Thứ 2, 10/12/2018
Đường dây nóng: 0327 216 216

Khoa học thường thức

Cẩn trọng với công nghệ chỉnh sửa gene

Thúy Nga - Khoa học thường thức - 03/12/2018 15:00
Cẩn trọng với công nghệ chỉnh sửa gene
(khoahocdoisong.vn) - Chỉnh sửa gene sẽ tạo ra những người có năng lực vượt trội, khó kiểm soát. Các nhà khoa học cảnh báo, với công nghệ “cắt dán”, chỉnh sửa gene không cẩn thận thì nhân loại sẽ bị hủy diệt bởi những “người siêu nhân”.

Hệ lụy có thể giống chiến tranh thế giới thứ hai

Vvề thông tin Trung Quốc công bố cho ra đời hai trẻ song sinh được chỉnh sửa gene để không mắc bệnh HIV, ThS Hoàng Hoa Sơn, Phó Trưởng phòng Quản lý Khoa học công nghệ - Cục Khoa học công nghệ và Đào tạo (Bộ Y tế) cho biết, các nghiên cứu khoa học trên đối tượng là con người đều phải xét trên hai khía cạnh, khía cạnh khoa học và khía cạnh đạo đức. Theo thông lệ quốc tế các nghiên cứu trên đối tượng là con người, không chỉ cần sự chấp thuận của đối tượng tham gia nghiên cứu mà trước hết nghiên cứu đó phải được Hội đồng đạo đức trong nghiên cứu y sinh học xem xét và chấp thuận trước khi triển khai. Việc này không thấy đề cập trong các thông tin liên quan nghiên cứu của tác giả người Trung Quốc, việc thông qua Hội đồng đạo đức trong nghiên cứu y sinh học nhằm bảo vệ các quyền, sự an toàn và sức khỏe của đối tượng tham gia nghiên cứu.

Việc chỉnh sửa gene nếu sử dụng vào mục đích tốt thì có thể có lợi nhưng sử dụng vào mục đích không tốt thì hậu quả rất khó lường. Hệ lụy này có thể giống như trong chiến tranh thế giới thứ hai phát xít Đức cho rằng, dân tộc Đức là dân tộc thượng đẳng có bộ gene tốt. Họ cực đoan và thiếu tôn trọng các dân tộc khác nên dẫn đến nạn diệt chủng dân tộc khác như dân tộc Do thái

Gần đây một nhà khoa học đã cảnh báo khi các nhà khoa học giải mã được bộ gene và tìm ra công nghệ cắt dán để chỉnh sửa nếu không cẩn thận thì nhân loại sẽ có thể bị hủy diệt bởi những “người siêu nhân”. Khi chỉnh sửa gene tạo ra những người có năng lực quá vượt trội thì rất khó kiểm soát. Vì vậy, cần lưu ý bất kỳ sự nghiên cứu nào cũng cần có sự kiểm soát để làm sao tiến bộ khoa học đó phải được ứng dụng vào mục đích tốt, bảo đảm sự phát triển bền vững, tránh để lợi dụng vào mục đích xấu.

 

Nguy cơ gì có thể xảy ra với trẻ chỉnh sửa gene ?

Trả lời câu hỏi có nguy cơ gì đối với trẻ chỉnh sửa gene, ThS Sơn cho biết, trước khi triển khai một nghiên cứu trên con người thì phải có các nghiên cứu cơ bản trong phòng thí nghiệm, các thử nghiệm trên động vật nhằm đánh giá các lợi ích và nguy cơ của công nghệ mới. Đối với các nghiên cứu lâm sàng trên đối tượng là con người phải được thực hiện theo một quy trình nghiêm ngặt với thời gian theo dõi lâu dài. Tuy nhiên, trong trường hợp này các thông tin được cập nhất rất hạn chế nên khó đánh giá. Trong những thông tin về hai bé chỉnh sửa gene này thì chưa được tiếp cận các thông tin đó.

Về ảnh hưởng đến gene các thế hệ sau, theo ThS Sơn, về mặt nguyên tắc gene là vật liệu di truyền. Việc tác động đến gene là tác động đến vật liệu di truyền và nó có thể truyền từ thế hệ này qua thế hệ sau, đặc biệt là khi tác động tới những người còn đang trong độ tuổi sinh sản và nhất là trong giai đoạn phôi thai. Sự tác động trước mắt hay lâu dài cần sự đánh giá nhưng cần phải hiểu rằng gene tác động thông qua sự chỉ huy việc sản xuất các protein tương ứng do đó cần thời gian. Hơn nữa, sự xuất hiện của một bệnh có thể không chỉ bởi một gene mà có thể chịu sự tác động tương hỗ của các gene và nhiều yếu tố khác nhau chứ không phải cứ có gene đó là có bệnh hoặc ngược lại.

Nếu lạm dụng việc chỉnh sửa gene có thể sẽ tiến tới giống như tình trạng mọi người đang phẫu thuật thẩm mỹ ai cũng đẹp giống nhau, làm mất đi vẻ đẹp tự nhiên và riêng có của mỗi người. Mỗi người mỗi cá thể sinh ra là một đặc ân nhưng mỗi cá thể cần thấy được giá trị riêng của bản thân và hãy sống là chính mình mà không phải là bản sao của người khác. Việc nghiên cứu, phát triển các phương pháp mới, kỹ thuật mới để điều trị, dự phòng cần cân nhắc cho từng bệnh, từng cá thể cụ thể nhưng không nên lạm dụng và cũng không nên tuyệt đối hóa việc chỉnh sửa gene có thể giải quyết được mọi vấn đề bởi con người ta có hàng nghìn thứ bệnh.

 

Chỉnh gene trị bệnh có là cứu cánh?

ThS Sơn chia sẻ, về gene trị liệu trên cả thế giới vẫn là vấn đề mới, Việt Nam cũng quan tâm và có các nhà khoa học hợp tác với quốc tế nhưng chưa có đăng ký chính thức nghiên cứu ở trên người Việt Nam. Việc chỉnh sửa gene để chữa bệnh theo ThS Sơn có thể được nhưng vẫn cần phải có hội đồng khoa học, hội đồng đạo đức xem xét trên từng trường hợp cụ thể dựa trên các bằng chứng khoa học cẩn thận, có sự đồng ý của đối tượng hoặc người giám hộ cho đối tượng trên cơ sở được cung cấp thông tin một cách đầy đủ những lợi ích và nguy cơ có thể xảy ra. Hiện Bộ Y tế cũng đã có những thông tư quy định về thử nghiệm lâm sàng và những thông tư quy định về công nhận kỹ thuật mới, phương pháp mới hết sức chặt chẽ.

Theo ThS Sơn gene cũng có thể bị đột biến do những tác nhân như virus, hóa chất, phóng xạ...bộ gene có thể biến qua các thế hệ để tiến hóa thích nghi với tự nhiên. Việc thay đổi theo tự nhiên để thích nghi là theo hướng tích cực còn nếu can thiệp nhân tạo nhiều khi chưa đánh giá được hết mặt lợi hại, nhiều khi được mặt lợi này nhưng mặt hại khác lại chưa kiểm soát được thì hậu quá thật khó lường.

Chẳng hạn, gene trị liệu mới chưa có đánh giá nhưng trong thuốc thì đã có những bài học bị trả giá rất đắt. Ví dụ như thuốc Thalidomide từng là thuốc không thể thiếu để chống nghén cho bà bầu được dùng phổ biến ở châu Âu và Úc nhưng sau đó người ta thấy trẻ sinh ra bị hội chứng chim cánh cụt (con bị dị dạng hoặc cụt tay chân) do mẹ sử dụng thuốc. Hơn nữa, tác động gene là tác động đến vật liệu di truyền nó không chỉ ảnh hưởng đến thế này mà cả thế hệ sau nên phải rất thận trọng. Việc lạm dụng chỉnh sửa gene không chỉ sinh ra những con người giống nhau mà còn có thể có những nguy hại mà ta chưa biết được.

ThS Sơn phân tích, gene là vật liệu di truyền, trong bộ gene có rất nhiều gene khác nhau có những gene  thúc đẩy quá trình nào đó nhưng cũng có những gene kìm hãm quá trình đó. Bộ gene rất tinh vi và phức tạp có gene này kiểm soát gene kia và có những gene nằm im đến thời điểm nào đó mới được kích hoạt chứ  không phải cứ có gene đó là phòng được bệnh đấy...Có thể nói gene có sự tác động tương hỗ với nhau rất tinh vi và phức tạp. Vì vậy, không thể nhìn nhận vấn đề theo một chiều.

Chẳng hạn, giải thưởng Nobel về y học năm 2018 được trao cho các nhà khoa học vì công trình nghiên cứu điều trị ung thư bằng cơ chế ức chế miễn dịch âm tính. Cái hay của miễn dịch là chống lại tác nhân gây bệnh nhưng ngược lại miễn dịch quá lại sinh ra tự miễn tức là chống lại những cái bình thường của con người. Với bệnh nhân ung thư cái người ta đang cần là chống lại tế bào ung thư, đành phải duy động nhiều tế bào miễn dịch, nhiều đội quân để chống lại tế bào ung thư nhưng ngược lại nếu lạm dụng nó cũng có thể làm mất sự cân bằng trong cơ thể.

Vì vậy, ThS Sơn khẳng định khi tiếp cận vấn đề mới cần nhìn ở cả hai góc độ khoa học và đạo đức và quan trọng nhất là cần sử dụng cho đúng người, đúng thời điểm thì mới tốt còn nếu lạm dụng thì vừa dễ bị lợi dụng vừa có thể gây ra hiểm họa thì khó lường. Bởi gene  khác với các phương pháp khác là không thu hồi được, chẳng hạn thuốc có thể ngừng nhưng gene cấy rồi thì lấy ra không đơn giản. Nếu sai sữa chữa khó hơn rất nhiều vì vậy cần cân nhắc và có chỉ định rất chặt chẽ...

Mỗi chúng ta đều có 25.000 gene  trong cơ thể nhưng sự khác biệt giữa bạn và tôi là biến thể gene, chứ không phải gene. Ngoài chức năng quyết định đặc tính của cơ thể con người, gene còn có chức năng... gây bệnh. Một khi gene đột biến (tức là một mảng DNA đột nhiên bị thay đổi, như từ TGCCA thành TCCCA chẳng hạn) có thể gây ra rối loạn tế bào, bệnh tật, thậm chí tử vong. Chỉ một thay đổi rất nhỏ như thế có thể làm cho chúng ta phải suốt đời đau khổ vì gene.

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Vi khuẩn HP gây teo đét niêm mạc dạ dày

(khoahocdoisong.vn) - Các số liệu thống kê cho thấy, cứ 1000 người dân thì có tới hơn 700 trường hợp nhiễm vi khuẩn HP (Heclicobacter pylori). Tại TP HCM, 90% số người bị viêm dạ dày có sự hiện diện của vi khuẩn HP. Vi khuẩn HP thực chất là gì ?

Các loại rau cho người cao huyết áp

(khoahocdoisong.vn) - Người bị cao huyết áp, mỡ máu nhiều ăn tăng rau là đúng. Mùa này bác nên ăn cần tây vì cần tây có tác dụng làm giãn mạch, lợi niệu và hạ huyết áp. Rau cải cúc chứa nhiều axit amin và tinh dầu, có tác dụng làm giảm huyết áp nên được ưu tiên.

Dùng thảo mộc cũng cần tuân thủ kỹ thuật

(khoahocdoisong.vn) - Dùng thảo mộc để chăm sóc cây trồng đã được cha ông ta thực hiện từ xa xưa, thời chưa có thuốc bảo vệ hóa học. Dùng thảo mộc là tốt. Tuy nhiên, dùng thảo mộc cũng cần tuân thủ kỹ thuật.

Thắp sáng Hạnh phúc trong Lễ hội Giáng sinh diệu kỳ tại Vincom

(khoahocdoisong.vn) - Vincom không chỉ là một điểm đến đầytrải nghiệm mà còn là nơi để thể hiện yêu thương trong mùa lễ hội cuối năm.

Cẩn thận với thuyên tắc mỡ

(khoahocdoisong.vn) - Hút mỡ bụng giúp loại bỏ lượng mỡ thừa tích tụ ở bụng, đây là phương pháp thẩm mỹ nhiều chị em giới văn phòng quan tâm. Ám ảnh vòng bụng chảy xệ sau sinh, vòng bụng to do ngồi nhiều khiến chị em thiếu tự tin. Hút mỡ bụng sẽ hiệu quả trong trường hợp nào? Chỉ nên hút tối đa bao nhiêu? Ai nên thực hiện ai không nên?

Nguyễn Mậu Tuyên - nguyên lão cầm quyền chính

(khoahocdoisong.vn) - Nguyễn Mậu Tuyên - nguyên lão cầm quyền chính, công thần thời Lê- Trịnh. Ông làm quan đến chức Tể tướng, đứng đầu danh thần đời Lê Trung hưng.

2 -3 đợt rét đậm, rét hại trong tháng 12

(khoahocdoisong.vn) - Theo dự báo, sẽ có khoảng 3-5 đợt không khí lạnh và có khả năng xảy ra khoảng 2-3 đợt rét đậm, rét hại ở các tỉnh miền Bắc, tập trung trong thời kỳ từ ngày 8 đến ngày 10/12/2018 và trong khoảng 11 ngày cuối tháng.

Mới nhất

Những điều cần lưu ý trong chế độ ăn uống cho người bị ung thư tuyến giáp

Nhịp sống doanh nghiệp - Mi Anh - 16:27 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Ung thư tuyến giáp là một trong những bệnh ung thư phổ biến nhất và đa số là cải thiện được nếu phát hiện sớm, điều trị đúng cách. Để việc điều trị ung thư tuyến giáp mang đến hiệu quả cao, ngoài việc sử dụng thuốc, chế độ ăn cũng đóng vai trò quan trọng.

Người mắc bệnh u nang buồng trứng nên ăn gì?

Nhịp sống doanh nghiệp - Kiều Mi - 16:26 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Không chỉ cần điều trị và theo dõi chặt chẽ, người mắc u nang buồng trứng còn phải chú ý tới chế độ ăn uống, sinh hoạt khoa học để cải thiện tình trạng bệnh tốt hơn. Dưới đây là những thực phẩm chị em mắc u nang buồng trứng nên thêm vào thực đơn của mình.

6 thực phẩm người mắc thủy đậu không nên “động đũa”

Nhịp sống doanh nghiệp - Kiều Mi  - 16:24 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Thủy đậu là bệnh có tốc độ lây nhiễm chóng mặt và khó kiểm soát. Đây là bệnh do virus gây nên, chúng dễ khiến người mắc rơi vào trạng thái mệt mỏi, sốt,… và có thể dẫn tới biến chứng nguy hiểm. Vậy người bị thủy đậu nên kiêng ăn gì để nhanh khỏi mà không để lại sẹo lõm xấu xí? Bạn hãy xem ngay bài viết dưới đây để tìm ra câu trả lời!

Synology® ra mắt DiskStation DS1819+

Nhịp sống doanh nghiệp - 16:22 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Ngày 10/12/2018 Synology Inc. ra mắt DiskStation DS1819+, giải pháp lưu trữ dữ liệu qua mạng NAS để bàn với 8 khay ổ cứng mang đến hiệu suất vượt trội với khả năng mở rộng tuyệt vời, sẵn sàng phát triển khi doanh nghiệp phát triển.

Vợ luôn dọa sẽ ngoại tình

Nhìn qua khe cửa - Tri Giao - 16:15 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Cô ấy có một cô bạn gái ngoại tình, tôi đã không thích chuyện này. Vậy mà vợ luôn dọa, sẽ ngoại tình giống như cô bạn nếu như tôi không tốt, không thay đổi. Tôi rất bực mình, sao vợ có thể như vậy? Có phải cô ấy cũng có ý tưởng muốn ngoại tình không?

Cẩn thận với thuyên tắc mỡ

Khỏe A-Z - Khánh Thủy - 15:57 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Hút mỡ bụng giúp loại bỏ lượng mỡ thừa tích tụ ở bụng, đây là phương pháp thẩm mỹ nhiều chị em giới văn phòng quan tâm. Ám ảnh vòng bụng chảy xệ sau sinh, vòng bụng to do ngồi nhiều khiến chị em thiếu tự tin. Hút mỡ bụng sẽ hiệu quả trong trường hợp nào? Chỉ nên hút tối đa bao nhiêu? Ai nên thực hiện ai không nên?

Vi khuẩn HP gây teo đét niêm mạc dạ dày

Khỏe A-Z - Khánh Thủy - 15:30 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Các số liệu thống kê cho thấy, cứ 1000 người dân thì có tới hơn 700 trường hợp nhiễm vi khuẩn HP (Heclicobacter pylori). Tại TP HCM, 90% số người bị viêm dạ dày có sự hiện diện của vi khuẩn HP. Vi khuẩn HP thực chất là gì ?

Cẩn trọng khi dùng magie

Y học và đời sống - 14:06 10/12/2018
Các sản phẩm có chứa magiê thường được sử dụng phổ biến nhằm bổ sung magiê cho cơ thể và phòng chống một số bệnh đường ruột như táo bón.

Mắc bệnh này, bạn có nguy cơ đột tử trước tuổi 40

Sức khỏe A-Z - 13:19 10/12/2018
Với những người trẻ bị đau đầu thường xuyên, có dấu hiệu hoa mắt chóng mặt, cần đi kiểm tra vì có thể bị dị dạng mạch máu não - căn bệnh gây đột quỵ rất nhanh ở người trẻ.

Bị gút có nên ăn chay?

Sức khỏe A-Z - 13:14 10/12/2018
Tôi nghe nói bệnh gút do uống rượu, ăn hải sản mà mấy thứ đó tôi không ăn, không uống. Nhưng tôi vẫn bị bệnh gút. Xin hỏi phụ nữ có mắc gút không? Nếu tôi ăn chay liệu có hết bệnh không?

Mắt sụp mí

Bác sĩ của bạn - PV - 10:59 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Viêm tuyến lệ là tình trạng viêm của tuyến sản xuất nước mắt. Viêm tuyến lệ cấp tính thường gặp do nhiễm virus, vi khuẩn. Viêm tuyến lệ mãn tính do rối loạn viêm không do nhiễm trùng.

Các loại rau cho người cao huyết áp

Sức khỏe A-Z - PV - 10:38 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Người bị cao huyết áp, mỡ máu nhiều ăn tăng rau là đúng. Mùa này bác nên ăn cần tây vì cần tây có tác dụng làm giãn mạch, lợi niệu và hạ huyết áp. Rau cải cúc chứa nhiều axit amin và tinh dầu, có tác dụng làm giảm huyết áp nên được ưu tiên.

​​​​​​​Bài học về tính khiêm tốn

Đi và suy ngẫm - Minh Anh - 10:36 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Bài học về tính khiêm tốn là rất cần thiết bởi vì giờ đây nhiều người ngoa ngôn quá. Làm được một chút việc tốt đã yên tâm mình là người tốt.

7 cách tránh khô da trong mùa lạnh

Mẹo làm đẹp - 10:12 10/12/2018
Một số lời khuyên sau đây giúp bạn giữ cho làn da được mịn màng, tươi trẻ trong mùa đông.

Tam thất - Thuốc tư bổ cường tráng

Đông y - TS. Nguyễn Đức Quang - 10:08 10/12/2018
Tam thất vị ngọt hơi đắng, tính ôn; vào các kinh can và thận, tam thất có tác dụng chủ yếu là tán ứ, chỉ huyết, tiêu thũng, định thống, tư bổ cường tráng.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO