Thứ 7, 17/11/2018
Đường dây nóng: 0327 216 216

Cánh cửa tri thức

Ai Cập sẽ mất sông Nile vì con đập lớn?

Khám phá - 23/10/2018 13:10
Ai Cập sẽ mất sông Nile vì con đập lớn?
Một khi con đập của Ethiopia trên sông Nile Xanh khánh thành, Ai Cập và các quốc gia khác thuộc lưu vực sông sẽ phải thỏa hiệp để đảm bảo an ninh nguồn nước.
Ai Cập sẽ mất sông Nile vì con đập lớn? - ảnh 1
Nhìn vào hình ảnh vệ tinh của Ai Cập trên Google, có thể thấy một đường màu xanh lá cây nằm trên nền cát và mở rộng dần thành hình tam giác ở phía Bắc. Đây chính là thảm thực vật mọc hai bên bờ và vùng đồng bằng sông Nile. Mảnh đất màu mỡ duy nhất của Ai Cập là minh chứng rõ nét về sự phụ thuộc của quốc gia này vào con sông. Sông Nile kéo dài qua 11 quốc gia châu Phi, tuy nhiên Ai Cập đã kiểm soát và sử dụng phần lớn lưu lượng nước trong hàng ngàn năm. Sắp tới, điều này có thể sẽ thay đổi. 
Ai Cập sẽ mất sông Nile vì con đập lớn? - ảnh 2
Sông Nile Xanh là nhánh lớn nhất của sông Nile, cung cấp khoảng 85% lượng nước đổ vào Ai Cập. Hiện nay Ethiopia đang xây dựng đập Grand Ethiopian Renaissance (GERD) trị giá 5 tỷ USD trên sông Nile Xanh, gần biên giới với Sudan. Khi hoàn thành, GERD sẽ là đập nước lớn nhất ở châu Phi, tạo ra khoảng 6.000 MW điện cho nhu cầu sử dụng trong nước và xuất khẩu. Dự án đầy tham vọng này nhằm mục đích giúp dân số đang tăng nhanh chóng mặt của Ethiopia thoát khỏi đói nghèo. Con đập cũng giúp Ethiopia quản lý dòng chảy sông Nile Xanh, dẫn đến sự thay đổi quyền lực trong khu vực.
Ai Cập sẽ mất sông Nile vì con đập lớn? - ảnh 3
Đối với người Ai Cập, sông Nile chính là sự sống. Aly El-Bahrawy, giáo sư thủy lợi tại Đại học Ain Shams tại Cairo, cho biết: “Nếu người Ethiopia muốn giảm lượng nước (sông Nile) đổ vào Ai Cập thì sẽ gây ra vấn đề lớn”. Theo Tổ chức Nông lương Liên hiệp quốc (FAO), khan hiếm nước là một vấn đề nghiêm trọng ở quốc gia Bắc Phi này. Với dân số dự kiến lên tới 120 triệu người vào năm 2030, Ai Cập đang trên đà chạm ngưỡng "khan hiếm nước tuyệt đối" – tức mỗi người dân chỉ có dưới 500 m3 nước mỗi năm, chưa kể đến tác động nếu Ethiopia kiểm soát dòng chảy. 
Ai Cập sẽ mất sông Nile vì con đập lớn? - ảnh 4
Dù gắn liền với nền văn minh Ai Cập nhưng cả hai nhánh sông Nile đều không bắt nguồn từ nước này. Sông Nile Trắng chảy từ hồ Victoria (trong ảnh) – hồ lớn nhất châu Phi, nằm giữa Tanzania, Kenya và Uganda. Còn sông Nile Xanh bắt nguồn từ hồ Tana ở cao nguyên Ethiopia. Hai con sông hợp nhất gần thủ đô Khartoum của Sudan để hình thành dòng chảy chính qua phía Bắc qua Ai Cập đến biển Địa Trung Hải.
Ai Cập sẽ mất sông Nile vì con đập lớn? - ảnh 6
John Mukum Mbaku, đồng tác giả cuốn “Quản lý lưu vực sông Nile”, nói: "Ai Cập được cho là có điều kiện thuận lợi (trong thời thuộc địa) vì Vương quốc Anh thu lợi rất lớn từ hoạt động nông nghiệp tại đây". Ai Cập tin họ có quyền về mặt pháp lý và lịch sử đối với sông Nile. Nhưng các quốc gia khác phản đối điều này. "Các nước thuộc vùng thượng lưu sông Nile cho rằng Nile Waters là không công bằng và không bền vững. Họ vẫn giữ quan điểm 'không bị ràng buộc bởi thỏa thuận vì họ không tham gia ký kết'", ông cho biết thêm.
Ai Cập sẽ mất sông Nile vì con đập lớn? - ảnh 7
Không giống như các nước khác mà sông Nile đi qua, Ai Cập là điểm cuối của con sông này trước khi đổ ra biển. Đây là quốc gia dễ bị tổn thương nhất đối với các hoạt động phát triển ở thượng nguồn. Lượng mưa ở Ai Cập chỉ vào khoảng "vài mm mỗi năm và rất khô hạn so với các nước khác”, ông Mbaku nói. Không chỉ là vấn đề nguồn nước, sông Nile còn có vai trò quan trọng đối với đời sống tinh thần của người dân Ai Cập. "Sông Nile xuất hiện trong sách báo, phim ảnh và âm nhạc. Nếu con sông này bị đe dọa, người Ai Cập sẽ cảm thấy bị tổn thương".
Ai Cập sẽ mất sông Nile vì con đập lớn? - ảnh 8
Năm 1999, các nước lưu vực sông Nile bắt đầu đàm phán để phân bổ công bằng lượng nước, nhưng Ai Cập và Sudan vẫn "bảo vệ quyền lợi tuyệt đối của họ" và do đó không đạt được sự đồng thuận, ông Mbaku nói. Đàm phán đã sụp đổ vào năm 2011, khi người Ethiopia đưa ra quyết định xây đập đầy táo bạo mà không xin ý kiến của Ai Cập. Vào năm 2013 khi trả lời phỏng vấn trên truyền hình, cựu Tổng thống Ai Cập Mohamed Morsi phát biểu rằng: “Mặc dù không phải là hành động ‘gây chiến’ với Ethiopia, nhưng an ninh nguồn nước của Ai Cập là không thể ‘vi phạm’. Nếu nước sông Nile tại Ai Cập giảm đi 'một giọt', chúng tôi sẽ đánh đổi bằng máu của mình”.
Ai Cập sẽ mất sông Nile vì con đập lớn? - ảnh 9
Sau các động thái đe dọa ban đầu không hiệu quả, Ai Cập đã thử một cách tiếp cận ngoại giao khác. “Các nhà chức trách Ai Cập đã quyết định đàm phán trực tiếp với Ethiopia”, ông Mbaku cho biết. Vào tháng 3/2015, các nhà lãnh đạo Ai Cập, Sudan và Ethiopia họp tại Khartoum để bắt đầu đàm phán về việc vận hành và lấp nước vào con đập nhưng chưa giải quyết được vấn đề. Ông Mbaku cho biết: "Dù các quan chức Ai Cập công khai nói muốn đàm phán với Ethiopia, nhưng họ vẫn tin rằng thỏa thuận Nile Waters nên được tôn trọng".
Ai Cập sẽ mất sông Nile vì con đập lớn? - ảnh 10
Trong năm 2017, Ethiopia đã hoàn thành khoảng 60% quá trình xây dựng con đập, khiến các cuộc đàm phán sụp đổ và Ai Cập tăng cường chỉ trích. Nhưng từ đầu năm nay, chiều hướng có vẻ đã thay đổi. Vào tháng 6, Thủ tướng mới của Ethiopia Abiy Ahmed đến thăm Ai Cập và trấn an Tổng thống Abdel Fattah el-Sisi rằng ông muốn Ethiopia phát triển mà không ảnh hưởng xấu tới nước này. Nhưng ông nói Ethiopia đang có thế mạnh trong đàm phán. “Thực tế cho thấy việc Ethiopia có thể xây dựng thành công con đập đã thúc đẩy tinh thần của người dân nước này. Nó khiến họ thấy rằng Ai Cập không mạnh như mọi người vẫn nghĩ”, ông Mbaku nói. 
Ai Cập sẽ mất sông Nile vì con đập lớn? - ảnh 11
Trong các cuộc đàm phán gần đây, Ai Cập tập trung vào thời hạn hoàn thành việc lấp nước vào  đập GERD. Việc lấp nước diễn ra càng nhanh thì lượng nước ở hạ lưu sông trong thời gian đó sẽ càng ít. “Về mặt kỹ thuật, Ethiopia có thể hoàn thành trong 3 năm, nhưng Ai Cập muốn kéo dài thành 10 năm”, Kevin Wheeler thuộc Viện Thay đổi Môi trường, Đại học Oxford, Anh, nói. “Ethiopia tính toán trên cơ sở lượng mưa ở mức trung bình, trong khi đó Ai Cập muốn lập kế hoạch cho những tình huống xấu nhất”, ông Wheeler nói. 
Ai Cập sẽ mất sông Nile vì con đập lớn? - ảnh 12
Khaled AbuZeid, tổng thư ký của Egyptian Water Partnership, một tổ chức phi chính phủ, ước tính Ai Cập sẽ thiệt hại khoảng 2 tỷ USD nếu không được cấp nước trong một năm khô hạn. Một khi Ethiopia tiếp tục triển khai xây dựng, nước này cùng với Ai Cập và Sudan cần phải thỏa hiệp nếu muốn giảm thiểu tối đa tác hại tiêu cực. Không ai có thể đoán được nội dung của thỏa thuận, nhưng rõ ràng giờ đây Ai Cập không thể tự phân bổ lượng nước. Đập GERD của Ethiopia sẽ có tác động chính trị lớn đối với nước này. Trong bối cảnh an ninh nguồn nước đang bị đe dọa ở nhiều nơi trên thế giới, cộng đồng quốc tế sẽ tập trung chú ý vào vụ việc xoay quanh dòng sông Nile.

Theo Zing

 

  •  
  •  
  •  

Theo www.tienphong.vn


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Xoa huyệt dưỡng lão trị lão thị

(khoahocdoisong.vn) - Dùng điếu ngải cứu hơ nóng huyệt trên bàn tay hoặc mu bàn tay không chỉ tránh được sự lão hóa mà còn có thể phục hồi lại thị lực như ban đầu.

Lưu ý khi mắc chứng trào ngược dạ dày

Bệnh trào ngược dạ dày - thực quản là hiện tượng các chất dịch có trong dạ dày như pepsin, HCl, dịch mật... trào ngược lên thực quản...

Tự gắn răng khểnh làm duyên rước thêm vô số bệnh

Theo các chuyên gia, tự gắn răng khểnh giả dù có duyên, có đẹp nhưng hành động này đang rước thêm vô số bệnh về răng miệng.

Tập yoga tốt cho não bộ

Theo các nhà nghiên cứu Đại học California (Los Angeles) việc tập yoga, một vận động kết hợp thiền định tương đối nhẹ nhàng, có thể làm thay đổi bộ não của con người và củng cố khả năng suy nghĩ.

3 lời khuyên hữu ích giúp bạn giảm triệu chứng mãn kinh

Một chế độ ăn uống lành mạnh với nhiều rau xanh, bổ sung thêm đậu nành và các bài tập nhẹ nhàng như yoga, thư giãn hay tập thở có thể giảm nhẹ triệu chứng mãn kinh.

Ăn muối i-ốt hàng ngày tránh được nhiều bệnh nguy hiểm

Các chuyên gia khuyến cáo, bảo đảm muối dùng để ăn trực tiếp, dùng trong chế biến thực phẩm phải được tăng cường i-ốt để tránh tình trạng thiếu hụt i-ốt.

7 loại thực phẩm dù có ngon cũng tuyệt đối không nên ăn sống

Ăn sống ngày càng trở nên phổ biến hơn, nhất là khi chúng ta đang rất thích trải nghiệm và trong lĩnh vực ẩm thực cũng không ngoại lệ.

Mới nhất

Người Mỹ ” sờ” đến điện thoại trung bình 52 lần/ngày

Cánh cửa tri thức - 19:04 17/11/2018
Theo khảo sát tổng thể, người dân Mỹ sử dụng điện thoại khoảng 14 tỷ lần một ngày, tương đương với mức trung bình là 52 lần mỗi người /ngày.

Nội tạng bị tàn phá vì uống rượu, bia mỗi ngày

Sức khỏe A-Z - 18:59 17/11/2018
Ranh giới giữa chữa bệnh và lạm dụng rượu bia rất gần nhau. Lạm dụng rượu bia sẽ làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh nguy hiểm.

Xoa huyệt dưỡng lão trị lão thị

Chữa bệnh không dùng thuốc - Thúy Nga - 18:55 17/11/2018
(khoahocdoisong.vn) - Dùng điếu ngải cứu hơ nóng huyệt trên bàn tay hoặc mu bàn tay không chỉ tránh được sự lão hóa mà còn có thể phục hồi lại thị lực như ban đầu.

Tập yoga tốt cho não bộ

Sức khỏe A-Z - 18:52 17/11/2018
Theo các nhà nghiên cứu Đại học California (Los Angeles) việc tập yoga, một vận động kết hợp thiền định tương đối nhẹ nhàng, có thể làm thay đổi bộ não của con người và củng cố khả năng suy nghĩ.

Món ăn bài thuốc từ kỳ đà

Đông y - 18:50 17/11/2018
Theo sách Dược tính chỉ nam: “Đà nhục, vị ngọt, tính bình, hơi có độc, tác dụng bổ hư, chữa chứng hơi thở cấp bách, chân yếu đứng không vững, trưng hà, phụ nữ hay đau bụng dưới, chứng lở ghẻ do khí huyết ứ trệ, bệnh ác sang…”.

3 lời khuyên hữu ích giúp bạn giảm triệu chứng mãn kinh

Sức khỏe A-Z - 18:47 17/11/2018
Một chế độ ăn uống lành mạnh với nhiều rau xanh, bổ sung thêm đậu nành và các bài tập nhẹ nhàng như yoga, thư giãn hay tập thở có thể giảm nhẹ triệu chứng mãn kinh.

Ăn muối i-ốt hàng ngày tránh được nhiều bệnh nguy hiểm

Khỏe A-Z - 18:41 17/11/2018
Các chuyên gia khuyến cáo, bảo đảm muối dùng để ăn trực tiếp, dùng trong chế biến thực phẩm phải được tăng cường i-ốt để tránh tình trạng thiếu hụt i-ốt.

Lưu ý khi mắc chứng trào ngược dạ dày

Sức khỏe A-Z - 18:38 17/11/2018
Bệnh trào ngược dạ dày - thực quản là hiện tượng các chất dịch có trong dạ dày như pepsin, HCl, dịch mật... trào ngược lên thực quản...

7 loại thực phẩm dù có ngon cũng tuyệt đối không nên ăn sống

Tư vấn - 18:35 17/11/2018
Ăn sống ngày càng trở nên phổ biến hơn, nhất là khi chúng ta đang rất thích trải nghiệm và trong lĩnh vực ẩm thực cũng không ngoại lệ.

Đơn vị kilogram chính thức được định nghĩa lại

Cánh cửa tri thức - 18:32 17/11/2018
Giới khoa học thống nhất định nghĩa lại đơn vị kilogram bằng hằng số Planck và thay đổi sẽ có hiệu lực vào tháng 5 năm sau.

Mách nhỏ 5 loại trà giúp dáng thon, da đẹp

Đông y - 14:55 17/11/2018
Mẹo làm đẹp” xin “mách nhỏ” 5 loại trà có thể giúp chị em có làn da sáng đẹp và trở nên thon thả, mảnh mai hơn.

Tác hại khôn lường khi uống bia hàng ngày

Sức khỏe A-Z - 14:52 17/11/2018
Uống hơn 1-2 cốc bia mỗi ngày có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.

Ăn gì để ngăn ngừa bệnh đột quỵ?

Khỏe A-Z - 14:49 17/11/2018
Rau xanh, trái cây, ngũ cốc…là những thực phẩm có thể làm giảm nguy cơ đột quỵ.

Món ăn thanh nhiệt sinh tân

Đông y - 14:30 17/11/2018
Mùa hè khí hậu oi nóng, dễ khiến cơ thể mệt mỏi, mất nước nên việc bổ sung chất dinh dưỡng bằng món ăn thanh nhiệt và thực phẩm làm mát sẽ giúp bạn vượt qua những ngày nắng nóng một cách nhẹ nhàng.

Bổ sung DHA có giúp trẻ thông minh hơn?

Cánh cửa tri thức - 14:27 17/11/2018
Nếu đã từng trải qua quá trình nuôi dưỡng trẻ nhỏ, bạn sẽ không hề xa lạ với khái niệm thực phẩm bổ sung DHA.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO