Thứ 4, 18/09/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Ăn chay, những thắc mắc còn bỏ ngỏ

BS. Xuân Hòa - Thời sự - 19/08/2019 13:46
Ăn chay, những thắc mắc còn bỏ ngỏ
Quanh lễ Vu Lan (Rằm tháng bảy) nhà nhà ăn chay, người người ăn chay. Ăn chay đã trở thành xu hướng thời đại.

Nó sẽ tốt cho sức khỏe nếu ăn chay khoa học. Nhưng sẽ là nguy cơ gây hại nếu ăn chay không lợp lý, khiến cơ thể thiếu chất, kiệt quệ...

Hiện nay, người ta có thể ăn chay quanh năm. Ăn chay đang là xu hướng được nhiều người lựa chọn. Tuy nhiên chính người ăn chay có thể cũng chưa biết lợi ích và tác hại do ăn chay; đồng thời nên ăn chay thế nào để cơ thể không bị thiếu chất mà vẫn cảm thấy ngon miệng...

Hiểu về lợi và hại do ăn chay

Ăn chay tức là loại bỏ hoàn toàn các loại thực phẩm có nguồn gốc động vật, chỉ ăn rau, củ, trái cây... So với chế độ dinh dưỡng bình thường, chế độ ăn chay với các thực phẩm từ thực vật có rất nhiều ưu điểm. Chất đạm trong thức ăn thực vật thường dễ tiêu hóa hấp thu hơn, ít gây dị ứng hơn và cơ thể dễ dàng sử dụng.

Chế độ ăn chay thường có thành phần vitamin và khoáng chất cao do có nhiều rau, trái cây hơn và cùng với những vi chất dinh dưỡng quan trọng này là các thành phần vi chất tự nhiên có tác dụng chống lại các gốc tự do, chống lại quá trình lão hóa của cơ thể, phòng chống ung thư...

Lượng chất xơ trong khẩu phần thực phẩm chay cũng cao hơn hẳn, là điều kiện có lợi cho hoạt động của đường tiêu hóa, phòng chống các bệnh lý ung thư ở đại trực tràng, phòng ngừa trĩ, giãn tĩnh mạch chi...

Chất béo trong chế độ ăn chay là các chất béo thực vật, không gây ảnh hưởng bất lợi trên hệ tim mạch như các chất béo động vật. Lượng chất đạm vừa phải trong khẩu phần của người ăn chay cũng là một điều có lợi cho sức khỏe vì làm giảm nguy cơ bệnh gout, làm giảm sự thải canxi qua đường thận, giảm nguy cơ sa sút trí tuệ khi cao tuổi.

Tuy nhiên, ăn chay cũng có những mặt bất lợi. Do nguồn thực phẩm chay không đa dạng, phong phú như thực phẩm mặn nên nếu ăn chay theo kiểu quá kham khổ, đạm bạc, thực đơn nhàm chán hay chế biến không phù hợp, sẽ đi ngược lại với lợi ích, thậm chí sẽ thiếu chất dinh dưỡng cung cấp cho cơ thể. Chất đạm trong các thức ăn thực vật tuy dồi dào nhưng không đầy đủ thành phần acid amin thiết yếu, đặc biệt là các loại acid amin có ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất như lysin, methionine, threonine, tryptophan...

Trong các thức ăn thực vật cũng có thể chứa nhiều thành phần phản dinh dưỡng làm cản trở sự hấp thu các chất dinh dưỡng khác như tanin hoặc lượng chất xơ quá cao làm giảm hấp thu chất sắt, chất đạm trong đậu nành, phytale trong bột hay oxalat trong các loại rau cải làm giảm hấp thu iốt và canxi... Khả năng thiếu máu ở người ăn chay trường thường cao do thiếu cả acid folic, sắt và nhất là vitamin B12. Loại vitamin này và kẽm, một chất khoáng quan trọng cho quá trình phát triển và hoạt động của cơ thể, chỉ có trong thức ăn động vật.

Để ăn chay thường xuyên mà không thiếu chất

Một người trưởng thành tiêu thụ trung bình mỗi ngày khoảng 2.000 calorie. Vì vậy, tỷ lệ các nhóm thực phẩm tinh bột - đạm - đường - béo - xơ trong khẩu phần của người ăn chay đúng cách phải được cân bằng nhằm cung cấp đủ dưỡng chất cho cơ thể. Một khẩu phần ăn chay đầy đủ thường bao gồm ngũ cốc nguyên hạt (tinh bột), các loại đậu (đạm thực vật), rau xanh (chất xơ và vitamin), trái cây tươi, sản phẩm bơ sữa, sữa chua...Các loại kem, chè ngọt không được khuyến khích trong thực đơn ăn chay lành mạnh, vì chúng không chứa chất dinh dưỡng có lợi cho cơ thể ngoài việc gây béo phì, tăng cân.

Nếu ăn chay kéo dài thì nên chọn hình thức ăn chay có kèm theo uống sữa. Trong trường hợp ăn chay theo mùa, cũng có thể dùng toàn thức ăn thực vật nhưng phải lưu ý kết hợp các thành phần trong bữa ăn để cung cấp đầy đủ và cân đối các chất dinh dưỡng và cơ thể có thể tiêu hóa, hấp thu tốt nhất.

Nếu chỉ đơn thuần là ăn chay trường để giữ gìn sức khỏe và thanh lọc cơ thể thì cách ăn chay đúng đắn được nhiều lựa chọn là vẫn có trứng, sữa, chỉ tránh thịt, cá và các loại hải sản. Trứng gia cầm nhiều dưỡng chất, điển hình là trứng gà. Trong trứng gà và sữa có một lượng lớn vitamin A, D, E, B1, B6, B12,... Ngoài ra, còn phải kể đến canxi, magiê, sắt và kẽm, protein rất dồi dào và chứa nhiều loại axít amin rất cần thiết cho hệ miễn dịch...

Người ăn chay đúng cách phải linh hoạt thay đổi thực đơn theo ý thích hoặc theo mùa. Rau củ quả tươi trong năm, mùa nào thức nấy. Có thể đổi món bằng: lẩu nấm, bún chả giò, phở chay, bánh canh, hủ tiếu chay, pizza, hamburger chay... Trong quá trình chế biến món chay nên ưu tiên các món hấp. Vì khi hấp, các loại rau củ ít thất thoát chất dinh dưỡng hơn so với chiên xào. Khi nấu cơm hay cháo, có thể cho thêm các loại đậu vào nấu chung, hoặc cơm trắng ăn thêm với mè, đậu phộng, hoặc uống thêm một ly bột ngũ cốc sau bữa cơm là một cách cân đối chất đạm rất tốt. Tránh kết hợp trong bữa ăn các thực phẩm cung cấp canxi và iốt như đậu hũ, mè, rong biển với các loại rau cải có nhiều oxalat như cải bó xôi, các loại cải thập tự, củ cải trắng, bông cải trắng...

Những điều cần lưu ý

Hạn chế sử dụng nước cốt dừa trong chế biến thực phẩm nhất là cho những người cao tuổi hoặc những người có bệnh mạn tính. Những món ăn thường gặp trong bữa ăn chay như tương, chao, hoặc các loại cải muối, dưa cải, cà muối... là các thực phẩm có hàm lượng muối rất cao, chỉ nên dùng hạn chế và không nên sử dụng ở những người cao tuổi có tiền căn bệnh tăng huyết áp, tim mạch, bệnh thận hay tiểu đường.

Nếu bạn còn trẻ và khỏe mạnh, chỉ nên ăn chay 1-2 ngày để thay đổi khẩu vị, có lẽ không cần thiết lắm đến chuyện phải cân đong đo đếm các thành phần thực phẩm trong bữa ăn. Nhưng nếu thời gian ăn chay của bạn kéo dài trên 1 tuần, rất nên quan tâm đến việc cân đối bữa ăn của mình để đảm bảo cơ thể được nuôi dưỡng bởi một chế độ ăn phù hợp nhất cho sức khỏe.

Không nên cho trẻ em ăn chay, bởi trong quá trình phát triển, trẻ cần được cung cấp đủ chất dinh dưỡng và thích nghi với mọi loại thức ăn. Do vậy, nên cho trẻ ăn theo chế độ dinh dưỡng bình thường và linh hoạt.

 

 
 

 

Theo suckhoedoisong.vn


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Cách phòng tránh bệnh Whitmore

(khoahocdoisong.vn) - Whitmore còn nguy hiểm hơn virus SARS bởi tỷ lệ tử vong cao gấp 3 lần, nhưng chúng ta cũng không nên lo lắng, bởi bệnh này có thể phòng ngừa được.

Masan: Kỳ lạ tập đoàn lãi lớn “cơ cấu nợ” bằng trái phiếu

(khoahocdoisong.vn) - Dù thuộc top doanh nghiệp niêm yết có lợi nhuận 6 tháng đầu năm 2019, lớn nhất nhì thị trường, nhưng Masan vẫn phát hành 1.500 tỷ đồng để cơ cấu lại các khoản nợ.

Giật mình ô nhiễm không khí Hà Nội

(khoahocdoisong.vn) - Nhiều ngày liên tục, kết quả quan trắc chất lượng không khí ở Hà Nội luôn báo động đỏ. Tình trạng ô nhiễm này không riêng ở điểm đo nào mà phổ biến cả ở 40 điểm đo.

NÓNG: Bà Thảo vắng mặt trong phiên tòa ly hôn nghìn tỷ, ông Vũ cho biết không muốn nhắc đến chuyện gia đình

Hôm nay (18/9), TAND cấp cao tại TP.HCM đã tạm hoãn phiên tòa phúc thẩm vụ ly hôn nghìn tỷ của vợ chồng ông chủ Trung Nguyên sau khi có đơn xin tạm hoãn, vắng mặt của nguyên đơn - bà Lê Hoàng Diệp Thảo.

Cùng bị bỏ quên trên xe ô tô, vì sao bé trai 3 tuổi ở Bắc Ninh thoát chết?

(khoahocdoisong.vn) - BS cho biết, bé trai 3 tuổi ở Bắc Ninh bị hôn mê sau khi bị bỏ quên 7 tiếng trên xe đưa đón học sinh đã được cứu sống do nhiều lý do may mắn.

Cựu binh Mỹ tìm lại bạn gái Việt: Kết thúc nào cho mối tình cổ tích?

Gặp lại sau nửa thế kỷ bặt tin, trong khi bà Thúy Lan chưa tính đến chuyện tương lai thì ông Ken lại hy vọng có thể ở bên bà trong quãng đời còn lại.

ĐH Y Dược TPHCM đổi thành ĐH Sức khỏe TPHCM: Chỉ việc đổi tên và lắp người vào

(khoahocdoisong.vn) - Để không tụt hậu so với Lào và Campuchia, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đề nghị trường ĐH Y dược TPHCM nhanh chóng làm đề án thành lập ĐH Sức khỏe TPHCM. Nhà trường chỉ việc đổi tên và lắp người vào, bởi các vị trí đều đã quá chuẩn.

Mới nhất

Hải Phòng bác thông tin 4 trẻ em bị ngộ độc ma túy

Thời sự - Giang Chinh - 10:54 18/09/2019
Bốn trẻ ở phường Lạch Tray, quận Ngô Quyền chia nhau uống chai sữa có pha tinh dầu thuốc lá điện tử nên đau bụng, không phải ngộ độc ma tuý như đồn thổi.

NÓNG: Bà Thảo vắng mặt trong phiên tòa ly hôn nghìn tỷ, ông Vũ cho biết không muốn nhắc đến chuyện gia đình

Đời sống - Văn Tiên-Hoàng Lê - 10:10 18/09/2019
Hôm nay (18/9), TAND cấp cao tại TP.HCM đã tạm hoãn phiên tòa phúc thẩm vụ ly hôn nghìn tỷ của vợ chồng ông chủ Trung Nguyên sau khi có đơn xin tạm hoãn, vắng mặt của nguyên đơn - bà Lê Hoàng Diệp Thảo.

Câu chuyện về người vợ ''chờ con thi ĐH xong mới ly hôn'' khiến rất nhiều ông chồng phải giật mình suy ngẫm

Đời sống - Bun Nguyễn - 09:59 18/09/2019
Một người đàn ông vừa ly hôn nói về vợ cũ của mình, anh ấy nói, khi chúng tôi bước ra từ Cục dân chính, tôi thì khóc, cô ấy lại cười. Cô ấy nói, tôi chờ ngày này đã mười năm, mười năm chăm chỉ học hành của con, là mười năm cô ấy nếm mật nằm gai''...

Xét xử vụ gian lận thi cử tại Hà Giang: Tòa triệu tập 176 người

Pháp luật - N.V.Hải - 09:28 18/09/2019
8h sáng nay 18-9, TAND tỉnh Hà Giang đưa ra xét xử vụ án lợi dụng chức vụ, quyền hạn để nâng điểm cho hàng loạt thí sinh trong kỳ thi THPT quốc gia năm 2018 tại tỉnh này.

Cơ sở mầm non để quên trẻ gỡ biển hiệu 'cao cấp'

Giáo dục - Thanh Hằng - 09:19 18/09/2019
Tấm biển 'Mầm non cao cấp Đồ Rê Mí' gắn ở tầng 1 ngôi nhà 5 tầng, trụ sở nhóm lớp mầm non Đồ Rê Mí, được dỡ xuống lúc 22h ngày 16/9.

Giá vàng miếng SJC tăng

Thị trường - Hà Thu - 09:08 18/09/2019
Giá mua bán mỗi lượng tăng vài chục nghìn tùy nơi, vẫn duy trì sát mốc 42 triệu đồng.

Tòa xét xử kín vụ ly hôn của vợ chồng Trung Nguyên

Đời sống - Hải Duyên  - 09:03 18/09/2019
TAND Cấp cao xử kín phiên xem xét kháng cáo xin đoàn tụ của bà Lê Hoàng Diệp Thảo và yêu cầu chia lại tài sản của ông Đặng Lê Nguyên Vũ, sáng 18/9.

16 năm việc di dời các nhà máy tại Hà Nội không tiến triển

Doanh nghiệp - Nhật Nam - 08:59 18/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Năm 2016, tại báo cáo về tác động của Luật Thủ đô, UBND TP Hà Nội cho biết, đã xây dựng lộ trình đến năm 2020 sẽ di dời 117 cơ sở gây ô nhiễm trên địa bàn 12 quận ra khỏi nội thành.

Chế độ dinh dưỡng phòng ngừa cận thị học đường

Giáo dục - Hà Thu - 08:55 18/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Trong thời buổi công nghệ hiện đại phát triển nhanh như ngày nay. Khi trẻ sử dụng các món đồ công nghệ trong thời gian dài thì sẽ rất dễ gặp phải các vấn đề về mắt mà thường gặp nhất là tật cận thị.

Xuất khẩu rau quả 8 tháng giảm 5,8%

Thị trường - Hồng Linh - 08:53 18/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Theo Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản, giá trị xuất khẩu rau quả tháng 8/2019 ước đạt 246 triệu USD, đưa giá trị xuất khẩu rau quả 8 tháng qua ước đạt 2,53 tỷ USD, giảm 5,8% so với cùng kỳ năm 2018.

AVG đổi tên thành VivaTV

Kinh tế - Hồng Linh - 08:52 18/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Website của dịch vụ truyền hình MobiTV (mobitv.net.vn) thông báo, "từ ngày 15/9, hệ thống truyền hình VivaTV thay thế cho MobiTV".

Vĩnh Phúc: KCN Bá Thiện II hoạt động 10 năm mới có quyết định thành lập?

Bất động sản - Ngô Trọng Nghĩa - 08:52 18/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Đó là chuyện lạ nhưng có thật, đang xảy ra tại Khu công nghiệp (KCN) Bá Thiện II tỉnh Vĩnh Phúc.

Phạt hai cá nhân bán chui và thao túng giá cổ phiếu DPS

Chứng khoán - Đức Vinh - 08:51 18/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) vừa xử phạt vi phạm hành chính ông Nguyễn Quang Nguyên - Chủ tịch HĐQT CTCP Đầu tư Phát triển Sóc Sơn (MCK: DPS).

Cách tưới nước làm tăng năng suất cà chua

Hỏi đáp - Hà Bình - 08:50 18/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Kỹ thuật tưới nhỏ giọt và tính toán chi tiết chế độ tưới thích hợp theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây cà chua.

TPHCM: Trao quyết định của Ban Bí thư cho 5 Thành ủy viên mới

Thời sự - Hữu Thông - 07:18 18/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Ngày 16/9, Bí thư Thành ủy TPHCM- Nguyễn Thiện Nhân đã trao quyết định của Ban Bí thư chỉ định bổ sung 5 ủy viên Ban chấp hành Đảng bộ TPHCM khóa X, nhiệm kỳ 2015-2020.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO