Thứ 6, 19/07/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Cách chữa bệnh độc đáo: Chữa bệnh khi chưa mắc bệnh

Thúy Nga - Chữa bệnh không dùng thuốc - 19/02/2019 08:00
Cách chữa bệnh độc đáo: Chữa bệnh khi chưa mắc bệnh
(khoahocdoisong.vn) - Chữa bệnh từ khi chưa có bệnh là thuận theo quy luật biến hóa của âm dương tứ thời là học thuyết độc đáo của y học phương Đông.

“Trị vị bệnh” – chữa bệnh từ khi chưa có bệnh là thuận theo quy luật biến hóa của âm dương tứ thời mà tăng cường phương pháp dưỡng sinh dự phòng, chữa bệnh từ khi bệnh chưa phát từ đó sẽ không mắc bệnh nữa hoặc phát hiện sớm để chữa kịp thời.

Thầy thuốc giỏi không chờ khi có bệnh mới chữa

 Nếu như phương châm “phòng bệnh hơn chữa bệnh” mới chỉ được đề cập đến một cách chính thống trong trong nền y học hiện đại ở nước ta từ giữa thế kỷ thứ 20 thì trên thực tế, vấn đề này đã được nói đến trong y học cổ truyền phương Đông từ cách đây hơn 2000 năm với nội dung hết sức sâu rộng bằng học thuyết “trị vị bệnh” được ghi lại sớm nhất trong y thư kinh điển “Hoàng đế Nội kinh”.

“Trị vị bệnh” có nghĩa là: chữa bệnh từ khi chưa có bệnh. Sách cổ viết : “Thượng công trị vị bệnh, bất trị dĩ bệnh” (Người thầy thuốc giỏi không chờ tới khi có bệnh mới chữa trị, mà chữa từ khi chưa có bệnh). Trong suốt chiều dài lịch sử tồn tại và phát triển của y học cổ truyền, quan điểm này luôn luôn là tư tưởng chỉ đạo  thống suốt trên cả phương diện lý luận và thực tiễn.

Dùng thuốc tuy tốt nhưng không dùng còn tốt hơn

Từ xa xưa, những thầy thuốc phương Đông cổ đại không những luôn coi trọng nghiên cứu việc trị liệu, mà còn rất chú ý đến y học dự phòng. Với học thuyết “Trị vị bệnh”, đông y yêu cầu các thầy thuốc cần quán triệt quan điểm “dùng thuốc tuy tốt, nhưng không dùng còn tốt hơn”.

Ngoài ra, cần có sự hiểu biết cả về  y dược học với thiên văn học, địa lý học, triết học, nông học, số học, âm luật học, đạo học, phật học, ẩm thực dinh dưỡng, binh pháp, chính pháp, khí công,…để làm cơ sở thực hiện tốt nhất học thuyết “trị vị bệnh” vì sức khỏe của cộng đồng. Có thể dẫn ra dưới đây một số đoạn kinh văn bàn luận về vấn đề này

Sách “Tố vấn - Tứ khí điều thần đại luận” viết : “Thánh nhân bất trị dĩ bệnh, trị vị bệnh, bất trị dĩ loạn trị vị loạn, thử chi vị dã. Phu bệnh dĩ thành nhi hậu dược chi, loạn dĩ thành nhi hậu trị chi, ví do khát nhi xuyên tỉnh, đấu nhi chú bình, bất diệc vãn hồ!” (Là thầy thuốc giỏi, không trị khi đã mắc bệnh, mà trị từ lúc chưa mắc bệnh ; không trị khi đã loạn mà trị lúc chưa loạn. Nếu mắc bệnh rồi mới uống thuốc, để loạn lạc rồi mới trị, chẳng khác gì lúc khát mới đào giếng, sắp đánh nhau mới đúc đồ binh, thì cũng đã muộn lắm sao)

Sách “Tố Vấn - Âm dương ứng tượng đại luận” viết: “Tà phong chi chí, tật như phong vũ, cố thiện trị giả trị bì mao, kỳ thứ trị cơ phu, kỳ thứ trị cân mạch, kỳ thứ trị lục phủ, kỳ thứ trị ngũ tạng. Trị ngũ tạng giả, bán tử bán sinh dã”. (Phong tà đến, bệnh như phong vũ, người chữa trị giỏi thì chữa ngay lúc tà khí còn ở bì mao, bậc thứ tiếp trị bệnh ở cơ phu, bậc thứ tiếp thì chữa khi tà khí đã vào tới cân mạch, lại bậc thứ tiếp trị bệnh khi tà khí vào tới lục phủ, lại bậc thứ tiếp trị bệnh khi tà khí vào tới ngũ tạng. Trị tại ngũ tạng, thì một nửa thành công, một nửa thất bại)...    

Sách “Tố Vấn - Thích nhiệt luận” viết : “Thận nhiệt bệnh giả di tiên xích, bệnh tuy vị phát, kiến xích sắc giả thích chi, danh viết trị vị bệnh.” (Người bị thận nhiệt, thấy mép đỏ trước, bệnh tuy chưa phát, nhưng nhìn thấy sắc đỏ thì tiến hành châm cứu luôn, thế gọi là Trị vị bệnh).

Từ đó cho thấy người thầy thuốc thời xưa vô cùng coi trọng việc phòng bệnh nhằm mục đích để không sinh bệnh hoặc ít sinh bệnh, chú ý phát hiện và trị liệu bệnh sớm, coi vấn đề điều trị bệnh từ thời kỳ bệnh mới phát sinh là điều quan trọng.

Theo đó có nghĩa là không nên đợi bệnh hình thành mới điều trị hay nói cách khác là phải dự phòng tích cực và điều trị dự phòng. Khi bệnh vừa phát sinh phải điều trị ngay. Việc trị bệnh như dùng binh, cần nắm vững thời cơ để có thể thành công, không nên để đến khi chính khí đã bị tổn thương mới trị liệu.

Phát triển tầm cao, dập tắt sự nảy sinh của bệnh

Sau “Hoàng đế nội kinh”, tư tưởng học thuyết “Trị vị bệnh” đã được các thày thuốc đời sau tiếp tục phát triển, hoàn thiện trong cả lý luận và thực tiễn. Ví như, trong sách “Nạn kinh”, nạn thứ 77 viết: “Kinh ngôn thượng công trị vị bệnh, trung công trị dĩ bệnh giả hà tất dã? Nhiên, sở vi trị vị bệnh giả, kiến can chi bệnh, tắc tri can đương truyền chi dư tỳ. Cố tiên thực tỳ khí, vô lệnh đắc thụ can chi tà. Cố viết Trị vị bệnh. Trung công kiến can chi bệnh, bất hiểu tương truyền, đãn nhất tâm trị can. Cố viết Trị dĩ bệnh dã.”(Người thầy thuốc giỏi có thể chữa bệnh khi bệnh chưa phát, thầy thuốc bình thường chỉ có thể chữa bệnh khi bệnh đã phát, điều này giải thích như thế nào? Nói chữa bệnh khi bệnh chưa phát, biết can mộc khắc tỳ thổ, thấy can bị bệnh tất sẽ truyền đến tỳ, cho nên trước tiên phải làm cho tỳ khí đầy đủ trong khi chữa bệnh ở can. Người thầy thuốc bình thường thấy biểu hiện bệnh ở can nhưng không hiểu can ảnh hưởng đến tỳ, nên chỉ tập trung chữa can bệnh mà thôi).

Nạn thứ 13 cũng viết: “Tri nhất vi hạ công, tri nhị vi trung công, tri tam vi thượng công. Thượng công giả thập toàn cửu, trung công giả thập toàn bát, hạ công giả thập toàn lục, thử chi vị dã.” (Biết 1 là bậc hạ công, biết 2 là bậc trung công, biết 3 là bậc thượng công. Bậc Thượng công 10 người chữa khỏi 9, bậc trung công 10 người chữa khỏi 8, bậc hạ công 10 người chỉ chữa khỏi có 6).

Trong sách “Kim quỹ yếu lược”, phần thứ nhất có viết: “Trị vị bệnh, kiến can bệnh, tri can truyền tỳ, đương tiên thực tỳ. Tứ quý tỳ vương bất thụ tà, tức vật bổ chi”. (Trị vị bệnh, thấy bệnh ở can, biết bệnh ở can sẽ truyền đến tỳ, trước tiên phải làm mạnh tỳ khí. Tỳ mạnh bốn mùa không bị tà khí xâm nhập thì không cần phải bổ tỳ)

Tổng hợp ý kiến luận bàn qua các thời đại về tư tưởng Trị vị bệnh, có thể thấy, “vị bệnh” là thuận theo quy luật biến hóa của âm dương tứ thời mà tăng cường phương pháp dưỡng sinh dự phòng, chữa bệnh từ khi bệnh chưa phát từ đó sẽ không mắc bệnh nữa hoặc giả cần phát hiện rất sớm những thay đổi về sắc mạch, khẩn trương điều trị, dập tắt sự nảy sinh của bệnh từ lúc còn manh nha không cho bệnh phát sinh hoặc giả nếu bệnh đã phát sinh thì phải kịp thời nhận thấy quy luật phát triển mà có những biện pháp điều trị dự phòng tích cực để bệnh không chuyển sang thể nặng, mau hồi phục, không để lại di chứng nặng nề và không để truyền biến sang các tạng phủ khác…

Rất thích hợp chữa bệnh nan y

Tóm lại, tư tưởng học thuyết “trị vị bệnh” trong y học cổ truyền phương Đông rất có ý nghĩa trong công tác chữa trị bệnh tật và vẫn giữ nguyên giá trị cho đến ngày nay trên nhiều phương diện. Ví như, việc vận dụng học thuyết “trị vị bệnh” trong việc trị liệu các bệnh nan y như viêm gan, viêm thận, viêm khớp dạng thấp, hen suyễn, lupud ban đỏ, sơ cứng bì, đột quỵ não, nhồi máu cơ tim, ung thư...

 Như chúng ta đã biết, đại bộ phận những bệnh nan y này đều do nội thương gây ra và có thể dùng phương pháp chẩn trị của y học cổ truyền tại thời điểm chưa xác định chính xác bệnh để phát hiện những dấu hiệu sớm của bệnh, đó là sự thay đổi của âm dương khí huyết, chứng trạng, màu sắc, hình dạng, âm thanh, ẩm thực, tình chí, tinh thần, thể lực, tân dịch, lưỡi, mạch…

Tại thời điểm này, dưới sự chỉ đạo của tư tưởng học thuyết “trị vị bệnh”, tiến hành tứ chẩn để phát hiện các chứng trạng của bệnh rồi thực thi biện chứng luận trị. Điều này, giúp cho chính khí thắng tà khí, làm cho bệnh tình sớm thuyên giảm hoặc dừng lại mà không thể phát sinh.

Đây chính là điều có giá trị nhất mà học thuyết “trị vị bệnh” của y học cổ truyền đem lại. Nếu Đông y và Tây y liên kết hợp tác với nhau, phát huy thế mạnh của hai nền y học thì việc giải quyết các bệnh nan y chắc chắn sẽ đạt được những thành tựu to lớn.

ThS Hoàng Khánh Toàn (chủ nhiệm khoa Y học cổ truyền Bệnh viện TƯQĐ 108)

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

TPHCM sẽ "vây" khu trung tâm bằng 34 trạm thu phí để... chống ùn tắc?

(khoahocdoisong.vn) - Nếu đề xuất của Sở GTVT TPHCM được thông qua, thì từ năm 2021, các phương tiện ô tô khi đi vào khu vực trung tâm TP sẽ phải đóng phí từ 40.000đ - 60.000đ.

Bộ Y tế khuyến cáo không mua viên uống tóc Mộc Linh qua mạng

(khoahocdoisong.vn) - Mới đây, Cục An toàn thực phẩm – Bộ Y tế đã ra thông báo kêu gọi người dân cảnh giác trước việc quảng cáo thực phẩm viên uống tóc Mộc Linh vì có dấu hiệu lừa dối người tiêu dùng.

Sóc Trăng tăng chỉ tiêu, hạ điểm chuẩn để con lãnh đạo đỗ lớp 10?

UBND tỉnh Sóc Trăng cho trường THPT Hoàng Diệu tuyển 600 học sinh vào lớp 10. Sau đó, trường này tuyển thêm 28 em, trong đó có con gái của một phó chủ tịch tỉnh.

Những dấu hỏi 'đại án ngàn tỉ' khi bị can Trần Bắc Hà qua đời

Ông Trần Bắc Hà, cựu Chủ tịch Ngân hàng TPCP Đầu tư và phát triển Việt Nam, qua đời do mắc bệnh hiểm nghèo vào rạng sáng qua (18.7), để lại những dấu hỏi cho vụ án mà ông này là bị can.

Phương án cho đường sắt cao tốc Bắc-Nam: 26 hay 58 tỷ USD, cái nào cũng có rủi ro

(khoahocdoisong.vn) - Phương án xây dựng đường sắt cao tốc Bắc – Nam đang tạo nên những tranh cãi trái chiều trong giới chuyên gia và các nhà hoạch định chính sách.

Hủy bỏ chuyển nhượng dự án liên quan bị can Lê Tấn Hùng

Ông Lê Tấn Hùng, nguyên Tổng giám đốc Tổng công ty nông nghiệp Sài Gòn TNHH MTV (SAGRI) bị xác định có sai phạm trong việc chuyển nhượng dự án, bị khởi tố, bắt giam để điều tra.

Vụ án Phạm Công Danh giai đoạn 2: Kháng nghị thu hồi 1.633 tỉ của BIDV

Viện KSND tối cao vừa có quyết định kháng nghị giám đốc thẩm yêu cầu sửa một phần bản án phúc thẩm xử Phạm Công Danh và các đồng phạm (giai đoạn 2).

Mới nhất

TPHCM: “Xây dựng đô thị thông minh để phát triển nhanh và bền vững”

Thời sự - Hữu Thông - 17:48 19/07/2019
(khoahocdoisong.vn) - Đó là phát biểu của Bí thư Thành ủy TPHCM- Nguyễn Thiện Nhân tại Hội nghị sơ kết hợp tác phát triển thông tin và truyền thông giai đoạn 2019-2020 giữa Bộ Thông tin và Truyền thông và UBND TPHCM.

Ngân hàng roadshow hưởng ứng không dùng tiền mặt và miễn phí chuyển tiền

Nhịp sống doanh nghiệp - Phan Thu - 17:28 19/07/2019
(khoahocdoisong.vn) - Sáng 19/7/2019, đông đảo CBNV thuộc Ngân hàng TMCP Đông Nam Á –SeABank tại 25 tỉnh, thành trên toàn quốc đã đồng loạt ra quân roadshow hưởng ứng chủ trương Không dùng tiền mặt, đồng thời giới thiệu đến khách hàng tiện ích đặc biệt: miễn phí chuyển khoản trong và ngoài hệ thống SeABank thông qua Internet Banking.

Thai bốn tháng phát hiện hẹp van hai lá

Bác sĩ của bạn - Thúy Nga - 16:43 19/07/2019
(khoahocdoisong.vn) - Để có thể sinh con được an toàn, tất cả những người bệnh tim nói chung và hẹp van hai lá nói riêng cần được thăm khám và điều trị bệnh ổn định trước khi có thai, thăm khám lâm sàng tỉ mỉ để đánh giá khả năng dung nạp của người bệnh với những thay đổi của huyết động trong suốt thời kỳ mang thai và nguy cơ biến chứng trong thời kỳ thai nghén.

Bài dự thi “Độc giả với Báo Khoa học & Đời sống”: Từ bài báo biết thêm về lịch sử của làng

Bạn đọc - Đoàn Trọng Tuệ - 16:15 19/07/2019
(khoahocdoisong.vn) - Sống ở vùng quê thuần nông thuộc tỉnh Hưng Yên, ngoài công việc hằng ngày của gia đình, tôi vẫn dành thời gian xem truyền hình, nghe đài tiếng nói Việt Nam, đến nhà Văn hóa thôn đọc Báo Nhân dân, Báo Hưng Yên, Báo Nông thôn ngày nay và đặc biệt tôi còn đặt mua Báo KH&ĐS liên tục từ năm 2005 cho đến nay.

Công bố điểm chuẩn đánh giá năng lực tất cả thành viên ĐH Quốc gia TPHCM

Giáo dục - Nguyên Khôi - 15:04 19/07/2019
(khoahocdoisong.vn) - Các trường, khoa, viện trực thuộc ĐH Quốc gia TPHCM đều đã công bố điểm chuẩn trúng tuyển phương thức xét kết quả thi đánh giá năng lực năm 2019.

Bộ Y tế khuyến cáo không mua viên uống tóc Mộc Linh qua mạng

Bạn đọc - Quách Dương - 14:54 19/07/2019
(khoahocdoisong.vn) - Mới đây, Cục An toàn thực phẩm – Bộ Y tế đã ra thông báo kêu gọi người dân cảnh giác trước việc quảng cáo thực phẩm viên uống tóc Mộc Linh vì có dấu hiệu lừa dối người tiêu dùng.

Vỏ cây mãng cầu xiêm chống lão hóa

Khoa học - Hà Bình - 14:51 19/07/2019
(khoahocdoisong.vn) - Sản phẩm từ vỏ cây mãng cầu xiêm là một phương thức ngăn chặn quá trình lão hóa da, bên cạnh đó còn có tác dụng giúp làm lành vết thương, không để lại sẹo.

Cách phân biệt quỳ và sen

Mẹo vặt - Hà Bình - 14:48 19/07/2019
(khoahocdoisong.vn) - Thực chất, sen và quỳ là hai loại hoa cùng họ, có hình thức gần như tương tự nhau.

Trẻ em cần ưu tiên mỡ động vật

Bác sĩ của bạn - Khánh Thủy - 14:45 19/07/2019
(khoahocdoisong.vn) - Nhu cầu khuyến nghị lipid (chất béo) cho người Việt Nam là trẻ dưới 6 tháng tuổi, bú mẹ hoàn toàn, thì 40 - 60% năng lượng ăn vào là do chất béo của sữa mẹ cung cấp.

Quy hoạch phân khu xã Thạch Hưng, TP Hà Tĩnh quy mô hơn 460ha

Bất động sản - Thái Bình - 14:36 19/07/2019
(khoahocdoisong.vn) - Quy hoạch phân khu xây dựng xã Thạch Hưng, TP Hà Tĩnh, tỷ lệ 1/2.000 đã được UBND tỉnh Hà Tĩnh phê duyệt.

TPHCM: Di dời 1.300 hộ tại chung cư Thanh Đa

Chuyển động - Hữu Thông - 14:35 19/07/2019
(khoahocdoisong.vn) - UBND quận Bình Thạnh, TPHCM đã thông báo đến 1300 hộ dân sinh sống tại 8 chung cư trên bán đảo Thanh Đa về việc thu hồi đất để xây cụm chung cư mới.

Ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào của Học viện Ngoại giao là 19 điểm

Giáo dục - Khánh Hòa - 14:13 19/07/2019
Hội đồng tuyển sinh Đại học 2019 Học viện Ngoại giao vừa có thông báo mức điểm nhận đăng ký xét tuyển đại học hệ chính quy năm 2019.

Thi hài Chủ tịch Hồ Chí Minh đang được giữ gìn rất tốt

Thời sự - Bảo Ngọc - 14:10 19/07/2019
Ngày 18-7, Hội đồng Khoa học y tế kiểm tra, đánh giá trạng thái thi hài Chủ tịch Hồ Chí Minh đã báo cáo Hội đồng Khoa học cấp Nhà nước việc bảo quản lâu dài, bảo vệ an toàn tuyệt đối thi hài Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Sóc Trăng tăng chỉ tiêu, hạ điểm chuẩn để con lãnh đạo đỗ lớp 10?

Giáo dục - Việt Tường - 14:06 19/07/2019
UBND tỉnh Sóc Trăng cho trường THPT Hoàng Diệu tuyển 600 học sinh vào lớp 10. Sau đó, trường này tuyển thêm 28 em, trong đó có con gái của một phó chủ tịch tỉnh.

Trường ĐH Giao thông vận tải có điểm xét tuyển từ 14,5

Giáo dục - Thúy Nga - 14:05 19/07/2019
Ngưỡng điểm xét tuyển vào đại học hệ chính quy đợt 1 năm 2019 của Trường ĐH Giao thông vận tải ở mức 14,5 - 18 điểm.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO