Thứ 3, 23/07/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Chụp được ảnh hố đen vũ trụ rộng 38 tỷ km?

Tô Hội - Khoa học - 18/04/2019 08:28
Chụp được ảnh hố đen vũ trụ rộng 38 tỷ km?
(khoahocdoisong.vn) - Một nhóm nhà khoa học quốc tế hôm 10/4 công bố một thành tựu mang tính bước ngoặt trong ngành vật lý thiên văn: bức ảnh chụp hố đen đầu tiên.

Nhìn thấy thứ không thể nhìn thấy

Nghiên cứu được thực hiện bởi EHT, một chương trình hợp tác quốc tế có sự tham gia của 200 nhà khoa học từ năm 2012 để quan sát trực tiếp môi trường của một hố đen. Kết quả vừa qua được đưa ra tại các cuộc cuộc họp báo diễn ra đồng loạt ở các thành phố Washington, Brussels, Santiago, Thượng Hải, Đài Bắc và Tokyo hôm 10/4. Hình ảnh thu được là nhờ dữ liệu được tập hợp vào tháng 4/2017 từ 8 kính viễn vọng radio đặt tại 6 địa điểm để tạo nên mạng lưới quan sát lớn tương đương 1 hành tinh.

“Chúng tôi đã làm được điều mà thế hệ trước cho là không thể. Chúng tôi nhìn thấy thứ không thể nhìn thấy”, nhà khoa học vũ trụ Sheperd Doeleman, Giám đốc dự án EHT tại Trung tâm vật lý thiên văn Harvard & Smithsonian, nói. Hố đen M87 mà các nhà hoa học quan sát được nằm cách Trái đất khoảng 54 triệu năm ánh sáng và có kích thước lớn hơn Mặt trời khoảng 6,5 tỷ lần. Một năm ánh sáng tương đương 9,5 nghìn tỷ kilomet.

Ông Đặng Vũ Tuấn Sơn, Hội Thiên văn học trẻ Việt Nam cho biết, dù đã được dự đoán từ hơn 100 năm trước bởi Karrl Schwarzschild dựa trên phương trình trường Einstein, nhưng lỗ đen vẫn chưa từng được quan sát trực tiếp cho tới nay. Lý do là vì các lỗ đen không phát ra ánh sáng và thậm chí không thể phản xạ ánh sáng, bởi mọi tia sáng đều không thể thoát ra khỏi nó.

Tất cả những hình ảnh về lỗ đen mà chúng ta từng thấy trước đây chỉ là mô phỏng trên máy tính. Nhưng lần này là ảnh thật hoàn toàn. Bức ảnh này có được qua việc lọc và kết hợp dữ liệu của nhiều kính thiên văn cùng tham gia dự án EHT. Với khả năng quan sát hiện nay của các kính thiên văn, không có bất cứ kính nào có khả năng quan sát sâu vào trung tâm của một thiên hà khác. Nhưng khi kết hợp lại thành một hệ thống giao thoa, các nhà khoa học đã có được một khả năng quan sát hoàn toàn mới.

Không phải ảnh chụp trực tiếp

Ông Đặng Vũ Tuấn Sơn cho biết, theo công bố của dự án, các kính và đài thiên văn đóng góp dữ liệu vào hình ảnh này gồm  ALMA, APEX, kính thiên văn IRAM 30m, kính thiên văn James Clerk Maxwell, kính thiên văn lớn Alfonso Serrano, Submillimeter Array (tổ hợp kính thu bước sóng hạ milimet), Submillimeter Telescope (kính thiên văn hạ milimet) và kính thiên văn Nam Cực. Dữ liệu sau đó đã được xử lý tại Viện thiên văn vô tuyến Max Planck ở Đức và Đài quan sát Haystack của MIT. Sự kết hợp của các kính này cho phép các nhà thiên văn có được một cái nhìn vào lỗ đen ở trung tâm của thiên hà M87.

Mặc dù có nhiều ý nghĩa song đây không phải hình ảnh chụp trực tiếp một lỗ đen. Không có bất cứ công nghệ nào có thể chụp ảnh được lỗ đen một cách thực sự vì đơn giản là không có ánh sáng phát ra hay phản xạ từ nó - dù ở bất cứ bước sóng nào. 

Trung tâm của các thiên hà đều rất giàu khí và bụi. Lượng khí và bụi khổng lồ này tạo thành một đĩa quay quanh và bồi tụ dần vào lỗ đen siêu nặng ở trung tâm. Trong quá trình bị cuốn vào lỗ đen, khí và bụi được gia tốc rất mạnh khiến chúng nóng lên và phát sáng ở nhiều bước sóng. Những gì mà EHT đã quan sát được là bước sóng vô tuyến được phát ra từ khí bồi tụ ở ngay phía ngoài của lỗ đen khổng lồ này.

Bảo Khánh

Theo ông Đặng Vũ Tuấn Sơn, việc quan sát được khu vực lân cận của lỗ đen siêu nặng trung tâm một thiên hà và theo dõi các quá trình diễn ra ở đó sẽ cho phép các nhà khoa học kiểm chứng được nhiều mô hình lý thuyết và hiểu rõ hơn về quá trình phát triển của các thiên hà theo thời gian.


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Không chấp nhận thông điệp 'cơ bắp' của Trung Quốc

Trong bối cảnh Trung Quốc dần thể hiện cơ bắp, Việt Nam và các nước khác không thể chỉ đàm phán song phương mà phải cùng nhau, và mang những quốc gia bên ngoài vào bàn đàm phán để giải quyết vấn đề.

Điểm sàn nhiều ngành tăng đột biến

Điểm sàn đại học năm nay tăng ở tất cả các ngành, trong đó một số trường điểm sàn tăng đột biến so với dự kiến. Ngành có điểm sàn cao nhất là 24 điểm, thấp nhất 12 điểm.

Xử lý hình sự đối với vi phạm nồng độ cồn cao

Chiều 22.7, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cùng Ủy viên Bộ Chính trị - Phó thủ tướng thường trực Trương Hòa Bình chủ trì hội nghị trực tuyến toàn quốc sơ kết an toàn giao thông 6 tháng đầu năm.

Doanh nghiệp Trung Quốc “đổ bộ” đấu thầu Dự án cao tốc Bắc - Nam

Cho tới thời điểm hiện tại, “đại dự án” đường bộ cao tốc Bắc - Nam đã thu hút 60 nhà đầu tư tham gia nộp hồ sơ và dự đấu thầu. Đáng chú ý, trong danh sách này những cái tên đến từ Trung Quốc chiếm “áp đảo”, nhưng nhà đầu tư Việt lại không mấy mặn mà.

Hơn 2.000 hộ dân Thủ Thiêm nộp đơn khiếu nại

Sau kết luận lần hai của Thanh tra Chính phủ, người dân Thủ Thiêm nườm nượp nộp đơn khiếu nại về ranh quy hoạch, giá bồi thường rẻ.

'Bó tay' với bàn tay trái của Nguyễn Hữu Linh?

Từ kết luận giám định bổ sung, theo Cơ quan CSĐT Công an Q.4, hành vi phạm tội của Nguyễn Hữu Linh đã được mô tả chi tiết theo kết luận điều tra và cáo trạng trước đây.

Phó bí thư Thành ủy Kon Tum 'quan hệ bất chính' với phụ nữ có gia đình

Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy Kon Tum đề nghị kỷ luật ông Phạm Minh Xem vì quan hệ bất chính với phụ nữ có gia đình.

Mới nhất

Tai nạn 5 người chết ở Hải Dương do tài xế xe tải giật mình

Thời sự - Gia Văn - Hoài Anh - Nhị Tiến - 11:42 23/07/2019
Trước khi lao vào nhóm công nhân khiến 5 người thiệt mạng, lái xe tải BKS 29H-15097 vừa tăng tốc và bị giật mình khi thấy vụ tai nạn trước mặt.

Điểm sàn nhiều ngành tăng đột biến

Giáo dục - Trần Huỳnh - 11:37 23/07/2019
Điểm sàn đại học năm nay tăng ở tất cả các ngành, trong đó một số trường điểm sàn tăng đột biến so với dự kiến. Ngành có điểm sàn cao nhất là 24 điểm, thấp nhất 12 điểm.

Không chấp nhận thông điệp 'cơ bắp' của Trung Quốc

Thời sự - TS JAMES KRASKA (NHẬT ĐĂNG chuyển ngữ) - 11:35 23/07/2019
Trong bối cảnh Trung Quốc dần thể hiện cơ bắp, Việt Nam và các nước khác không thể chỉ đàm phán song phương mà phải cùng nhau, và mang những quốc gia bên ngoài vào bàn đàm phán để giải quyết vấn đề.

Bom tấn ‘Fast & Furious 9’ dừng ghi hình vì tai nạn trường quay

Thời sự - Tuấn Lương - 11:30 23/07/2019
Một diễn viên đóng thế gặp chấn thương nghiêm trọng khiến toàn bộ quá trình quay phần tiếp theo của loạt “Fast & Furious” lập tức phải ngừng lại.

“Quẹt là thích – Click là đi” cùng thẻ HDBank

Nhịp sống doanh nghiệp - Hoàng Mến - 10:53 23/07/2019
(khoahocdoisong.vn) - Ngày 22/07/2019 tại TPHCM, hòa nhịp cùng mùa hè sôi động, từ nay đến hết ngày 14/8/2019, HDBank liên kết cùng Gotadi thực hiện chương trình khuyến mãi “Quẹt là thích – Click là đi” dành riêng cho quý khách hàng sở hữu thẻ quốc tế HDBank để thanh toán vé máy bay và khách sạn. Còn chần chờ gì nữa, hãy lên lịch trình ngay cho các chuyến du lịch cùng người thân và bạn bè để nhận ngay thật nhiều ưu đãi hấp dẫn.

Học viện Quân y thông báo điểm sàn xét tuyển hệ quân sự năm 2019

Giáo dục - Nguyễn Trang - 10:17 23/07/2019
Học viện Quân y vừa thông báo mức điểm sàn nhận hồ sơ xét tuyển vào ngành Y khoa quân sự năm 2019.

Quỹ sữa Vươn cao Việt Nam và Vinamilk trao tặng 70.000 ly sữa cho trẻ em Thái Nguyên

Nhịp sống doanh nghiệp - N.Hà - 10:05 23/07/2019
(khoahocdoisong.vn) - Vào ngày 18/7/2019, tại trường tiểu học Quy Kỳ, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên đã diễn ra Lễ trao tặng sữa trong chương trình Quỹ sữa Vươn cao Việt Nam. Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) đã dành tặng 70.000 ly sữa cho 780 em học sinh có hoàn cảnh khó khăn tại tỉnh Thái Nguyên, tương đương khoảng 470 triệu đồng. Đây cũng là dịp để Quỹ sữa Vươn cao Việt Nam và Vinamilk tri ân các gia đình chính sách, gia đình có công với cách mạng nhân Ngày Thương binh - Liệt sĩ.

3 lưu ý khi điều chỉnh nguyện vọng đại học 2019

Giáo dục - HUTECH - 09:43 23/07/2019
Với mức điểm sàn của hầu hết các trường dao động trong khoảng 15 - 20 điểm, thí sinh có rất nhiều lựa chọn trong giai đoạn điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển đại học (từ ngày 22.7 đến 31.7).

ĐH Sư phạm Hà Nội nói gì vụ trao tốt nghiệp bằng giỏi rồi….thu lại và phát bằng khá?

Giáo dục - Hoàng Thanh - 09:40 23/07/2019
Nguyên nhân của việc tính nhầm điểm dẫn tới phát nhầm bằng tốt nghiệp cho một số sinh viên khóa 63 là do bộ phận giáo vụ khoa tính nhầm số tín chỉ trong bài thực hành tốt nghiệp của sinh viên', lãnh đạo khoa Nghệ thuật cho hay.

Điểm chuẩn ngành y trường tư sẽ cao hơn điểm sàn?

Giáo dục - Đăng Nguyên - 09:34 23/07/2019
Sau khi Bộ GD-ĐT công bố điểm sàn khối ngành khoa học sức khỏe, với mức điểm chênh lệch không nhiều giữa ngành y khoa và ngành dược, nhiều chuyên gia dự đoán thí sinh sẽ đăng ký ngành y khoa tăng lên ở các trường tư thục trong thời gian điều chỉnh nguyện vọng.

Doanh nghiệp Trung Quốc “đổ bộ” đấu thầu Dự án cao tốc Bắc - Nam

Thời sự - Châu Như Quỳnh - 09:09 23/07/2019
Cho tới thời điểm hiện tại, “đại dự án” đường bộ cao tốc Bắc - Nam đã thu hút 60 nhà đầu tư tham gia nộp hồ sơ và dự đấu thầu. Đáng chú ý, trong danh sách này những cái tên đến từ Trung Quốc chiếm “áp đảo”, nhưng nhà đầu tư Việt lại không mấy mặn mà.

Hơn 2.000 hộ dân Thủ Thiêm nộp đơn khiếu nại

Thời sự - Trung Sơn - 09:06 23/07/2019
Sau kết luận lần hai của Thanh tra Chính phủ, người dân Thủ Thiêm nườm nượp nộp đơn khiếu nại về ranh quy hoạch, giá bồi thường rẻ.

Xử lý hình sự đối với vi phạm nồng độ cồn cao

Thời sự - Mai Hà - 08:58 23/07/2019
Chiều 22.7, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cùng Ủy viên Bộ Chính trị - Phó thủ tướng thường trực Trương Hòa Bình chủ trì hội nghị trực tuyến toàn quốc sơ kết an toàn giao thông 6 tháng đầu năm.

'Bó tay' với bàn tay trái của Nguyễn Hữu Linh?

Thời sự - C.Nguyên - P.Thương - 08:55 23/07/2019
Từ kết luận giám định bổ sung, theo Cơ quan CSĐT Công an Q.4, hành vi phạm tội của Nguyễn Hữu Linh đã được mô tả chi tiết theo kết luận điều tra và cáo trạng trước đây.

Phó bí thư Thành ủy Kon Tum 'quan hệ bất chính' với phụ nữ có gia đình

Thời sự - Tây Nguyên - 08:49 23/07/2019
Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy Kon Tum đề nghị kỷ luật ông Phạm Minh Xem vì quan hệ bất chính với phụ nữ có gia đình.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO