khác nhau để xác định mùa trên Trái đất nhưng nhìn chung có hai cách cơ bản là dựa trên thiên văn học và khí tượng học.

Vingroup và Smu hợp tác nâng cao năng lực quản trị

(khoahocdoisong.vn) - Ngày 18/10/2018 tại Hà Nội, Tập đoàn Vingroup và Đại học Quản lý Singapore (SMU) đã ký bản ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực quản trị kinh doanh theo tiêu chuẩn quốc tế.

Ngô Văn Sở làm quan không cầu danh lợi - kỳ 3: Chết oan thê thảm

(khoahocdoisong.vn) - Chết oan thê thảm, nhưng với nhân dân, Ngô Văn Sở luôn là một vị tướng tài ba, có nhiều đóng góp cho dân cho nước.

Quan sát Mặt trăng để đoán thời tiết

(khoahocdoisong.vn) - Kinh nghiệm dự báo thời tiết “trăng quầng trời hạn, trăng tán trời mưa” đến nay vẫn thể hiện độ chính xác không nhỏ.

Cách chăm sóc người mắc hội chứng hoàng hôn

Vào cuối ngày, phần lớn mọi người đều có xu hướng trầm xuống thì người mắc hội chứng Sundowner lại kích động khác thường.

Mới nhất

Nhà quá cũ bị suy khí

Hỏi đáp - Hà Bình - 09:57 19/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Trước hết, nhà quá cũ, đã xuống cấp trầm trọng mà không được cải tạo, xây mới thì sẽ ảnh hưởng không tốt đến gia chủ sống trong nhà.

Ưu nhược điểm của bóng đèn

Hỏi đáp - PV - 09:48 19/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Nên dùng bóng đèn led vừa tiết kiệm điện, vừa có nhiều màu sắc khác nhau để lựa chọn.

Quan sát Mặt trăng để đoán thời tiết

Hỏi đáp - PV - 09:45 19/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Kinh nghiệm dự báo thời tiết “trăng quầng trời hạn, trăng tán trời mưa” đến nay vẫn thể hiện độ chính xác không nhỏ.

Việt Nam - Phần Lan đẩy mạnh hợp tác KH-CN và đổi mới sáng tạo

Tin khoa học - Tô Hội - 09:41 19/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Chiều 16-10, tại Hà Nội đã diễn ra lễ ký kết Bản ghi nhớ hợp tác giữa Bộ Khoa học - Công nghệ (KH-CN) Việt Nam và Bộ Kinh tế Phần Lan.

Chăm tập luyện, đẩy lùi bệnh huyết áp thấp

Gương sáng gia đình - Minh Hoa - 09:09 19/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Bà Hằng có bệnh huyết áp thấp. Từ ngày tập Thái cực trường sinh đạo bà đã khắc phục được bệnh huyết áp, có thể đạp xe rong ruổi cả ngày mà không mệt.

Nguy hiểm từ việc “tái sử dụng” đơn thuốc

Sức khỏe A-Z - DS. Lê Thị Quỳnh - 09:07 19/10/2018
(Khoahocdoisong.vn) - Đơn thuốc do bác sĩ kê chỉ có giá trị một lần, tuy nhiên không ít bệnh nhân lại “tái sử dụng” đơn thuốc đó cho chính bản thân mình cho những lần tái phát sau hoặc dùng cho người khác.

Việt Nam dự kiến phóng vệ tinh MicroDragon vào tháng 12

Cánh cửa tri thức - Nguyễn Hoài - 07:48 19/10/2018
(Khoahocdoisog.vn) - Theo Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, Vệ tinh MicroDragon do các kỹ sư Việt Nam tham gia chế tạo tại Nhật Bản sẽ được phóng lên vũ trụ vào tháng 12 này.

Tại sao không nên sử dụng lại dầu ăn?

Sức khỏe A-Z - PGS.TS. Nguyễn Đình Toán - 07:44 19/10/2018
(Khoahocsong.vn) - Nhiệt độ dầu càng cao, số lần dùng dầu đã qua sử dụng càng nhiều thì chất độc hại sinh ra càng nhiều.

Nguy hiểm “chết người” từ thói quen trùm chăn kín đầu khi ngủ

Sức khỏe A-Z - 07:38 19/10/2018
(Khoahocdoisong.vn) - Dù chỉ là thói quen để đơn giản, nhưng cũng giống như tiếng ồn khi ngủ, việc trùm chăn kín đầu đầu lại gây nguy hiểm đối với sức khỏe, đặc biệt là não bộ.

Ngô Văn Sở làm quan không cầu danh lợi - kỳ 3: Chết oan thê thảm

Tìm hiểu lịch sử -  Nguyễn Thành Hữu - 07:31 19/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Chết oan thê thảm, nhưng với nhân dân, Ngô Văn Sở luôn là một vị tướng tài ba, có nhiều đóng góp cho dân cho nước.

Lạm dụng thuốc chống nghẹt, mũi mất khả năng ngửi

Sức khỏe A-Z - Thúy Nga - 07:30 19/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Thuốc nhỏ mũi chống nghẹt thường có tác dụng tức thì, đặc biệt nhóm co mạch (Ephedrin, Phinol, Naphazolin, Oxymetazolin).

Bật điều hòa mùa đông: Đóng kín cửa, khó thở, thiếu oxy

Khoa học thường thức - Bảo Khánh - 07:25 19/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Mùa đông, nhiều gia đình bật điều hòa nóng để chống chọi với cái lạnh. Theo các chuyên gia, việc bật điều hòa ấm khi trời quá lạnh không có gì hại, nhưng đóng kín cửa phòng quá lâu sẽ khiến phòng thiếu khí tươi, dễ khó thở, ngạt.

Ba biến chứng của trào ngược thực quản

Sức khỏe A-Z - 19:55 18/10/2018
Trào ngược dịch và thức ăn từ dạ dày lên thực quản là một hiện tượng sinh lý bình thường, xuất hiện sau bữa ăn và không tạo nên bất cứ một hậu quả nào. Đôi khi hiện tượng này gây nên các triệu chứng hoặc tổn thương niêm mạc thực quản.

Một số dự án BT tại Hà Nội giá trị "đội" gần gấp ba

Phản biện - 19:41 18/10/2018
Tổng Kiểm toán Nhà nước báo cáo Quốc hội về công tác năm 2018...

Thấy rẻ mua nhiều

Cánh cửa tri thức - MA - 19:30 18/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Mua hàng online dù rẻ cũng không nên mua nhiều. Chỉ mua những gì thực sự cần vì có những thứ đồ để lâu không dùng đến cũng tự hỏng.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO