Thứ 3, 23/10/2018
Đường dây nóng: 0327 216 216

Bà Chúa Kho ở Hà Nội

Dọc đường - 23/05/2018 16:18
Bà Chúa Kho ở Hà Nội
Nhiều người những tưởng Bà Chúa Kho chỉ có trên một ngọn núi xứ Kinh Bắc. Nào ngờ, giữa Hà Thành đô hội cũng hiển hiện một Bà Chúa Kho, một nữ viên quan trông coi lương kho quốc khố hẳn hoi.

Nhưng khác với xứ Kinh Bắc, Bà Chúa Kho thành Thăng Long không có chuyện vay – trả.

Phương đình dẫn vào hậu cung.

Nằm ẩn mình thầm lặng cuối một con ngõ nhỏ đường Đê La Thành, đình Bà Chúa Kho như tách biệt hẳn với những ồn ào chốn đô hội.

Từ bực cánh cổng trở vào, không gian làng lẫn không gian tâm linh hiện rõ mồn một. Hồ nhỏ mà đồ rằng, xưa hình bán nguyệt vẫn còn đó.

Những cột phương đình án trước bậc tam cấp màu đá xanh vào hậu cung cũng đủ cho khách biết, nơi này thờ một thần nhân đầy những công trạng.

Thần nhân đời Trần

Cụ từ Nguyễn Bá Ngọ, người nối tiếp cụ Bá Be trông sóc ngôi đình cổ này dễ cũng vài năm.

Rành chuyện làng chuyện nước lại sẵn vốn Hán học nên cụ dựa vào thần phả của đình mà kể lai lịch gốc tích nữ thánh Bà Chúa Kho.

Bà Lý Thị Châu, người làng Võ Trại trong kinh thành Thăng Long, ngày nay là phường Giảng Võ. Cha bà là ông Lý Quýnh lấy vợ làng Võ Trại sinh ra Lý Thị Châu.

Ông Lý Quýnh lúc bấy giờ làm chức Điện hộ binh lương, chuyên giữ kho lương quân lính đời nhà Trần.

Bà Lý Thị Châu được học hành chu tất tại trường Bích Câu xưa nên văn võ toàn tài. Năm 22 tuổi, bà lấy một viên quan Thái bảo họ Trần làm chức Đốc bộ ở Châu Hoan (tức Nghệ An và Hà Tĩnh ngày nay).

“Theo tôi được biết thì mộ Bà Chúa Kho Lý Thị Châu ở trong Hoàng thành Thăng Long. Còn đình thờ chỉ là di tích, nơi sinh quán của bà mà trước đây triều đình nhà Trần cho dân làng xây dựng để tưởng nhớ công ơn của nữ tướng” cụ Nguyễn Bá Ngọ.

Năm 1285, một đạo quân Nguyên hùng mạnh do Toa Đô chỉ huy đánh vào nước ta từ phía Chiêm Thành hòng thâu tóm Châu Hoan.

Chồng bà không ngăn được sức giặc mạnh đành rút quân về giữ vùng Diễn Châu (Nghệ An) củng cố lại lực lượng.

Trong tình thế nước sôi lửa bỏng, phận nữ nhi như bà Lý Thị Châu cũng không thể rủ màn che trong phòng mà tự nguyện chỉ huy quân sĩ bảo vệ kho lương, lo liệu hậu cần để chồng yên tâm đánh giặc.

Cuối tháng 5/1285 nhà Trần đánh đuổi giặc Nguyên khỏi bờ cõi. Vợ chồng bà được triệu về kinh, chồng giữ chức cai quản quân kinh đô, vợ coi sóc kho phủ Phụng Thiên.

Cuối năm 1287, quân Nguyên lại chia 3 đạo đánh Đại Việt. Chồng bà Lý Thị Châu được lệnh ngăn giặc phía sông Hồng.

Thế giặc mạnh, ông nhận nhiệm vụ tử chiến chặn hậu để vua quan rút lui an toàn. Thái bảo họ Trần hi sinh lẫm liệt trong trận đánh này.

Tin chồng tử trận, kinh thành sắp thất thủ nhưng bà Lý Thị Châu vẫn bình tĩnh lệnh quân sĩ chuyển toàn bộ lương thực, của cải đem đi cất giấu rồi lấy một chiếc khăn hồng thắt cổ tự vẫn.

Quản trưởng quốc khố công chúa

Cụ Nguyễn Bá Ngọ cho hay: “Theo tích cũ truyền lại, khi bà Lý Thị Châu tự sát thì trời đất nổi cơn cuồng phong. Tấm vải phủ mặt bà bay về Đồng Hịch (tức khu vực Bộ Y tế bây giờ – PV). Dân làng mới lập tại đó một miếu thờ”.

Năm 1288, quân Nguyên bị phản công phải rút lui. Khi xét thưởng, bà được triều đình truy tặng “Quản trưởng quốc khố công chúa”.

Đồng thời, nhà vua lệnh cho lập đền thờ bà ở Giảng Võ (Hà Nội) và Diễn Châu (Nghệ An) và 20 nơi khác mà bà đã cùng chồng đóng quân. Những nơi lập đền thờ bà Lý Thị Châu được miễn 5 năm đóng thuế.

Từ đó bà Lý Thị Châu được tôn là Bà Chúa Kho. Những nơi thờ tự bà được cấp 13 đạo sắc phong, được chứng minh lai lịch, chức tước, công trạng rõ ràng.

Đình Bà Chúa Kho ở Hà Nội được Nhà nước xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa năm 1994. Diện tích ngôi đình trước kia rộng đến 10.000m2, nay chỉ còn khoảng trên 1.600m2.

Nhiều người hiểu lầm

Ông Vũ Hồng Thanh, Phó chủ tịch UBND phường Giảng Võ kiêm Trưởng ban di tích đình Bà Chúa Kho cho biết, rất nhiều người hiểu lầm về Bà Chúa Kho ở Hà Nội và Bắc Ninh.

Có người cho rằng, hai bà là một; lại có người phân biệt bà giả bà thật.

Theo ông Thanh, không có Bà Chúa Kho giả hay thật. Hai Bà Chúa Kho thờ ở hai nơi khác nhau đều là thật.

Bà Chúa Kho ở Bắc Ninh là thời nhà Lý, bà có công giúp triều đình coi kho lương thực tại Núi Kho (Bắc Ninh). Bà đã “thác” trong cuộc chiến chống quân Tống và được nhà vua phong là Phúc Thần.

Còn Bà Chúa Kho ở Hà Nội là thời nhà Trần, được nhà vua phong là “Quản trưởng quốc khố công chúa” vì có công trông coi lương thực, quốc khố trong cuộc chiến chống quân Nguyên Mông xâm lược.

“Rất nhiều người đến đây và tranh luận về điều này. Rất khó để giải thích cho mọi người hiểu về hai Bà Chúa Kho là khác nhau.

Tuy nhiên, dựa vào những tư liệu lịch sử và thần phả để lại thì chúng ta hoàn toàn có thể tin tưởng rằng, hai Bà Chúa Kho đều là những vị nữ tướng thần nhân của hai thời kỳ”, ông Thanh cho biết.

Không vay – trả

Cụ Nguyễn Bá Ngọ, người trông coi đình Bà Chúa Kho cho hay: “Ở đây không có chuyện khách thập phương lễ đầu năm vay, cuối năm trả.

Đình cũng cấm đốt vàng mã và đốt hương tràn lan. Nạn buôn thần bán thánh không có đất sống ở đình này nên việc viết sớ cũng hoàn toàn không có”.

Đình Bà Chúa Kho ở Hà Nội từ xưa đã nổi tiếng linh thiêng. Tuy nhiên, cách hành lễ mỗi nơi mỗi khác, làm được vậy có lẽ cũng do cách quản lý và ý thức của người đi lễ.

Đình Bà Chúa Kho ở Hà Nội chỉ là nơi người dân đến cầu lộc, cầu an, chứ tịnh không có chuyện vay – trả bao giờ.

“Do những biến thiên thăng trầm của lịch sử đất kinh thành mà đình cũng không giữ lại được nhiều những hiện vật xưa cũ. Hiện tại, trong đình chỉ còn giữ được một số hiện vật nhỏ mà thôi.

Còn số nhiều là đồ mới sau những lần trùng tu, tôn tạo”, cụ Ngọ cho biết.

Ngoài hậu cung còn nguyên vẹn thì hai con nghê đá án ngữ trước cửa vào hậu cung là linh vật xưa của đình còn sót lại. Một số chân cột đình Giảng Võ cũng tồn tại và được coi là di vật cổ chứng minh sự ra đời của ngôi đình thiêng.

Ngoài ra, một số đồ thờ như chuông đồng cũng coi là cổ nhưng không khớp với sự ra đời của ngôi đình này.

“Hàng năm, vào ngày 12/2 âm lịch là ngày sinh của bà, dân làng Giảng Võ tổ chức 2 ngày tế lễ rất long trọng. Chúng tôi cũng đang xây dựng phương án đền bù cho người dân để mở rộng di tích, trả lại khuôn viên cho đình”, ông Vũ Hồng Thanh, Trưởng ban quản lý di tích.

Trần Hòa


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Có nên khuyến khích ăn côn trùng

(khoahocdoisong.vn) - Có nên khuyến khích ăn côn trùng khi mà chúng ta chưa thể kiểm soát đươc. Chỉ với mỗi loài ốc bươu vàng mà mấy chục năm nay còn chưa diệt được hết.

Gan nhiễm mỡ và bệnh gan do rượu bia

ThS.BS. Nguyễn Hiền Minh - Phòng khám Chuyên khoa Gan (BV. Nguyễn Tri Phương) khuyến cáo gan nhiễm mỡ và bệnh lý gan do rượu bia là những mối nguy hiểm sức khỏe tiềm tàng chưa được đánh giá đúng mức.

Y học cổ truyền điều trị 3 thể thường gặp của huyết áp thấp

(khoahocdoisong.vn) - Huyết áp thấp (HAT) là căn bệnh thường gặp ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt hàng ngày. HAT hay gặp ở chị em phụ nữ, thường biểu hiện hoa mắt chóng mặt, váng đầu, mệt mỏi, sắc diện nhợt nhạt, người sợ lạnh, tay chân không được ấm, mạch vô lực.

Lão thị, khi nào nên phẫu thuật?

Mẹ tôi năm nay 48 tuổi, hai mắt ngày càng nhìn mờ dần, tốc độ nhìn mờ rất nhanh. Nhiều người nói đó là do mắt mẹ tôi bị lão thị. Xin hỏi mắt bị lão thị điều trị thế nào, có phẫu thuật được không?

Chữa cảm sốt với cây thục quỳ

Cây thục quỳ có nguồn gốc từ nước ngoài, được du nhập và trồng làm cảnh vào dịp Tết nguyên đán ở nước ta vì có hoa rất đẹp. Là loại cây sống lưu niên, thân thẳng, có lông cao 2 - 3m.

Tuyến bã nhờn

(khoahocdoisong.vn) - Tùy vào các vị trí trên cơ thể mà có tuyến bã nhờn khác nhau. Vì vậy, nếu không vệ sinh cẩn thận, những nơi có bã nhờn sẽ khiến viêm nhiễm.

Vợ như osin vì việc không tên

(khoahocdoisong.vn) - Nhiều phụ nữ tự cảm thấy mình như osin trong nhà bởi những việc không tên. Vì vậy, người chồng cần có sự san sẻ việc nhà để vợ có thêm chút thời gian nghỉ ngơi, chăm lo cho bản thân.

Mới nhất

Chứng dương nuy và cách chữa

Cây thuốc quanh ta - Lương y Vũ Quốc Trung - 20:04 23/10/2018
Người mắc bệnh liệt dương (y học cổ truyền gọi là dương nuy). Theo Y học cổ truyền, bệnh liệt dương có nhiều nguyên nhân khác nhau, từ vấn đề tâm lý, xã hội cho đến thể chất, thói quen sinh hoạt tình dục.

Xác tàu cổ nhất thế giới nguyên vẹn sau 2.400 năm dưới đáy Biển Đen

Khám phá - 19:48 23/10/2018
Xác tàu buôn Hy Lạp với cột buồm, bánh lái và mái chèo được bảo quản hoàn hảo nhờ môi trường yếm khí ở đáy Biển Đen.

Có nên khuyến khích ăn côn trùng

Đi và suy ngẫm - Minh Anh - 19:30 23/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Có nên khuyến khích ăn côn trùng khi mà chúng ta chưa thể kiểm soát đươc. Chỉ với mỗi loài ốc bươu vàng mà mấy chục năm nay còn chưa diệt được hết.

Đi ngủ ngay sau khi ăn tối khiến bạn gặp phải hàng loạt vấn đề sức khỏe vô cùng tai hại

Khỏe A-Z - 19:13 23/10/2018
Cứ ăn no xong là nhiều người sẽ nghĩ đến việc leo lên giường và đi ngủ ngay. Tuy nhiên, đây lại là thói quen vô cùng tai hại có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe của bạn về sau.

Cần làm gì khi dị ứng thuốc trị gút?

Bác sĩ của bạn - DS. Nguyễn Thanh Lâm - 16:50 23/10/2018
Tôi mới được chẩn đoán mắc bệnh gút và phải dùng thuốc allopurinol. Trong nửa tháng đầu dùng thuốc, thỉnh thoảng tôi bị nổi mẩn ngứa, buồn nôn, tiêu chảy. Có phải tôi bị dị ứng thuốc? Vậy nên làm gì để khắc phục tình trạng này?

Bệnh đái tháo đường theo y học cổ truyền

Đông y - 16:46 23/10/2018
Bệnh đái tháo đường theo y học cổ truyền thuộc phạm vi chứng tiêu khát. Bệnh đã được các Y gia cổ mô tả từ rất sớm.

Cháy nhà máy rượu ở Mexico, xuất hiện vòng tròn lửa như nổ bom hạt nhân

Đời sống - 16:43 23/10/2018
Một quả cầu lửa như trong các vụ nổ hạt nhân bất ngờ xuất hiện trên không trung sau vụ cháy nhà máy rượu ở thành phố Mexico City, khiến nhiều người kinh ngạc.

Đẹp da nhờ tắm

Mẹo làm đẹp - 16:37 23/10/2018
Ngoài tác dụng giúp da sạch sẽ, tắm còn giúp bạn gái có làn da trắng và láng mịn với các dưỡng chất có sẵn từ thiên nhiên.

Món ăn cho người đi tiểu ra máu

Món ăn bài thuốc - Lương y Nguyễn Minh - 15:32 23/10/2018
Tiểu ra máu là hiện tượng khi đi tiểu có lẫn máu tươi hay những cục máu đông trong nước tiểu. Nguyên nhân chủ yếu do mắc các bệnh đường tiết niệu, ngoài ra, bệnh ở các cơ quan ở gần niệu đạo, bệnh toàn thân hay các cơ quan khác cũng đều có thể dẫn tới hiện tượng tiểu ra máu.

Gan nhiễm mỡ và bệnh gan do rượu bia

Bác sĩ của bạn - NGUYÊN KHỞI - 15:18 23/10/2018
ThS.BS. Nguyễn Hiền Minh - Phòng khám Chuyên khoa Gan (BV. Nguyễn Tri Phương) khuyến cáo gan nhiễm mỡ và bệnh lý gan do rượu bia là những mối nguy hiểm sức khỏe tiềm tàng chưa được đánh giá đúng mức.

7 dấu hiệu bạn không ăn đủ chất đạm

Sức khỏe A-Z - 15:14 23/10/2018
Chất đạm, hay protein, là chất dinh dưỡng đa lượng vô cùng cần thiết cho cơ thể. Nhưng rất nhiều người trong chúng ta không biết mình cần bao nhiêu. Dưới đây là 7 dấu hiệu cho thấy bạn không ăn đủ chất đạm và cách khắc phục để nhận được đủ lượng đạm cần thiết.

Lão thị, khi nào nên phẫu thuật?

Bác sĩ của bạn - BS. Nguyễn Thu Hà - 15:00 23/10/2018
Mẹ tôi năm nay 48 tuổi, hai mắt ngày càng nhìn mờ dần, tốc độ nhìn mờ rất nhanh. Nhiều người nói đó là do mắt mẹ tôi bị lão thị. Xin hỏi mắt bị lão thị điều trị thế nào, có phẫu thuật được không?

Phát hiện trẻ mắc hen thế nào?

Sức khỏe A-Z - BS. Xuân Hòa - 14:27 23/10/2018
Con tôi 3 tuổi, gần đây cháu bị ho khò khè tái đi tái lại nhiều lần, ho nhiều khi về đêm, nhất là khi thay đổi thời tiết. Tôi lo cháu mắc hen. Dấu hiệu phát hiện bệnh hen ở trẻ thế nào?

Biến chứng võng mạc do đái tháo đường

Sức khỏe A-Z - TS. Đỗ Đình Tùng - 14:00 23/10/2018
Bệnh võng mạc đái tháo đường (ĐTĐ) là sự rối loạn của các mạch máu ở võng mạc của bệnh nhân mắc ĐTĐ. Đây là một trong những nguyên nhân chính gây mù lòa...

Những sự thật về vitamin B3

Y học và đời sống - BS.Tuyết Mai - 13:30 23/10/2018
Vitamin B3 kiểm soát hàm lượng cholesterol trong cơ thể. Nam giới cần bổ sung 16mg vitamin B3, nữ giới cần 14mg vitamin B3 mỗi ngày.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO