Thứ 3, 17/09/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Cẩn trọng với công nghệ chỉnh sửa gene

Thúy Nga - Khoa học - 03/12/2018 15:00
Cẩn trọng với công nghệ chỉnh sửa gene
(khoahocdoisong.vn) - Chỉnh sửa gene sẽ tạo ra những người có năng lực vượt trội, khó kiểm soát. Các nhà khoa học cảnh báo, với công nghệ “cắt dán”, chỉnh sửa gene không cẩn thận thì nhân loại sẽ bị hủy diệt bởi những “người siêu nhân”.

Hệ lụy có thể giống chiến tranh thế giới thứ hai

Vvề thông tin Trung Quốc công bố cho ra đời hai trẻ song sinh được chỉnh sửa gene để không mắc bệnh HIV, ThS Hoàng Hoa Sơn, Phó Trưởng phòng Quản lý Khoa học công nghệ - Cục Khoa học công nghệ và Đào tạo (Bộ Y tế) cho biết, các nghiên cứu khoa học trên đối tượng là con người đều phải xét trên hai khía cạnh, khía cạnh khoa học và khía cạnh đạo đức. Theo thông lệ quốc tế các nghiên cứu trên đối tượng là con người, không chỉ cần sự chấp thuận của đối tượng tham gia nghiên cứu mà trước hết nghiên cứu đó phải được Hội đồng đạo đức trong nghiên cứu y sinh học xem xét và chấp thuận trước khi triển khai. Việc này không thấy đề cập trong các thông tin liên quan nghiên cứu của tác giả người Trung Quốc, việc thông qua Hội đồng đạo đức trong nghiên cứu y sinh học nhằm bảo vệ các quyền, sự an toàn và sức khỏe của đối tượng tham gia nghiên cứu.

Việc chỉnh sửa gene nếu sử dụng vào mục đích tốt thì có thể có lợi nhưng sử dụng vào mục đích không tốt thì hậu quả rất khó lường. Hệ lụy này có thể giống như trong chiến tranh thế giới thứ hai phát xít Đức cho rằng, dân tộc Đức là dân tộc thượng đẳng có bộ gene tốt. Họ cực đoan và thiếu tôn trọng các dân tộc khác nên dẫn đến nạn diệt chủng dân tộc khác như dân tộc Do thái

Gần đây một nhà khoa học đã cảnh báo khi các nhà khoa học giải mã được bộ gene và tìm ra công nghệ cắt dán để chỉnh sửa nếu không cẩn thận thì nhân loại sẽ có thể bị hủy diệt bởi những “người siêu nhân”. Khi chỉnh sửa gene tạo ra những người có năng lực quá vượt trội thì rất khó kiểm soát. Vì vậy, cần lưu ý bất kỳ sự nghiên cứu nào cũng cần có sự kiểm soát để làm sao tiến bộ khoa học đó phải được ứng dụng vào mục đích tốt, bảo đảm sự phát triển bền vững, tránh để lợi dụng vào mục đích xấu.

 

Nguy cơ gì có thể xảy ra với trẻ chỉnh sửa gene ?

Trả lời câu hỏi có nguy cơ gì đối với trẻ chỉnh sửa gene, ThS Sơn cho biết, trước khi triển khai một nghiên cứu trên con người thì phải có các nghiên cứu cơ bản trong phòng thí nghiệm, các thử nghiệm trên động vật nhằm đánh giá các lợi ích và nguy cơ của công nghệ mới. Đối với các nghiên cứu lâm sàng trên đối tượng là con người phải được thực hiện theo một quy trình nghiêm ngặt với thời gian theo dõi lâu dài. Tuy nhiên, trong trường hợp này các thông tin được cập nhất rất hạn chế nên khó đánh giá. Trong những thông tin về hai bé chỉnh sửa gene này thì chưa được tiếp cận các thông tin đó.

Về ảnh hưởng đến gene các thế hệ sau, theo ThS Sơn, về mặt nguyên tắc gene là vật liệu di truyền. Việc tác động đến gene là tác động đến vật liệu di truyền và nó có thể truyền từ thế hệ này qua thế hệ sau, đặc biệt là khi tác động tới những người còn đang trong độ tuổi sinh sản và nhất là trong giai đoạn phôi thai. Sự tác động trước mắt hay lâu dài cần sự đánh giá nhưng cần phải hiểu rằng gene tác động thông qua sự chỉ huy việc sản xuất các protein tương ứng do đó cần thời gian. Hơn nữa, sự xuất hiện của một bệnh có thể không chỉ bởi một gene mà có thể chịu sự tác động tương hỗ của các gene và nhiều yếu tố khác nhau chứ không phải cứ có gene đó là có bệnh hoặc ngược lại.

Nếu lạm dụng việc chỉnh sửa gene có thể sẽ tiến tới giống như tình trạng mọi người đang phẫu thuật thẩm mỹ ai cũng đẹp giống nhau, làm mất đi vẻ đẹp tự nhiên và riêng có của mỗi người. Mỗi người mỗi cá thể sinh ra là một đặc ân nhưng mỗi cá thể cần thấy được giá trị riêng của bản thân và hãy sống là chính mình mà không phải là bản sao của người khác. Việc nghiên cứu, phát triển các phương pháp mới, kỹ thuật mới để điều trị, dự phòng cần cân nhắc cho từng bệnh, từng cá thể cụ thể nhưng không nên lạm dụng và cũng không nên tuyệt đối hóa việc chỉnh sửa gene có thể giải quyết được mọi vấn đề bởi con người ta có hàng nghìn thứ bệnh.

 

Chỉnh gene trị bệnh có là cứu cánh?

ThS Sơn chia sẻ, về gene trị liệu trên cả thế giới vẫn là vấn đề mới, Việt Nam cũng quan tâm và có các nhà khoa học hợp tác với quốc tế nhưng chưa có đăng ký chính thức nghiên cứu ở trên người Việt Nam. Việc chỉnh sửa gene để chữa bệnh theo ThS Sơn có thể được nhưng vẫn cần phải có hội đồng khoa học, hội đồng đạo đức xem xét trên từng trường hợp cụ thể dựa trên các bằng chứng khoa học cẩn thận, có sự đồng ý của đối tượng hoặc người giám hộ cho đối tượng trên cơ sở được cung cấp thông tin một cách đầy đủ những lợi ích và nguy cơ có thể xảy ra. Hiện Bộ Y tế cũng đã có những thông tư quy định về thử nghiệm lâm sàng và những thông tư quy định về công nhận kỹ thuật mới, phương pháp mới hết sức chặt chẽ.

Theo ThS Sơn gene cũng có thể bị đột biến do những tác nhân như virus, hóa chất, phóng xạ...bộ gene có thể biến qua các thế hệ để tiến hóa thích nghi với tự nhiên. Việc thay đổi theo tự nhiên để thích nghi là theo hướng tích cực còn nếu can thiệp nhân tạo nhiều khi chưa đánh giá được hết mặt lợi hại, nhiều khi được mặt lợi này nhưng mặt hại khác lại chưa kiểm soát được thì hậu quá thật khó lường.

Chẳng hạn, gene trị liệu mới chưa có đánh giá nhưng trong thuốc thì đã có những bài học bị trả giá rất đắt. Ví dụ như thuốc Thalidomide từng là thuốc không thể thiếu để chống nghén cho bà bầu được dùng phổ biến ở châu Âu và Úc nhưng sau đó người ta thấy trẻ sinh ra bị hội chứng chim cánh cụt (con bị dị dạng hoặc cụt tay chân) do mẹ sử dụng thuốc. Hơn nữa, tác động gene là tác động đến vật liệu di truyền nó không chỉ ảnh hưởng đến thế này mà cả thế hệ sau nên phải rất thận trọng. Việc lạm dụng chỉnh sửa gene không chỉ sinh ra những con người giống nhau mà còn có thể có những nguy hại mà ta chưa biết được.

ThS Sơn phân tích, gene là vật liệu di truyền, trong bộ gene có rất nhiều gene khác nhau có những gene  thúc đẩy quá trình nào đó nhưng cũng có những gene kìm hãm quá trình đó. Bộ gene rất tinh vi và phức tạp có gene này kiểm soát gene kia và có những gene nằm im đến thời điểm nào đó mới được kích hoạt chứ  không phải cứ có gene đó là phòng được bệnh đấy...Có thể nói gene có sự tác động tương hỗ với nhau rất tinh vi và phức tạp. Vì vậy, không thể nhìn nhận vấn đề theo một chiều.

Chẳng hạn, giải thưởng Nobel về y học năm 2018 được trao cho các nhà khoa học vì công trình nghiên cứu điều trị ung thư bằng cơ chế ức chế miễn dịch âm tính. Cái hay của miễn dịch là chống lại tác nhân gây bệnh nhưng ngược lại miễn dịch quá lại sinh ra tự miễn tức là chống lại những cái bình thường của con người. Với bệnh nhân ung thư cái người ta đang cần là chống lại tế bào ung thư, đành phải duy động nhiều tế bào miễn dịch, nhiều đội quân để chống lại tế bào ung thư nhưng ngược lại nếu lạm dụng nó cũng có thể làm mất sự cân bằng trong cơ thể.

Vì vậy, ThS Sơn khẳng định khi tiếp cận vấn đề mới cần nhìn ở cả hai góc độ khoa học và đạo đức và quan trọng nhất là cần sử dụng cho đúng người, đúng thời điểm thì mới tốt còn nếu lạm dụng thì vừa dễ bị lợi dụng vừa có thể gây ra hiểm họa thì khó lường. Bởi gene  khác với các phương pháp khác là không thu hồi được, chẳng hạn thuốc có thể ngừng nhưng gene cấy rồi thì lấy ra không đơn giản. Nếu sai sữa chữa khó hơn rất nhiều vì vậy cần cân nhắc và có chỉ định rất chặt chẽ...

Mỗi chúng ta đều có 25.000 gene  trong cơ thể nhưng sự khác biệt giữa bạn và tôi là biến thể gene, chứ không phải gene. Ngoài chức năng quyết định đặc tính của cơ thể con người, gene còn có chức năng... gây bệnh. Một khi gene đột biến (tức là một mảng DNA đột nhiên bị thay đổi, như từ TGCCA thành TCCCA chẳng hạn) có thể gây ra rối loạn tế bào, bệnh tật, thậm chí tử vong. Chỉ một thay đổi rất nhỏ như thế có thể làm cho chúng ta phải suốt đời đau khổ vì gene.

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Bác sĩ nói lý do bé 3 tuổi bị bỏ quên trên xe đưa đón thoát chết

Bé trai 3 tuổi ở Bắc Ninh bị hôn mê sau khi bị bỏ quên 7 tiếng trên xe đưa đón nhưng may mắn được cứu sống do nhiều yếu tố.

Bất ngờ bỏ đề xuất 'giảm giờ làm việc'

Sau khi nghe ý kiến của đại diện các doanh nghiệp, Bộ trưởng Bộ LĐ-TB-XH Đào Ngọc Dung cho biết sẽ không đưa đề xuất giảm giờ làm việc tiêu chuẩn xuống dưới 44 giờ/tuần vào dự thảo bộ luật Lao động (sửa đổi)...

Vụ sát hại hai nữ sinh ở Cầu Giấy, Hà Nội: Thêm những thông tin sốc

Vụ án xảy ra tại ngôi nhà 5 tầng trong ngõ 30, phố Nghĩa Đô (Cầu Giấy, Hà Nội) sáng 16/9. Theo đó, khoảng 6h30 nhiều người dân đi tập thể dục nghe thấy tiếng la hét thất thanh. Tới gần ngôi nhà giữa ngõ, họ phát hiện một nam thanh niên nằm bất động trên đường với vết thương vùng bụng, chảy nhiều máu liền báo cảnh sát.

Mạng xã hội Lotus – lan truyền năng lượng tích cực

Tối 16/9, tại Cung Hữu nghị Việt-Xô (Hà Nội) đã diễn ra Lễ ra mắt mạng xã hội Lotus. Đây là mạng xã hội “made in Việt Nam”, lấy nội dung làm trọng tâm và hướng tới lan truyền những năng lượng tích cực.

Cô bé H'Mông: 'Tôi may mắn lấy chồng Tây nhưng cũng nỗ lực rất nhiều'

Chia sẻ với Zing.vn, Lò Thị Mai không phủ nhận mình may mắn khi lấy chồng Tây, nhưng bản thân cũng phải nỗ lực rất nhiều. Hiện tại, khi đã ly hôn, cô có thể tự lo cho bản thân.

Vì sao hoãn phiên tòa xử vụ gian lận điểm thi Sơn La?

Ngày 16/9, TAND tỉnh Sơn La xét xử sơ thẩm vụ án gian lận điểm thi THPT Quốc gia năm 2018 tại tỉnh này.

Thủ tướng bổ nhiệm 2 Thứ trưởng Bộ Công an

Thủ tướng Chính phủ vừa có quyết định bổ nhiệm 2 Thứ trưởng Bộ Công an.

Mới nhất

Dưa hấu không phải lúc nào cũng tốt

Bác sĩ của bạn - Khánh Thủy - 07:17 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Dưa hấu là loại quả được ưa chuộng trong các loại hoa quả vì vị ngọt mát và có nhiều nước. Dưa hấu có khả năng dưỡng âm nhuận táo, sinh tân dịch và giảm khát, tiêu phiền, giải độc.

Sự cố Rạng Đông “cuốn trôi” 150 tỷ vốn hóa

Chứng khoán - Đức Vinh - 07:17 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Cổ phiếu RAL của Công ty CP Bóng đèn Phích nước Rạng Đông đã giảm liên tiếp sau sự cố hỏa hoạn.

Không nên mặc áo chống nắng chật

Hỏi đáp - Hà Bình - 07:16 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Một số trang phục chống nắng chuyên nghiệp, vi sợi được pha trộn nhiều hợp chất có tác dụng chống nắng.

Hệ sinh thái có ngưỡng chịu đựng nhất định

Hỏi đáp - Hà Bình - 07:16 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Chúng ta đang tác động đến thiên nhiên quá mức mà không biết rằng hệ sinh thái nào cũng có ngưỡng chịu đựng nhất định.

Đắk Lắk gọi đầu tư 3 dự án khu đô thị hơn 1.260 tỷ đồng tại TP Buôn Ma Thuột

Bất động sản - Thái Bình - 07:15 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Danh mục dự án đầu tư có sử dụng đất trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk năm 2019 vừa được UBND tỉnh này phê duyệt với 3 dự án tại TP Buôn Ma Thuột.

Hậu Giang sơ tuyển nhà đầu tư dự án khu đô thị 266 tỷ đồng

Bất động sản - Thái Bình - 07:15 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Sở Xây dựng tỉnh Hậu Giang đang sơ tuyển nhà đầu tư Dự án Khu đô thị mới Lê Quý Đôn, khu vực 1, phường III, TP Vị Thanh.

Thái Nguyên mời thầu Dự án Khu đô thị Cầu Thông

Bất động sản - Thái Bình - 07:14 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Tỉnh Thái Nguyên đang mời thầu Dự án Khu đô thị Cầu Thông, thị trấn Hùng Sơn, huyện Đại Từ.

Quảng Ninh chấp thuận xây khu biệt thự cao cấp trên đồi 8A

Bất động sản - Thái Bình - 07:14 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - UBND tỉnh Quảng Ninh vừa chấp thuận chủ trương đầu tư xây dựng các công trình nhà ở thuộc Dự án Khu biệt thự cao cấp Monaco Hạ Long tại phường Bãi Cháy, TP Hạ Long.

Có nhiều hành tinh giống Trái Đất

Hỏi đáp - Hà Bình - 07:14 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Các hành tinh ngoài hệ mặt trời được phát hiện nằm trong vùng “có thể sinh sống” được, vùng không gian không quá gần và cũng không quá xa ngôi sao mẹ để nhiệt độ trung bình của các hành tinh trong vùng này được giữ ở mức không quá nóng và không quá lạnh để sự sống có thể được nuôi dưỡng.

Bà Rịa - Vũng Tàu chấm dứt đầu tư Dự án Khu du lịch Tây Sơn

Bất động sản - Thái Bình - 07:13 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu vừa quyết định chấm dứt hoạt động Dự án Khu du lịch Tây Sơn tại xã Phước Tỉnh, huyện Long Điền do Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Tây Sơn làm chủ đầu tư.

Quảng Bình: Liên danh Tiên Phong - Trường Thủy trúng gói thầu gần 79 tỷ đồng

Bất động sản - Thái Bình - 07:13 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Gói thầu Xây lắp hạ tầng kỹ thuật tạo quỹ đất khu dân cư phía Nam đường Hùng Vương, thị xã Ba Đồn (giai đoạn 2) vừa được trao cho Liên danh Công ty TNHH Xây dựng tổng hợp Tiên Phong - Công ty TNHH Xây dựng tổng hợp Trường Thủy.

Dùng lá cây, gừng, tỏi diệt sâu rau

Mẹo vặt - Hà Bình - 07:12 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Rau ăn lá sản xuất quanh năm nên sâu bệnh dễ lây lan, phun thuốc trừ sâu rất độc hại. Cách an toàn nhất là dùng biện pháp phòng trừ sinh học tổng hợp.

Trồng cây ăn quả trong nhà phố

Tư vấn - Hà Bình - 07:12 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Dù sống ở thành phố, không có đất vườn, bạn vẫn có thể trồng được nhiều loại cây cho ăn trái quanh năm mà không mất quá nhiều công chăm sóc.

Thỏ hầm củ mài trị tiểu đường

Chữa bệnh không dùng thuốc - Thúy Nga - 07:12 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Thịt thỏ và hoài sơn (củ mài) đều là hai món ăn thường được người xưa trọng dụng để chữa bệnh tiểu đường. Phối hợp hai thực phẩm này với các vị thuốc không chỉ tạo ra món ăn ngon mà còn phòng ngừa và trị liệu tiểu đường hiệu quả.

Bổ sung dinh dưỡng cho trẻ khỏe mạnh trong năm học mới

Giáo dục - Hà Thu - 07:11 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Năm học mới đã bắt đầu, trẻ quay lại với công việc học tập, các bậc cha mẹ nên lưu ý bổ sung dinh dưỡng đúng cách cho con, đặc biệt phải cân đối lượng đạm, tinh bột, béo, vitamin, khoáng chất, điều này giúp trẻ có nền tảng thể lực cho việc học tập.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO