Chủ nhật, 22/09/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Cách chữa bệnh độc đáo: Chữa bệnh khi chưa mắc bệnh

Thúy Nga - Chữa bệnh không dùng thuốc - 19/02/2019 08:00
Cách chữa bệnh độc đáo: Chữa bệnh khi chưa mắc bệnh
(khoahocdoisong.vn) - Chữa bệnh từ khi chưa có bệnh là thuận theo quy luật biến hóa của âm dương tứ thời là học thuyết độc đáo của y học phương Đông.

“Trị vị bệnh” – chữa bệnh từ khi chưa có bệnh là thuận theo quy luật biến hóa của âm dương tứ thời mà tăng cường phương pháp dưỡng sinh dự phòng, chữa bệnh từ khi bệnh chưa phát từ đó sẽ không mắc bệnh nữa hoặc phát hiện sớm để chữa kịp thời.

Thầy thuốc giỏi không chờ khi có bệnh mới chữa

 Nếu như phương châm “phòng bệnh hơn chữa bệnh” mới chỉ được đề cập đến một cách chính thống trong trong nền y học hiện đại ở nước ta từ giữa thế kỷ thứ 20 thì trên thực tế, vấn đề này đã được nói đến trong y học cổ truyền phương Đông từ cách đây hơn 2000 năm với nội dung hết sức sâu rộng bằng học thuyết “trị vị bệnh” được ghi lại sớm nhất trong y thư kinh điển “Hoàng đế Nội kinh”.

“Trị vị bệnh” có nghĩa là: chữa bệnh từ khi chưa có bệnh. Sách cổ viết : “Thượng công trị vị bệnh, bất trị dĩ bệnh” (Người thầy thuốc giỏi không chờ tới khi có bệnh mới chữa trị, mà chữa từ khi chưa có bệnh). Trong suốt chiều dài lịch sử tồn tại và phát triển của y học cổ truyền, quan điểm này luôn luôn là tư tưởng chỉ đạo  thống suốt trên cả phương diện lý luận và thực tiễn.

Dùng thuốc tuy tốt nhưng không dùng còn tốt hơn

Từ xa xưa, những thầy thuốc phương Đông cổ đại không những luôn coi trọng nghiên cứu việc trị liệu, mà còn rất chú ý đến y học dự phòng. Với học thuyết “Trị vị bệnh”, đông y yêu cầu các thầy thuốc cần quán triệt quan điểm “dùng thuốc tuy tốt, nhưng không dùng còn tốt hơn”.

Ngoài ra, cần có sự hiểu biết cả về  y dược học với thiên văn học, địa lý học, triết học, nông học, số học, âm luật học, đạo học, phật học, ẩm thực dinh dưỡng, binh pháp, chính pháp, khí công,…để làm cơ sở thực hiện tốt nhất học thuyết “trị vị bệnh” vì sức khỏe của cộng đồng. Có thể dẫn ra dưới đây một số đoạn kinh văn bàn luận về vấn đề này

Sách “Tố vấn - Tứ khí điều thần đại luận” viết : “Thánh nhân bất trị dĩ bệnh, trị vị bệnh, bất trị dĩ loạn trị vị loạn, thử chi vị dã. Phu bệnh dĩ thành nhi hậu dược chi, loạn dĩ thành nhi hậu trị chi, ví do khát nhi xuyên tỉnh, đấu nhi chú bình, bất diệc vãn hồ!” (Là thầy thuốc giỏi, không trị khi đã mắc bệnh, mà trị từ lúc chưa mắc bệnh ; không trị khi đã loạn mà trị lúc chưa loạn. Nếu mắc bệnh rồi mới uống thuốc, để loạn lạc rồi mới trị, chẳng khác gì lúc khát mới đào giếng, sắp đánh nhau mới đúc đồ binh, thì cũng đã muộn lắm sao)

Sách “Tố Vấn - Âm dương ứng tượng đại luận” viết: “Tà phong chi chí, tật như phong vũ, cố thiện trị giả trị bì mao, kỳ thứ trị cơ phu, kỳ thứ trị cân mạch, kỳ thứ trị lục phủ, kỳ thứ trị ngũ tạng. Trị ngũ tạng giả, bán tử bán sinh dã”. (Phong tà đến, bệnh như phong vũ, người chữa trị giỏi thì chữa ngay lúc tà khí còn ở bì mao, bậc thứ tiếp trị bệnh ở cơ phu, bậc thứ tiếp thì chữa khi tà khí đã vào tới cân mạch, lại bậc thứ tiếp trị bệnh khi tà khí vào tới lục phủ, lại bậc thứ tiếp trị bệnh khi tà khí vào tới ngũ tạng. Trị tại ngũ tạng, thì một nửa thành công, một nửa thất bại)...    

Sách “Tố Vấn - Thích nhiệt luận” viết : “Thận nhiệt bệnh giả di tiên xích, bệnh tuy vị phát, kiến xích sắc giả thích chi, danh viết trị vị bệnh.” (Người bị thận nhiệt, thấy mép đỏ trước, bệnh tuy chưa phát, nhưng nhìn thấy sắc đỏ thì tiến hành châm cứu luôn, thế gọi là Trị vị bệnh).

Từ đó cho thấy người thầy thuốc thời xưa vô cùng coi trọng việc phòng bệnh nhằm mục đích để không sinh bệnh hoặc ít sinh bệnh, chú ý phát hiện và trị liệu bệnh sớm, coi vấn đề điều trị bệnh từ thời kỳ bệnh mới phát sinh là điều quan trọng.

Theo đó có nghĩa là không nên đợi bệnh hình thành mới điều trị hay nói cách khác là phải dự phòng tích cực và điều trị dự phòng. Khi bệnh vừa phát sinh phải điều trị ngay. Việc trị bệnh như dùng binh, cần nắm vững thời cơ để có thể thành công, không nên để đến khi chính khí đã bị tổn thương mới trị liệu.

Phát triển tầm cao, dập tắt sự nảy sinh của bệnh

Sau “Hoàng đế nội kinh”, tư tưởng học thuyết “Trị vị bệnh” đã được các thày thuốc đời sau tiếp tục phát triển, hoàn thiện trong cả lý luận và thực tiễn. Ví như, trong sách “Nạn kinh”, nạn thứ 77 viết: “Kinh ngôn thượng công trị vị bệnh, trung công trị dĩ bệnh giả hà tất dã? Nhiên, sở vi trị vị bệnh giả, kiến can chi bệnh, tắc tri can đương truyền chi dư tỳ. Cố tiên thực tỳ khí, vô lệnh đắc thụ can chi tà. Cố viết Trị vị bệnh. Trung công kiến can chi bệnh, bất hiểu tương truyền, đãn nhất tâm trị can. Cố viết Trị dĩ bệnh dã.”(Người thầy thuốc giỏi có thể chữa bệnh khi bệnh chưa phát, thầy thuốc bình thường chỉ có thể chữa bệnh khi bệnh đã phát, điều này giải thích như thế nào? Nói chữa bệnh khi bệnh chưa phát, biết can mộc khắc tỳ thổ, thấy can bị bệnh tất sẽ truyền đến tỳ, cho nên trước tiên phải làm cho tỳ khí đầy đủ trong khi chữa bệnh ở can. Người thầy thuốc bình thường thấy biểu hiện bệnh ở can nhưng không hiểu can ảnh hưởng đến tỳ, nên chỉ tập trung chữa can bệnh mà thôi).

Nạn thứ 13 cũng viết: “Tri nhất vi hạ công, tri nhị vi trung công, tri tam vi thượng công. Thượng công giả thập toàn cửu, trung công giả thập toàn bát, hạ công giả thập toàn lục, thử chi vị dã.” (Biết 1 là bậc hạ công, biết 2 là bậc trung công, biết 3 là bậc thượng công. Bậc Thượng công 10 người chữa khỏi 9, bậc trung công 10 người chữa khỏi 8, bậc hạ công 10 người chỉ chữa khỏi có 6).

Trong sách “Kim quỹ yếu lược”, phần thứ nhất có viết: “Trị vị bệnh, kiến can bệnh, tri can truyền tỳ, đương tiên thực tỳ. Tứ quý tỳ vương bất thụ tà, tức vật bổ chi”. (Trị vị bệnh, thấy bệnh ở can, biết bệnh ở can sẽ truyền đến tỳ, trước tiên phải làm mạnh tỳ khí. Tỳ mạnh bốn mùa không bị tà khí xâm nhập thì không cần phải bổ tỳ)

Tổng hợp ý kiến luận bàn qua các thời đại về tư tưởng Trị vị bệnh, có thể thấy, “vị bệnh” là thuận theo quy luật biến hóa của âm dương tứ thời mà tăng cường phương pháp dưỡng sinh dự phòng, chữa bệnh từ khi bệnh chưa phát từ đó sẽ không mắc bệnh nữa hoặc giả cần phát hiện rất sớm những thay đổi về sắc mạch, khẩn trương điều trị, dập tắt sự nảy sinh của bệnh từ lúc còn manh nha không cho bệnh phát sinh hoặc giả nếu bệnh đã phát sinh thì phải kịp thời nhận thấy quy luật phát triển mà có những biện pháp điều trị dự phòng tích cực để bệnh không chuyển sang thể nặng, mau hồi phục, không để lại di chứng nặng nề và không để truyền biến sang các tạng phủ khác…

Rất thích hợp chữa bệnh nan y

Tóm lại, tư tưởng học thuyết “trị vị bệnh” trong y học cổ truyền phương Đông rất có ý nghĩa trong công tác chữa trị bệnh tật và vẫn giữ nguyên giá trị cho đến ngày nay trên nhiều phương diện. Ví như, việc vận dụng học thuyết “trị vị bệnh” trong việc trị liệu các bệnh nan y như viêm gan, viêm thận, viêm khớp dạng thấp, hen suyễn, lupud ban đỏ, sơ cứng bì, đột quỵ não, nhồi máu cơ tim, ung thư...

 Như chúng ta đã biết, đại bộ phận những bệnh nan y này đều do nội thương gây ra và có thể dùng phương pháp chẩn trị của y học cổ truyền tại thời điểm chưa xác định chính xác bệnh để phát hiện những dấu hiệu sớm của bệnh, đó là sự thay đổi của âm dương khí huyết, chứng trạng, màu sắc, hình dạng, âm thanh, ẩm thực, tình chí, tinh thần, thể lực, tân dịch, lưỡi, mạch…

Tại thời điểm này, dưới sự chỉ đạo của tư tưởng học thuyết “trị vị bệnh”, tiến hành tứ chẩn để phát hiện các chứng trạng của bệnh rồi thực thi biện chứng luận trị. Điều này, giúp cho chính khí thắng tà khí, làm cho bệnh tình sớm thuyên giảm hoặc dừng lại mà không thể phát sinh.

Đây chính là điều có giá trị nhất mà học thuyết “trị vị bệnh” của y học cổ truyền đem lại. Nếu Đông y và Tây y liên kết hợp tác với nhau, phát huy thế mạnh của hai nền y học thì việc giải quyết các bệnh nan y chắc chắn sẽ đạt được những thành tựu to lớn.

ThS Hoàng Khánh Toàn (chủ nhiệm khoa Y học cổ truyền Bệnh viện TƯQĐ 108)

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Đường sắt nghìn tỉ Cát Linh - Hà Đông, biết không hiệu quả vẫn làm

Cách đây 11 năm, khi lập dự án đầu tư tuyến đường sắt Cát Linh - Hà Đông, Bộ GTVT đã biết dự án không hiệu quả kinh tế nhưng các bên liên quan vẫn ngó lơ để dẫn tới tuyến đường sắt đô thị nghìn tỉ dở dang, ngổn ngang như hiện nay.

Cảnh Sảng, đừng ngụy biện nữa!

Tính đến nay, Trung Quốc xâm phạm thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam đã gần 3 tháng, khi ngang nhiên đưa tàu khảo sát Hải Dương địa chất 8 và nhóm tàu hộ tống vào khu vực bãi Tư Chính quấy phá.

Top đầu thế giới, 'thành tích' đáng lo ngại của Việt Nam

Là quốc gia nhỏ, dân số đông, Việt Nam đang đối mặt với tình trạng suy giảm tài nguyên, tiêu thụ năng lượng tăng nhanh. Đặc biệt, ô nhiễm môi trường ảnh hưởng nghiêm trọng tới phát triển kinh tế. Liệu có thể hướng tới sự phát triển bền vững?

Các bước tiêu tẩy thủy ngân ở kho Rạng Đông

Sau khi được bàn giao mặt bằng nhà kho Rạng Đông, bộ đội hoá học dùng hoá chất phản ứng với thuỷ ngân tạo ra hợp chất không độc hại.

Giá vàng hôm nay 22/9, cuối tuần tăng giá mạnh

Giá vàng trong nước tăng theo nhịp của thế giới, thị trường trong nước niêm yết ở ngưỡng 42 triệu đồng/lượng vào phiên cuối tuần.

Vỡ sụn giáp vì đá mài bắn vào cổ

(khoahocdoisong.vn) - Người dân cần rất thận trọng trong quá trình lao động, cần trang bị và sử dụng các phương tiện lao động phù hợp trong công việc nhằm đảm bảo an toàn tính mạng. Tổn thương vùng cổ thường nguy hiểm dễ gây tử vong.

Đau dạ dày không ăn kinh giới

(khoahocdoisong.vn) - Kinh giới có mùi thơm nồng, chứa nhiều tinh dầu và có vị cay, mang tính ấm. Kinh giới được sử dụng trong nhiều món ăn như bún riêu, ốc, bún chả.Tuy nhiên người đau dạ dày không nên ăn kinh giới.

Mới nhất

Cảnh Sảng, đừng ngụy biện nữa!

Thời sự - ThS Phạm Ngọc Minh Trang - 07:25 22/09/2019
Tính đến nay, Trung Quốc xâm phạm thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam đã gần 3 tháng, khi ngang nhiên đưa tàu khảo sát Hải Dương địa chất 8 và nhóm tàu hộ tống vào khu vực bãi Tư Chính quấy phá.

Đường sắt nghìn tỉ Cát Linh - Hà Đông, biết không hiệu quả vẫn làm

Thời sự - Bảo Ngọc - 07:18 22/09/2019
Cách đây 11 năm, khi lập dự án đầu tư tuyến đường sắt Cát Linh - Hà Đông, Bộ GTVT đã biết dự án không hiệu quả kinh tế nhưng các bên liên quan vẫn ngó lơ để dẫn tới tuyến đường sắt đô thị nghìn tỉ dở dang, ngổn ngang như hiện nay.

Phát hiện lô thuốc bổ huyết không đảm bảo chất lượng được sử dụng tại bệnh viện

Thời sự -  H.Anh - 07:13 22/09/2019
Mẫu thuốc này được lấy từ Bệnh viện Đa khoa Thanh Nhàn, do Công ty cổ phần Dược phẩm Khang Minh (H.Bình Chánh, TP.HCM) sản xuất không đạt tiêu chuẩn chất lượng về chỉ tiêu định lượng.

Alibaba và... toàn là kẻ cướp?

Phản biện - Minh Triết - 06:58 22/09/2019
Thói vô pháp của một góc xã hội, với sự cấu kết, vỗ béo lẫn nhau giữa người mua kẻ bán, giữa đối tượng tự xưng doanh nhân và đại diện chính quyền, tất cả đều là thật, chẳng ma mị gì sất.

Các bước tiêu tẩy thủy ngân ở kho Rạng Đông

Thời sự - Hoàng Thùy-Tất Định - 06:49 22/09/2019
Sau khi được bàn giao mặt bằng nhà kho Rạng Đông, bộ đội hoá học dùng hoá chất phản ứng với thuỷ ngân tạo ra hợp chất không độc hại.

Giá vàng hôm nay 22/9, cuối tuần tăng giá mạnh

Thị trường - Đông Sơn - 06:43 22/09/2019
Giá vàng trong nước tăng theo nhịp của thế giới, thị trường trong nước niêm yết ở ngưỡng 42 triệu đồng/lượng vào phiên cuối tuần.

Top đầu thế giới, 'thành tích' đáng lo ngại của Việt Nam

Phản biện - Trần Thủy - 06:40 22/09/2019
Là quốc gia nhỏ, dân số đông, Việt Nam đang đối mặt với tình trạng suy giảm tài nguyên, tiêu thụ năng lượng tăng nhanh. Đặc biệt, ô nhiễm môi trường ảnh hưởng nghiêm trọng tới phát triển kinh tế. Liệu có thể hướng tới sự phát triển bền vững?

Du lịch Đà Nẵng sụt giảm lưu trú vì thiếu chỗ chơi

Kinh tế - Nhật Nam - 06:30 22/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Theo Cục Thống kê Đà Nẵng, 8 tháng đầu năm, số ngày lưu trú bình quân của khách quốc tế trên địa bàn TP chỉ 1,84 ngày/người và khách trong nước là 1,68 ngày, thấp hơn so với cùng kỳ năm 2018.

Việt Nam lọt Top 20 nền kinh tế tốt nhất để đầu tư

Kinh tế - Hồng Linh - 06:28 22/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - U.S. News & World Report vừa công bố xếp hạng các nền kinh tế tốt nhất để đầu tư trong năm 2019. Theo đó, Việt Nam xếp thứ 8 trong tốp 20 nền kinh tế tốt nhất để đầu tư năm 2019, lên hạng từ vị trí 23 của năm ngoái.

Đổi tên ĐH Y Dược TPHCM thành ĐH Sức khỏe có cần thiết?

Giáo dục - Nguyễn Nguyễn - 06:26 22/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Phát biểu đổi tên trường ĐH Y dược TPHCM thành ĐH sức khỏe của Bộ trưởng Kim Tiến đã gây những tranh luận trái chiều trong đó có ý kiến cho rằng, chất lượng không nằm ở tên gọi.

Việt Nam cần có chiến lược toàn diện hơn để phù hợp với vị thế

Thời sự - Quốc Trọng - 06:25 22/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Hơn 30 năm Đổi mới là đã làm thay đổi hẳn diện mạo kinh tế Việt Nam, đời sống người dân được cải thiện, tỷ lệ nghèo đói giảm mạnh. Đến nay, tầm vóc, vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế từng bước cải thiện.

Gần 10.000 hộ dân ở Trà Vinh có thể thiếu nước sạch do nhiễm mặn

Thời sự - Quốc Trọng - 06:24 22/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Nguyên nhân do nguồn nước ở nhiều huyện của Trà Vinh bị mặn xâm nhập, nước ngầm bị nhiễm phèn gây nên tình trạng thiếu nước ngọt trầm trọng cho các hộ dân. Trong đó tập trung nhiều nhất ở các huyện Châu Thành, Càng Long.

Sau Vĩnh Phúc, Bộ Xây dựng buộc cán bộ ghi âm, ghi hình khi tiếp người dân, doanh nghiệp

Thời sự - Quốc Trọng - 06:22 22/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Quy định này của Bộ Xây dựng nhằm ngăn chặn những hành vi như vụ "vòi tiền" hàng tỉ đồng của thanh tra Bộ Xây dựng tại Vĩnh Phúc.

Tập trung kiểm tra, giám sát kỹ các cơ sở cung cấp suất ăn công nghiệp, bếp ăn tập thể

Khỏe - Hữu Thông - 06:21 22/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Hiện nay, TPHCM có gần 1.000 cơ sở cung cấp suất ăn công nghiệp và bếp ăn tập thể, cung cấp hàng triệu suất ăn chế biến sẵn cho công nhân lao động, học sinh.

Đề nghị 8 bộ thẩm định dự án cầu Vĩnh Tuy giai đoạn 2

Thời sự - Minh Quang - 06:18 22/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Bộ KHĐT vừa phát công văn tới 8 bộ để xin ý kiến thẩm định chủ trương đầu tư xây dựng cầu Vĩnh tuy - Giai đoạn 2, với tổng mức đầu tư khoảng 2.561 tỷ đồng bằng nguồn vốn ngân sách của Hà Nội.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO