--Quảng cáo---
--Quảng cáo---

Bài thuốc nổi tiếng chữa tâm và tỳ hư yếu

GS.TSKH HOÀNG TUẤN - 19:48 31/07/2020

(khoahocdoisong.vn) - Quy tỳ là bài thuốc nổi tiếng do danh y Nghiêm Dung Hòa thời xưa sáng tạo ra, được các y gia về sau thấy có tác dụng rõ rệt nên được lưu hành và phổ biến coi như một cổ phương quý nhằm chữa cho những người tâm và tỳ hư yếu.

Theo Đông y, tâm và tỳ là hai tạng đều chủ về huyết. Tỳ là nguồn gốc của trăm mạch, là nơi chứa thức ăn uống. Ngũ tạng lục phủ đều nhờ đến tạng tỳ. Tỳ hư thì huyết kém sinh ra nhiều chứng bệnh. Huyết đã kém thì khí cũng không điều hòa, vì thế bài này nhằm chữa cả khí huyết hư nhược phát sinh ra cơ thể suy nhược, ăn uống không tiêu, đại tiện không đều, khó ngủ, thiếu máu…

Bài thuốc gồm 12 vị: Nhân sâm 12g, hoàng kỳ 12g, đương quy 15g, bạch truật 12g, cam thảo 8g, phục thần 12g, viễn chí 8g, táo nhân 8g, long nhãn 15g, mộc hương 8g, sinh khương 6 - 8g, đại táo 20g. Dùng dưới dạng thuốc sắc uống hàng ngày hoặc hoàn tán. Nếu làm hoàn thì liều lượng nhân lên theo số ngày cần uống, trong 20 – 30 ngày.

Trong bài, sâm, kỳ, truật, thảo đều có tính ôn ngọt dùng để bổ tỳ; Phục thần, viễn chí, long nhãn, đại táo vừa có tính ôn, ngọt, vừa có tính chua, và đắng nên dùng để bổ tâm hỏa; Vị đương quy để dưỡng huyết; Vị mộc hương để hành khí, đem khí về tạng tỳ theo nguyên lý: chữa tỳ huyết thì phải thuận khí huyết mới về kinh lạc.

Gia giảm: Bị đầy trướng do khí hư thì bỏ mộc hương vì tính chất vị thuốc này là làm tăng khí lên. Người nôn khan mà vị uyển thì gia thêm thục địa. Người có kèm sốt rét thì thêm sơn chi, sài hồ, bỏ mộc hương. Nhiệt nhiều gia thêm tang bì, hàn nhiều gia thêm nhục quế. Âm hư gây mất ngủ gia thêm sơn chi, trúc điệp, liên nhục. Huyết hư, kinh nguyệt không đều, đau bụng khi thấy kinh gia thêm ngũ linh chi, hồng hoa, đào nhân, bạch thược. Khí hư thì kiêng mộc hương, gia bạch thược sao. Có thể uống xen với bài bát vị. Gặp chứng hư hỏa cùng uống xen với bài bát vị.

Theo Hải Thượng Lãn Ông, bài này vừa bổ gan, bổ tỳ và bổ tâm, nhưng mục đích để huyết về tạng tỳ, cho nên gọi bài thuốc là bài “quy tỳ”. Bài thuốc chuyên chữa âm huyết và hậu thiên suy kém, tạng tâm không tóm được huyết, tạng can không sinh được huyết, tạng tỳ không tăng được huyết…dùng chữa chứng bụng đói mà miệng không muốn ăn…Nếu bệnh thuộc cả về tiên thiên lẫn hậu thiên thì có thể uống bài này cùng bài Bát vị, hai bài thuốc xen nhau, bài buổi sáng, bài buổi chiều. Khi uống phối hợp người ta bỏ vị mộc hương vì trong bài Bát vị đã có quế, phụ.

GS.TSKH Hoàng Tuấn (nguyên Giám đốc Bệnh viện 19-8)

  • Trắc bách diệp cầm máu, bổ tâm tỳ
    Gia truyền trị bệnh- TTND. BS cao cấp Nguyễn xuân Hướng - 10:50 22/06/2019
    (khoahocdoisong.vn) - Trắc bách diệp khi làm thuốc được gọi các tên khác nhau như trắc bá, biển bách diệp, trắc bá thán. Lấy lá về rửa sạch, phơi khô, thái nhỏ dùng làm thuốc mát huyết (dùng sống), sao cháy thành than (thán sao) dùng để cầm máu.

(0) Bình luận
Nổi bật Khoa học & Đời sống
‘Không để hàng cứu trợ nơi có, nơi không’
Thời sự- Phạm Trường - 06:16 25/10/2020
Trước việc hàng cứu trợ khắp nơi đổ về Quảng Bình hỗ trợ người dân vùng lũ, địa phương này đã lên kế hoạch, phương án điều tiết ra sao để tránh tình trạng nơi có, nơi không.
--Quảng cáo---
--Quảng cáo---
--Quảng cáo---
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO