Thứ 5, 18/07/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Bí mật Nhà nước

Nguyễn Khắc Giang - Phản biện - 01/03/2019 07:44
Bí mật Nhà nước
Từ lâu, suy nghĩ phổ biến của cả công chúng lẫn cán bộ là tất cả hoạt động của nhà nước đều có thể đóng dấu hay gắn nhãn “mật”.

Lý do “bí mật nhà nước” có thể được sử dụng để một nhân viên địa chính từ chối cung cấp thông tin đất đai, một tổ chức không minh bạch ngân sách chi tiêu. Vụ án mua lại AVG của Mobifone khiến hai cựu bộ trưởng vướng vào vòng lao lý cũng liên quan đến sự tùy tiện đó, khi một thương vụ đầu tư công được “mật hóa”.

Quốc Hội vào tháng 11-2018 đã thông qua Luật Bảo vệ Bí mật Nhà nước - Bộ luật sẽ hiệu lực toàn phần từ năm 2020 -  khiến tôi hồi hộp. Luật quy định cụ thể về yêu cầu "giải mật". Theo đó, đa số thông tin của nhà nước sẽ có thể được công bố sau muộn nhất 30 năm.

Với chúng ta, "giải mật" thông tin vẫn còn là điều xa lạ. Những vấn đề liên quan đến hoạt động của nhà nước vẫn được coi là những điều dân không nên biết. Ngay chính Luật Bảo vệ Bí mật nhà nước mới được thông qua cũng có phạm vi điều chỉnh rất rộng, gồm cả những lĩnh vực tưởng bình thường.

Ví dụ, nếu luật và nghị định về bảo mật ban hành sớm hơn, những bài báo kể về hành trình đưa ông Park Hang-seo đến với tuyển Việt Nam liệu có bị xử phạt? Vì "phương pháp, bí quyết tuyển chọn huấn luyện viên, vận động viên các môn thể thao thành tích cao" cũng nằm trong số các thông tin được bảo mật.

Ai cũng đồng ý rằng bí mật nhà nước không phải là chuyện lựa chọn giữa trắng và đen: nhu cầu giữ kín một số thông tin hệ trọng của nhà nước là có thật. Bộ trưởng Công an Tô Lâm cho biết từ năm 2001 đến nay đã phát hiện hơn 840 vụ lộ, mất bí mật nhà nước. Năm ngoái, một công an viên bị bắt và xét xử vì tội gián điệp, sau khi đe dọa bán tài liệu mật để đánh bạc ở Campuchia. Vụ án Vũ "nhôm" cũng xoay quanh nhiều sai phạm liên quan đến hành vi này. Lộ bí mật không chỉ làm ảnh hưởng đến an ninh - quốc phòng mà còn khiến các quyết sách trở nên vô hiệu.

Nhưng người dân cũng có quyền giám sát, được biết nhà nước làm gì và có hiệu quả hay không với tiền thuế họ đã đóng góp. Giải quyết tình trạng lưỡng nan giữa "bí mật nhà nước" và quyền biết của người dân, bởi thế, không phải là điều dễ dàng.

Việc xác định phạm vi điều chỉnh là yêu cầu trước tiên để kẻ đường ranh giới giữa bí mật và quyền biết. Nhìn vào 15 nhóm thông tin thuộc bí mật nhà nước theo luật, có thể thấy ưu tiên vẫn nghiêng về phía "giữ mật" hơn là "giải mật".

Nhưng đó dù sao cũng chỉ là vấn đề kĩ thuật. Người dân thậm chí vẫn có thể hài lòng với phạm vi "giải mật" hẹp, miễn thông tin được công bố chính xác và dễ tiếp cận. Điều quan trọng hơn là thái độ: liệu nhà nước và cán bộ thừa hành có thực sự mong muốn người dân tiếp cận dễ dàng các thông tin đó hay không?

Thái độ sẽ quyết định cách thực thi. Bởi nếu chỉ tuyên bố giải mật thông tin, nhưng lại không có cơ quan phụ trách, không công bố qua các kênh dễ tiếp cận (như mạng Internet) hay yêu cầu dân thực hiện nhiều thủ tục nhiêu khê, thì không khác nào rào thêm một lớp mới với thông tin "mật".

Những ai nghiên cứu lịch sử có liên quan đến nước Mỹ có lẽ đều quen với các văn bản được giải mật, công bố bởi các cơ quan khác nhau như Thư viện Tổng thống hay Cục Lưu trữ Văn khố Quốc gia. Số tài liệu được công bố lên tới hàng tỷ trang giấy, dữ liệu ghi âm, hình ảnh, và là nguồn thông tin quý giá để công chúng tìm hiểu các thông tin không chỉ liên quan đến Mỹ mà còn nhiều nước khác. Phần lớn các thông tin này đã được số hóa, sắp xếp gọn gàng và dễ tìm kiếm chỉ qua một vài cú nhấp chuột. Nhiều dữ liệu quan trọng về lịch sử Việt Nam cũng được tìm thấy trong những tài liệu này.

Với Việt Nam thì chưa dễ dàng như vậy. Khi chưa có thông tin giải mật công khai, nếu không có công sức của cánh báo chí vật lộn trong các thư viện và kho lưu trữ, những độc giả như tôi thậm chí sẽ "hổng" cả kiến thức về lịch sử dân tộc mình, như về cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc năm 1979, chứ chưa nói đến những chuyện thời sự đang diễn ra.

Một đất nước muốn dân chủ và thịnh vượng không thể có quá nhiều vùng cấm thông tin. Đó vừa là kẽ hở để một số cán bộ tha hóa lợi dụng, vừa làm suy giảm tính minh bạch của bộ máy, đồng thời bào mòn niềm tin của người dân. Nhưng quyền tiếp cận thông tin, muốn được thực hiện đầy đủ, phải được đi kèm với những hỗ trợ thích đáng. Không thể cho ai đó quyền được bay nhưng ngăn họ tiếp cận bầu trời.

 

Theo vnexpress.net


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Nóng: Đại học Bách khoa Hà Nội hé lộ mức điểm sàn, cao nhất 24 điểm

(khoahocdoisong.vn) - Khoảng 1-2 ngày nữa Trường ĐHBK sẽ công bố mức điểm nhận hồ sơ đăng ký xét tuyển (điểm sàn). Tuy nhiên, theo "bật mí" của Phó Hiệu trưởng Trường, điểm sàn sẽ có 3 mức, và cao nhất là 24 điểm.

Sẽ đình chỉ bị can đối với cựu Chủ tịch BIDV Trần Bắc Hà

Ông Trần Bắc Hà - cựu Chủ tịch Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) đã tử vong nên cơ quan chức năng sẽ đình chỉ điều tra bị can đối với ông này, còn vụ án liên quan tới ông Hà vẫn tiếp tục.

Hướng dẫn đăng ký phúc khảo bài thi THPT quốc gia 2019

Sau khi điểm thi THPT quốc gia năm 2019 được công bố, mọi thí sinh đều có quyền được phúc khảo bài thi.

Đông y - Bài thuốc nổi tiếng chữa hậu thiên khí huyết

(khoahocdoisong.vn) - Chỉ bằng 4 vị thuốc nhưng “Tứ quân tử thang” là bài thuốc cổ phương điển hình về bổ khí của người xưa còn truyền đến ngày nay. Bài thuốc này rất tốt cho người bệnh suy nhược cơ thể, gầy yếu, ăn kém, thiếu máu, loạn dưỡng…

Xoa bóp bàn chân chống mệt mỏi

(khoahocdoisong.vn) - Chân là bộ phận thấp nhất của cơ thể, có một hệ thống mao mạch và các đầu cuối dây thần kinh. Khi ta bước đi, các đầu dây thần kinh nhạy cảm này luôn được kích thích và thông qua chân, cột sống, não để truyền vào đại não, thúc đẩy sự phát triển liên tục về trí lực của con người, do đó chân được ví như trái tim thứ 2 của cơ thể.

Điểm chuẩn Đại học Quốc gia TP.HCM tăng hầu hết các ngành

(khoahocdoisong.vn) - Nhiều trường thành viên thuộc ĐH Quốc gia TP.HCM đã đưa ra dự báo điểm chuẩn trúng tuyển năm 2019.

Kẻ chủ mưu thản nhiên nhìn đồng bọn sát hại nữ sinh giao gà

Vì Văn Toán được đưa đến hiện trường để thực nghiệm điều tra. Theo lời khai, Toán ngồi trên xe máy trực tiếp chứng kiến nhóm của Bùi Văn Công sát hại nữ sinh.

Mới nhất

Đông y - Bài thuốc nổi tiếng chữa hậu thiên khí huyết

Gia truyền trị bệnh - GS.TSKH Hoàng Tuấn (nguyên Giám đốc Bệnh viện 19-8) - 21:00 18/07/2019
(khoahocdoisong.vn) - Chỉ bằng 4 vị thuốc nhưng “Tứ quân tử thang” là bài thuốc cổ phương điển hình về bổ khí của người xưa còn truyền đến ngày nay. Bài thuốc này rất tốt cho người bệnh suy nhược cơ thể, gầy yếu, ăn kém, thiếu máu, loạn dưỡng…

Điểm sàn xét tuyển trường tư thục cao hơn một số trường công lập

Giáo dục - M.G - 20:36 18/07/2019
Nhiều trường ĐH vừa công bố điểm sàn xét tuyển ĐH theo kết quả thi THPT quốc gia 2019.

Hy hữu những dị vật bỏ quên trong cơ thể

Khỏe - Phương Nghi - 20:27 18/07/2019
Chiếc đũa nằm trong hốc mắt 4 năm, mảnh đạn 40 năm trú ngụ trong ổ bụng, hoặc pin tròn, xương cá nằm trong phổi cháu bé nhiều tháng... là những ca bệnh khiến cả các bác sĩ cũng khó tin.

Thực đơn tuần hấp dẫn đúng chuẩn ngày hè không thể bỏ qua

Khỏe - TL - 20:18 18/07/2019
Gợi ý cho bạn thực đơn tuần thơm ngon không ngờ, mời bạn tham khảo nhé!

Tăng cường các biện pháp giảm thiểu chất thải nhựa

Môi trường - TN - 20:14 18/07/2019
Nội dung này được thể hiện cụ thể tại Chỉ thị 08/CT-BCT 2019 của Bộ Công Thương.

Phó Thủ tướng: Bộ KH&ĐT phải là trung tâm đổi mới, sáng tạo

Thời sự - Thành Chung - 20:12 18/07/2019
Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ gửi lời nhắn nhủ của Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh vai trò, nhiệm vụ bao trùm của Bộ và ngành KH&ĐT là xây dựng thể chế chính sách vận hành nền kinh tế để rút ngắn khoảng cách của Việt Nam với các nước phát triển trên thế giới.

Khối ngành nào đang có tỷ lệ chọi cao nhất?

Giáo dục - PV - 20:01 18/07/2019
Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, khối ngành kinh doanh, quản lý thu hút nhiều nguyện vọng nhất, tuy nhiên khối ngành khoa học xã hội, du lịch, an ninh quốc phòng hiện đang có tỷ lệ chọi cao nhất.

Nóng: Đại học Bách khoa Hà Nội hé lộ mức điểm sàn, cao nhất 24 điểm

Giáo dục - Mai Nguyễn - 19:11 18/07/2019
(khoahocdoisong.vn) - Khoảng 1-2 ngày nữa Trường ĐHBK sẽ công bố mức điểm nhận hồ sơ đăng ký xét tuyển (điểm sàn). Tuy nhiên, theo "bật mí" của Phó Hiệu trưởng Trường, điểm sàn sẽ có 3 mức, và cao nhất là 24 điểm.

Đau nhức đùi do u đại bào

Khỏe - Thúy Nga (ghi) - 19:00 18/07/2019
(khoahocdoisong.vn) - U tế bào khổng lồ của xương, còn gọi là u đại bào, là một dạng u xương lành tính, thường gặp ở đầu xương dài ở người lớn trẻ tuổi. U biến đổi các tế bào bạch cầu đơn nhân thành các tế bào khổng lồ và hủy cốt bào.

Xoa bóp bàn chân chống mệt mỏi

Gia truyền trị bệnh - BS Kim Lan (Vĩnh Hồ, Hà Nội) - 19:00 18/07/2019
(khoahocdoisong.vn) - Chân là bộ phận thấp nhất của cơ thể, có một hệ thống mao mạch và các đầu cuối dây thần kinh. Khi ta bước đi, các đầu dây thần kinh nhạy cảm này luôn được kích thích và thông qua chân, cột sống, não để truyền vào đại não, thúc đẩy sự phát triển liên tục về trí lực của con người, do đó chân được ví như trái tim thứ 2 của cơ thể.

Giá khám bệnh tại Trung tâm Da liễu Đông y Chân Nguyên có tốt không?

Nhịp sống doanh nghiệp - Hà Bình (ghi) - 17:51 18/07/2019
(khoahocdoisong.vn) - Là một cơ sở khám chữa bệnh da liễu uy tín thì liệu giá khám, điều trị ở Trung tâm Đông y Chân Nguyên có cao và khiến người bệnh phải chờ đợi lâu… là một số thắc mắc nhiều người gửi tới KH&ĐS sống gần đây.

Hải đồng bì trị bệnh phụ nữ, trẻ em

Gia truyền trị bệnh - BS Hoàng Xuân (Chùa Bộc, Hà Nội) - 17:00 18/07/2019
(khoahocdoisong.vn) - Hải đồng bì là vỏ của cây vông nem. Cây to cao tới 10m, vỏ xanh rồi nâu, có nhiều gai ngắn. Lá mọc so le, có 3 lá chét hình tam giác. Vào tháng 3-5, sau khi lá rụng, cây ra hoa. Chùm hoa dày gồm nhiều hoa màu đỏ chói. Quả đậu không lông, có eo giữa các hạt. Hạt hình thận, màu nâu.

Dầu sinh học dùng được như dầu mỏ

Tư vấn - Bảo Châu (ghi) - 17:00 18/07/2019
(khoahocdoisong.vn) - Diezen sinh học là một loại nhiên liệu có tính chất giống với dầu diezen nhưng không phải được sản xuất từ dầu mỏ mà từ dầu thực vật hay mỡ động vật.

Ăn vặt bằng trứng vịt lộn

Bác sĩ của bạn - Khánh Thủy (ghi) - 17:00 18/07/2019
(khoahocdoisong.vn) - Mặc dù là món ăn bổ dưỡng, chữa được nhiều bệnh nhưng ăn nhiều trứng vịt lộn mỗi ngày, đặc biệt vào buổi tối dễ gây đầy bụng, khó tiêu, có thể làm tăng lượng cholesterol trong máu, là nguyên nhân gây ra các bệnh về tim mạch, huyết áp, đái tháo đường.

Sẽ đình chỉ bị can đối với cựu Chủ tịch BIDV Trần Bắc Hà

Thời sự - Tân Châu - 16:41 18/07/2019
Ông Trần Bắc Hà - cựu Chủ tịch Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) đã tử vong nên cơ quan chức năng sẽ đình chỉ điều tra bị can đối với ông này, còn vụ án liên quan tới ông Hà vẫn tiếp tục.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO