Thứ 6, 22/03/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Cẩn trọng với công nghệ chỉnh sửa gene

Thúy Nga - Khoa học - 03/12/2018 15:00
Cẩn trọng với công nghệ chỉnh sửa gene
(khoahocdoisong.vn) - Chỉnh sửa gene sẽ tạo ra những người có năng lực vượt trội, khó kiểm soát. Các nhà khoa học cảnh báo, với công nghệ “cắt dán”, chỉnh sửa gene không cẩn thận thì nhân loại sẽ bị hủy diệt bởi những “người siêu nhân”.

Hệ lụy có thể giống chiến tranh thế giới thứ hai

Vvề thông tin Trung Quốc công bố cho ra đời hai trẻ song sinh được chỉnh sửa gene để không mắc bệnh HIV, ThS Hoàng Hoa Sơn, Phó Trưởng phòng Quản lý Khoa học công nghệ - Cục Khoa học công nghệ và Đào tạo (Bộ Y tế) cho biết, các nghiên cứu khoa học trên đối tượng là con người đều phải xét trên hai khía cạnh, khía cạnh khoa học và khía cạnh đạo đức. Theo thông lệ quốc tế các nghiên cứu trên đối tượng là con người, không chỉ cần sự chấp thuận của đối tượng tham gia nghiên cứu mà trước hết nghiên cứu đó phải được Hội đồng đạo đức trong nghiên cứu y sinh học xem xét và chấp thuận trước khi triển khai. Việc này không thấy đề cập trong các thông tin liên quan nghiên cứu của tác giả người Trung Quốc, việc thông qua Hội đồng đạo đức trong nghiên cứu y sinh học nhằm bảo vệ các quyền, sự an toàn và sức khỏe của đối tượng tham gia nghiên cứu.

Việc chỉnh sửa gene nếu sử dụng vào mục đích tốt thì có thể có lợi nhưng sử dụng vào mục đích không tốt thì hậu quả rất khó lường. Hệ lụy này có thể giống như trong chiến tranh thế giới thứ hai phát xít Đức cho rằng, dân tộc Đức là dân tộc thượng đẳng có bộ gene tốt. Họ cực đoan và thiếu tôn trọng các dân tộc khác nên dẫn đến nạn diệt chủng dân tộc khác như dân tộc Do thái

Gần đây một nhà khoa học đã cảnh báo khi các nhà khoa học giải mã được bộ gene và tìm ra công nghệ cắt dán để chỉnh sửa nếu không cẩn thận thì nhân loại sẽ có thể bị hủy diệt bởi những “người siêu nhân”. Khi chỉnh sửa gene tạo ra những người có năng lực quá vượt trội thì rất khó kiểm soát. Vì vậy, cần lưu ý bất kỳ sự nghiên cứu nào cũng cần có sự kiểm soát để làm sao tiến bộ khoa học đó phải được ứng dụng vào mục đích tốt, bảo đảm sự phát triển bền vững, tránh để lợi dụng vào mục đích xấu.

 

Nguy cơ gì có thể xảy ra với trẻ chỉnh sửa gene ?

Trả lời câu hỏi có nguy cơ gì đối với trẻ chỉnh sửa gene, ThS Sơn cho biết, trước khi triển khai một nghiên cứu trên con người thì phải có các nghiên cứu cơ bản trong phòng thí nghiệm, các thử nghiệm trên động vật nhằm đánh giá các lợi ích và nguy cơ của công nghệ mới. Đối với các nghiên cứu lâm sàng trên đối tượng là con người phải được thực hiện theo một quy trình nghiêm ngặt với thời gian theo dõi lâu dài. Tuy nhiên, trong trường hợp này các thông tin được cập nhất rất hạn chế nên khó đánh giá. Trong những thông tin về hai bé chỉnh sửa gene này thì chưa được tiếp cận các thông tin đó.

Về ảnh hưởng đến gene các thế hệ sau, theo ThS Sơn, về mặt nguyên tắc gene là vật liệu di truyền. Việc tác động đến gene là tác động đến vật liệu di truyền và nó có thể truyền từ thế hệ này qua thế hệ sau, đặc biệt là khi tác động tới những người còn đang trong độ tuổi sinh sản và nhất là trong giai đoạn phôi thai. Sự tác động trước mắt hay lâu dài cần sự đánh giá nhưng cần phải hiểu rằng gene tác động thông qua sự chỉ huy việc sản xuất các protein tương ứng do đó cần thời gian. Hơn nữa, sự xuất hiện của một bệnh có thể không chỉ bởi một gene mà có thể chịu sự tác động tương hỗ của các gene và nhiều yếu tố khác nhau chứ không phải cứ có gene đó là có bệnh hoặc ngược lại.

Nếu lạm dụng việc chỉnh sửa gene có thể sẽ tiến tới giống như tình trạng mọi người đang phẫu thuật thẩm mỹ ai cũng đẹp giống nhau, làm mất đi vẻ đẹp tự nhiên và riêng có của mỗi người. Mỗi người mỗi cá thể sinh ra là một đặc ân nhưng mỗi cá thể cần thấy được giá trị riêng của bản thân và hãy sống là chính mình mà không phải là bản sao của người khác. Việc nghiên cứu, phát triển các phương pháp mới, kỹ thuật mới để điều trị, dự phòng cần cân nhắc cho từng bệnh, từng cá thể cụ thể nhưng không nên lạm dụng và cũng không nên tuyệt đối hóa việc chỉnh sửa gene có thể giải quyết được mọi vấn đề bởi con người ta có hàng nghìn thứ bệnh.

 

Chỉnh gene trị bệnh có là cứu cánh?

ThS Sơn chia sẻ, về gene trị liệu trên cả thế giới vẫn là vấn đề mới, Việt Nam cũng quan tâm và có các nhà khoa học hợp tác với quốc tế nhưng chưa có đăng ký chính thức nghiên cứu ở trên người Việt Nam. Việc chỉnh sửa gene để chữa bệnh theo ThS Sơn có thể được nhưng vẫn cần phải có hội đồng khoa học, hội đồng đạo đức xem xét trên từng trường hợp cụ thể dựa trên các bằng chứng khoa học cẩn thận, có sự đồng ý của đối tượng hoặc người giám hộ cho đối tượng trên cơ sở được cung cấp thông tin một cách đầy đủ những lợi ích và nguy cơ có thể xảy ra. Hiện Bộ Y tế cũng đã có những thông tư quy định về thử nghiệm lâm sàng và những thông tư quy định về công nhận kỹ thuật mới, phương pháp mới hết sức chặt chẽ.

Theo ThS Sơn gene cũng có thể bị đột biến do những tác nhân như virus, hóa chất, phóng xạ...bộ gene có thể biến qua các thế hệ để tiến hóa thích nghi với tự nhiên. Việc thay đổi theo tự nhiên để thích nghi là theo hướng tích cực còn nếu can thiệp nhân tạo nhiều khi chưa đánh giá được hết mặt lợi hại, nhiều khi được mặt lợi này nhưng mặt hại khác lại chưa kiểm soát được thì hậu quá thật khó lường.

Chẳng hạn, gene trị liệu mới chưa có đánh giá nhưng trong thuốc thì đã có những bài học bị trả giá rất đắt. Ví dụ như thuốc Thalidomide từng là thuốc không thể thiếu để chống nghén cho bà bầu được dùng phổ biến ở châu Âu và Úc nhưng sau đó người ta thấy trẻ sinh ra bị hội chứng chim cánh cụt (con bị dị dạng hoặc cụt tay chân) do mẹ sử dụng thuốc. Hơn nữa, tác động gene là tác động đến vật liệu di truyền nó không chỉ ảnh hưởng đến thế này mà cả thế hệ sau nên phải rất thận trọng. Việc lạm dụng chỉnh sửa gene không chỉ sinh ra những con người giống nhau mà còn có thể có những nguy hại mà ta chưa biết được.

ThS Sơn phân tích, gene là vật liệu di truyền, trong bộ gene có rất nhiều gene khác nhau có những gene  thúc đẩy quá trình nào đó nhưng cũng có những gene kìm hãm quá trình đó. Bộ gene rất tinh vi và phức tạp có gene này kiểm soát gene kia và có những gene nằm im đến thời điểm nào đó mới được kích hoạt chứ  không phải cứ có gene đó là phòng được bệnh đấy...Có thể nói gene có sự tác động tương hỗ với nhau rất tinh vi và phức tạp. Vì vậy, không thể nhìn nhận vấn đề theo một chiều.

Chẳng hạn, giải thưởng Nobel về y học năm 2018 được trao cho các nhà khoa học vì công trình nghiên cứu điều trị ung thư bằng cơ chế ức chế miễn dịch âm tính. Cái hay của miễn dịch là chống lại tác nhân gây bệnh nhưng ngược lại miễn dịch quá lại sinh ra tự miễn tức là chống lại những cái bình thường của con người. Với bệnh nhân ung thư cái người ta đang cần là chống lại tế bào ung thư, đành phải duy động nhiều tế bào miễn dịch, nhiều đội quân để chống lại tế bào ung thư nhưng ngược lại nếu lạm dụng nó cũng có thể làm mất sự cân bằng trong cơ thể.

Vì vậy, ThS Sơn khẳng định khi tiếp cận vấn đề mới cần nhìn ở cả hai góc độ khoa học và đạo đức và quan trọng nhất là cần sử dụng cho đúng người, đúng thời điểm thì mới tốt còn nếu lạm dụng thì vừa dễ bị lợi dụng vừa có thể gây ra hiểm họa thì khó lường. Bởi gene  khác với các phương pháp khác là không thu hồi được, chẳng hạn thuốc có thể ngừng nhưng gene cấy rồi thì lấy ra không đơn giản. Nếu sai sữa chữa khó hơn rất nhiều vì vậy cần cân nhắc và có chỉ định rất chặt chẽ...

Mỗi chúng ta đều có 25.000 gene  trong cơ thể nhưng sự khác biệt giữa bạn và tôi là biến thể gene, chứ không phải gene. Ngoài chức năng quyết định đặc tính của cơ thể con người, gene còn có chức năng... gây bệnh. Một khi gene đột biến (tức là một mảng DNA đột nhiên bị thay đổi, như từ TGCCA thành TCCCA chẳng hạn) có thể gây ra rối loạn tế bào, bệnh tật, thậm chí tử vong. Chỉ một thay đổi rất nhỏ như thế có thể làm cho chúng ta phải suốt đời đau khổ vì gene.

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Vụ sán dây - Đun sôi nang sán sẽ… không chết?

(khoahocdoisong.vn) - Thịt đông lạnh rã đông qua loa đem nấu, như vậy dù bên ngoài thực phẩm đã chín, nhưng bên trong nhiệt độ vẫn còn thấp, không đủ giết các nang ký sinh trùng.

Doanh nghiệp Thái Lan muốn chi 7,8 tỷ USD làm điện khí ở Cà Ná

(Khoahocdoisong.vn) - Tập đoàn Phát triển năng lượng Gulf đã lên kế hoạch đầu tư dự án điện khí 7,8 tỷ USD tại Cà Ná (Ninh Thuận)...

Giải oan cho chất béo tốt

(khoahocdoisong.vn) - Không phải cứ chất béo là xấu. Có hai loại chất béo tốt và chất béo không tốt. Ăn vừa phải chất béo tốt có lợi cho sức khỏe.

Tòa án nhân dân tối cao bổ nhiệm hàng loạt nhân sự chủ chốt

Tòa án nhân dân tối cao (TANDTC) vừa tổ chức Lễ công bố và trao quyết định bổ nhiệm Thẩm phán cao cấp, lãnh đạo cấp vụ và Phó Chánh án TAND cấp cao tại Hà Nội.

Thanh tra toàn diện 14 dự án của Bách Đạt An

Trong thời gian 45 ngày, Thanh tra tỉnh Quảng Nam sẽ thanh tra toàn diện 14 dự án do Công ty CP Bách Đạt An làm chủ đầu tư.

Cựu Tổng giám đốc Vietsovpetro khai nhận những gói quà tiền tỷ

Bà Nguyễn Minh Thu (cựu Tổng GĐ Oceanbank) đã 3 lần mang các túi quà dịp lễ, tết bên trong có các phong bì tiền đến đưa cho bị cáo Từ Thành Nghĩa.

Gọi vong, thu hàng trăm tỷ: Trụ trì thừa nhận sự việc xảy ra ở chùa Ba Vàng-Xã hội

(Khoahocdoisong.vn) - Trong buổi làm việc với TP.Uông Bí, Đại đức Thích Trúc Thái Minh - trụ trì chùa Ba Vàng đã thừa nhận sự việc báo chí phản ánh xảy ra tại chùa.

Mới nhất

Vụ sán dây - Đun sôi nang sán sẽ… không chết?

Khỏe - Bùi Hương - 21:39 21/03/2019
(khoahocdoisong.vn) - Thịt đông lạnh rã đông qua loa đem nấu, như vậy dù bên ngoài thực phẩm đã chín, nhưng bên trong nhiệt độ vẫn còn thấp, không đủ giết các nang ký sinh trùng.

Những lưu ý trước khi cho trẻ sử dụng corticoid

Bác sĩ của bạn - 21:28 21/03/2019
(khoahocdoisong.vn) - Trước khi cho trẻ sử dụng corticoid cần cho bác sĩ biết nếu bé đang mắc nhiễm trùng hoặc các bệnh về tim, gan, thận...

Tòa án nhân dân tối cao bổ nhiệm hàng loạt nhân sự chủ chốt

Thời sự - 21:27 21/03/2019
Tòa án nhân dân tối cao (TANDTC) vừa tổ chức Lễ công bố và trao quyết định bổ nhiệm Thẩm phán cao cấp, lãnh đạo cấp vụ và Phó Chánh án TAND cấp cao tại Hà Nội.

Doanh nghiệp Thái Lan muốn chi 7,8 tỷ USD làm điện khí ở Cà Ná

Doanh nghiệp - 21:25 21/03/2019
(Khoahocdoisong.vn) - Tập đoàn Phát triển năng lượng Gulf đã lên kế hoạch đầu tư dự án điện khí 7,8 tỷ USD tại Cà Ná (Ninh Thuận)...

Điểm mặt những cổ phiếu khiến vốn hóa chứng khoán Việt Nam “bốc hơi” hàng chục nghìn tỷ trong phiên 21/3

Chứng khoán - 21:22 21/03/2019
10 cổ phiếu giảm mạnh nhất đã đóng góp tổng cộng 16 điểm trên tổng mức giảm 21,52 điểm của VN-Index.

Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng năm 2019 kéo dài một tháng

Thời sự - 21:11 21/03/2019
Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2019 (DIFF 2019) diễn ra từ 1/6 đến 6/7 với sự tham dự của 8 đội thi. Chủ đề của lễ hội năm nay là "Những dòng sông kể chuyện".

Thanh tra toàn diện 14 dự án của Bách Đạt An

Thời sự - 21:05 21/03/2019
Trong thời gian 45 ngày, Thanh tra tỉnh Quảng Nam sẽ thanh tra toàn diện 14 dự án do Công ty CP Bách Đạt An làm chủ đầu tư.

300 kg ma túy 'quá cảnh' Việt Nam trị giá 100 tỉ, chuẩn bị... xuất ngoại

Thời sự - 21:03 21/03/2019
Sau khi 'quá cảnh' Việt Nam, 300 kg ma túy đầy ắp trên xe bán tải sẽ được nguỵ trang trong các bao tải hạt nhựa, đóng vào container xuất tiếp sang Đài Loan.

8 học sinh chết đuối trên sông Đà

Thời sự - 21:01 21/03/2019
(Khoahocdoisong.vn) - Sau khi rủ nhau ra bãi cát ven sông Đà chơi đùa, 8 học sinh tiểu học và THCS ở Hòa Bình đã xuống sông tắm và chết đuối.

Cựu Tổng giám đốc Vietsovpetro khai nhận những gói quà tiền tỷ

Thời sự - 20:59 21/03/2019
Bà Nguyễn Minh Thu (cựu Tổng GĐ Oceanbank) đã 3 lần mang các túi quà dịp lễ, tết bên trong có các phong bì tiền đến đưa cho bị cáo Từ Thành Nghĩa.

Vingroup ký kết hợp tác chiến lược với Tập đoàn DKSH

Nhịp sống doanh nghiệp - Như Biển - 20:54 21/03/2019
(khoahocdoisong.vn) - Ngày 21/3, tại Hà Nội, Công VinFa (thành viên Tập đoàn Vingroup) và Tập đoàn DKSH (Thụy Sỹ) đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược.

VinSmart chính thức phân phối tại thị trường Tây Ban Nha

Nhịp sống doanh nghiệp - Như Biển - 20:53 21/03/2019
(khoahocdoisong.vn) - Ngày 20/3/2019, Công ty VinSmart (thuộc Tập đoàn Vingroup) đã chính thức công bố Ra mắt thương hiệu và sản phẩm Vsmart tại Tây Ban Nha.

Gọi vong, thu hàng trăm tỷ: Trụ trì thừa nhận sự việc xảy ra ở chùa Ba Vàng-Xã hội

Thời sự - 20:52 21/03/2019
(Khoahocdoisong.vn) - Trong buổi làm việc với TP.Uông Bí, Đại đức Thích Trúc Thái Minh - trụ trì chùa Ba Vàng đã thừa nhận sự việc báo chí phản ánh xảy ra tại chùa.

Bắt thêm 3 người liên quan vụ nữ sinh giao gà bị giết

Thời sự - 20:50 21/03/2019
(Khoahocdoisong.vn) - Trong số 3 người vừa bị cảnh sát bắt giam có vợ của Bùi Văn Công, kẻ chủ mưu vụ hiếp dâm, sát hại nữ sinh Cao Mỹ Duyên.

Chính thức khởi động Lễ hội pháo hoa Quốc tế Đà Nẵng 2019

Nhịp sống doanh nghiệp - Thu Hà - 20:39 21/03/2019
(khoahocdoisong.vn) - Ngày 19/3, TP Đà Nẵng và Tập đoàn Sun Group tổ chức họp báo chính thức công bố Lễ hội pháo hoa Quốc tế Đà Nẵng 2019 với nhiều điểm mới...
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO