Trang Chủ » Cánh cửa tri thức » Tấn Quốc công Nguyễn Cảnh Hoan

Tấn Quốc công Nguyễn Cảnh Hoan

11/02/2018

Tấn Quốc công Nguyễn Cảnh Hoan làm tướng thời Lê – Trịnh, có nhiều công lao trong cuộc trung hưng nhà Lê. Đặc biệt, dòng họ Nguyễn Cảnh là một dòng họ lớn ở Nghệ An, có nhiều người làm quan, đóng góp nhiều cho công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc.

Đền thờ Tấn Quốc công Nguyễn Cảnh Hoan.

Phong Tấn Quốc công khi 26 tuổi

Binh bộ Thượng thư, Thái phó Tấn quốc công Nguyễn Cảnh Hoan (còn được chúa Trịnh đổi tên theo họ nhà chúa là Trịnh Mô) sinh năm Tân Tỵ (1521), mất năm Bính Tý (1576), quê ở xã Tràng Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An.

Từ nhỏ đã tinh thông võ nghệ, lớn lên Nguyễn Cảnh Hoan là người thông minh trí dũng, văn võ song toàn, một lòng yêu nước thương dân.

Ông sinh ra và lớn lên trong thời kỳ loạn ly, được theo cha là Phúc Khánh quận công Nguyễn Cảnh Huy rèn luyện văn võ. Năm Ất Mùi (1535) ông đi thi và đậu Hương cống (cử nhân ngày nay).

Năm Bính Thân (1536) khi mới 15 tuổi Nguyễn Cảnh Hoan đã cùng với bốn anh em ruột hăng hái theo cha lên Sầm Châu phò Lê Trang Tông (Duy Ninh).

Nguyễn Cảnh Hoan được sự giáo dục và dìu dắt trực tiếp của cha nên sớm trưởng thành và có mặt trong hàng ngũ quân đội triều Lê Trung Hưng. Ông sớm được vua Lê Trang Tông giao trọng trách làm tướng chỉ huy với tước Dương Đường hầu.

Trận đánh mở đầu cho cuộc đời binh nghiệp oanh liệt của ông là trận đánh tháng 12 năm 1547. Năm đó nhà Mạc kéo quân vào đánh phá Thanh Hóa, căn cứ địa của vua Lê. Nguyễn Cảnh Hoan được giao trách nhiệm chỉ huy cánh quân phục kích.

Hoan châu ký chép rằng: “Dương Đường hầu Nguyễn Cảnh Hoan đem quân mai phục các con đường trọng yếu. Giặc đến Dương Đường hầu tung toàn bộ số quân mai phục ra đánh, chém hơn vạn đầu giặc, quân Mạc thua to. Đại tướng Nguyễn Kính ôm vợ lên lưng ngựa nhằm hướng Đông Kinh mà chạy.

Do lập được công lớn, Nguyễn Cảnh Hoan được nhà vua phong Đề đốc Tấn quốc công, lúc này ông 26 tuổi”.

Tiếng tăm vang dậy

Tháng 7 năm Nhâm Tý (1552), thực hiện kế sách “Tiên phạt chế nhân” của Bá Ly, Thái sư Trịnh Kiểm kéo đại quân ra chiếm Thăng Long.

Trong chiến dịch kéo dài 2 năm này, Tấn Quốc công Nguyễn Cảnh Hoan lập được nhiều chiến công lớn, được gia phong là Thái bảo Tấn Quốc công và được đổi tên lấy họ của nhà chúa, nên gọi là Trịnh Mô, làm thần tử thân thuộc, cấp thêm binh, dân, trao quyền được trông coi trong kinh ngoài trấn.

Khi Thái sư Trịnh Kiểm qua đời, biết được tin này nhà Mạc đem quân đánh phá vùng đất Thanh Hóa, hòng chiếm lấy vùng căn cứ địa của triều Lê Trung Hưng.

Trước nguy cơ đó, vua Lê Anh Tông (1556 – 1573) thống lĩnh đại quân “sai Hoàng Đình Ái và Trịnh Mô đánh dẹp giặc” ở huyện Vĩnh Phúc và Tống Sơn.

Từ đó uy thế quân đội triều Lê Trung Hưng rất lẫy lừng. Tháng 2 năm Tân Mùi (1571) xét công trạng, vua Lê gia phong cho Trịnh Mô làm Thiếu phó.

 Sau nhiều tháng đánh chiếm Thanh Hóa bằng đường bộ không được, Tướng quân nhà Mạc bèn đem quân vượt biển đánh vào Nghệ An, hòng chiếm lấy hậu phương của triều Lê, tạo thế trong đánh ra ngoài đánh vào…

Trước tình thế đó, vua Lê lại giao cho thiếu phó Tấn Quốc công Trịnh Mô và Lại Quận công Phan Công Tích đem quân vào chiếm giữ Nghệ An.

Sách Đại Việt sử ký toàn thư chép “Mùa thu tháng bảy Vua sai Thiếu phó Tấn Quận công Trịnh Mô và Lại Quận công Phan Công Tích đem quân vào cứu Nghệ An, đánh nhau với Nguyễn Quyện vài tháng, Nguyễn Quyện thua trận bỏ chạy về Kinh”. Thiếu phó Tấn Quận công tiếng tăm vang dội trong hàng võ tướng và toàn quân”.

(còn nữa)

Trịnh Dương

Free WordPress Themes, Free Android Games