Trang Chủ » Cánh cửa tri thức » Tìm hiểu lịch sử » Lê Văn Duyệt  và những biến cố thăng trầm của lịch sử

Lê Văn Duyệt  và những biến cố thăng trầm của lịch sử

22/11/2017

Lê Văn Duyệt, khai quốc công thần triều Nguyễn, hai lần Tổng trấn Gia Định, nhà quân sự và nhà chính trị Việt Nam. Khi nhà Nguyễn được thành lập, ông trở thành một trong những vị quan cao cấp của triều đình, có công trong việc ổn định và phát triển vùng Nam Bộ Việt Nam.

Một trong ngũ hổ tướng ở Gia Định

Lê Văn Duyệt sinh năm Quý Mùi (1763), có ý kiến rằng ông sinh năm 1764 tại vàm Trà Lọt, làng Hòa Khánh (nay là xã Hòa Khánh, huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang) trong một gia đình nông dân nghèo.

http://khoahocdoisong.vn/wp-content/uploads/2017/11/le-van-duyet.jpg

Lê Văn Duyệt.

Ông mất ngày 30/7 âm lịch năm Nhâm Thìn 1832, thọ 69 tuổi, được truy phong “Tá vận công thần đặc tấn Tráng võ tướng quân – Tả quân đô thống phủ chưởng phủ sự, Thái bảo quận công”, thụy là “Oai Nghị”.

Ông nội của Lê Văn Duyệt là Lê Văn Hiếu từ làng Bồ Đề (huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi) vào Tiền Giang sinh sống. Sau khi Lê Văn Hiếu qua đời, cha ông là Lê Văn Toại rời vùng Trà Lọt đến ngụ tại Rạch Gầm, làng Long Hưng (huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang).

Lê Văn Toại có 4 người con trai, Lê Văn Duyệt là con trưởng. Sử cũ mô tả ông là người thấp bé, nhưng lại có sức mạnh hơn người, từng được coi là một trong “ngũ hổ tướng” ở Gia Định; bẩm sinh ái nam ái nữ, ít học hành nhưng có chí lớn, giỏi võ.

Năm 1781, một lần chúa Nguyễn Phúc Ánh bị quân Tây Sơn truy đuổi bị đắm thuyền gần vàm Trà Lọt, được gia đình ông Lê Văn Toại cưu mang. Vì lẽ đó, Lê Văn Duyệt được chúa Nguyễn tuyển dụng làm thái giám, lãnh nhiệm vụ bảo vệ cung quyến, lúc này ông vừa tròn 17 tuổi.

Theo Quốc triều sử toát yếu, trong trận đánh Đồng Văn, Lê Văn Duyệt bị quân Tây Sơn bắt, nhưng trốn thoát về được.

Tháng 11 âm lịch năm 1784, ông gặp lại Nguyễn Phúc Ánh, rồi từ đó gắn bó chặt chẽ với vị chúa này. Lê Văn Duyệt đã hộ tống Nguyễn Phúc Ánh trong hai lần sang Xiêm cầu cứu…

Được xếp vào hàng tín tướng

Do lập nhiều công lao trong cuộc chiến với nhà Tây Sơn, Lê Văn Duyệt nhanh chóng thăng tiến trong hàng ngũ của quân Nguyễn, từ năm 1789, được xếp vào hàng tín tướng, dự bàn những việc cơ mật đại sự.

Tháng 11 âm lịch năm 1793, Lê Văn Duyệt được Nguyễn Ánh phong làm Thuộc nội vệ uý, vì “ tuy sinh ra là người thái giám, nhưng là người mạnh dữ mà đánh giỏi, có công tùng chinh”. Kể từ đó, chúa Nguyễn thường bàn việc binh với Lê Văn Duyệt.

Tháng 11 âm lịch năm 1800, Lê Văn Duyệt được cử theo Tiết chế Nguyễn Văn Thành. Hai ông hợp quân đánh thắng một trận lớn, nhưng sau đó nẩy sinh hiềm khích.

Sách Quốc triều sử toát yếu chép:…Thành hay uống rượu, lúc gần ra trận, cầm hồ rót rượu, rót cho Duyệt một chén và nói rằng:   “Uống rượu để thêm sức mạnh”. Ông Duyệt nói: “Ai tánh hay sợ mới uống rượu để cho thêm sức mạnh, còn như tôi thời trước mắt, không coi đó là trận dữ, cần chi phải uống rượu”. Thành có ý thẹn, từ đó giận Duyệt”.

Tháng 1/1801, Lê Văn Duyệt cùng nhiều tướng khác hạ thành Quy Nhơn, chiếm lại thành Diên Khánh và phủ Bình Khang (tỉnh Khánh Hòa, Ninh Thuận), tiêu hao phần lớn quân chủ lực Tây Sơn.

Đến tháng 6/1801, trong khi Nguyễn Ánh còn phân vân giữa phương án giải vây Võ Tánh trong thành Bình Định hay tiến ra Phú Xuân thì Lê Văn Duyệt đã hiến kế “đánh cờ thí xe”- tấn công Phú Xuân để giải vây cho Bình Định; Lê Văn Duyệt theo Nguyễn Ánh, dẫn thủy quân vào cửa Tư Dung, đại phá quân Tây Sơn, bắt sống phò mã Nguyễn Văn Trị và đô đốc Phan Văn Sách, đuổi vua Cảnh Thịnh của nhà Tây Sơn chạy ra Bắc.

(còn nữa)

 TS Nguyễn Thành Hữu

Free WordPress Themes, Free Android Games